Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin Bayağı Yalıçapkını

Ayşenur Okatan
11/05/2020 - 14:31

Yalıçapkınıgiller ailesinde yer alan bayağı yalıçapkını (Alcedo atthis) Avrupa, Güneydoğu Asya ve Afrika’da görülür. Bulundukları bölgeler üreme zamanlarına göre değişebilir. Çoğunlukla tropik iklim koşullarında, göl, deniz ve nehir kenarlarında yaşarlar. Türkiye’de ise tüm kıyı kesimlerinde ve sulak alanların bulunduğu yerlerde görülürler.

Bayağı yalıçapkını alacalı renklere sahip bir kuş türüdür. Sırt kısımları mavimtırak yeşil, karınları kızılımsı, kuyrukları ise metalik mavi renktedir. Gagaları uzun, siyah ve kuvvetlidir. Başlarında ve gagalarında parlak beyaz şeritler bulunur. Kuyrukları hayli kısadır. Başları büyük, boyunları ise kısa olup tünediklerinde bodur görünürler. Erkek ve dişileri birbirine hayli benzerdir. Erkeklerin gagası tamamen siyah; dişilerinkinin ise üstü siyah, altı kahverengidir. Boyları 17-24 cm arasında değişir.

Erkek (solda) ve dişi (sağda) bayağı yalıçapkını

Yalıçapkınlarının en önemli özelliklerinden biri suya dalarak avlamalarıdır. Özel göz yapıları sayesinde ışık yansımalarından etkilenmemeleri keskin bir görüş yeteneği sağlar. Avlarını gördüklerinde suya dalarak onları yakalar ve dışarı çıkarırlar.

Genellikle balıkla beslenirler. Balıkların yanı sıra kabuklu deniz canlılarını ve böcekleri de yerler. Her gün vücut ağırlıklarının yaklaşık %60’ı kadar besin tüketirler.

Bayağı yalıçapkınları yuvalarını nehir kenarlarındaki kum, kil veya taştan yapılma duvarlara oyuk açarak yapar. Oyukların derinliği genellikle 15-30 cm arasında değişir.

Nisan ve ekim ayları arasında ürerler. Tek seferde ortalama altı yumurta bırakırlar. Kuluçka süreleri ise 18-21 gün sürer. Hem dişi hem de erkek yavruların beslenmesinde rol oynar. Bayağı yalıçapkınlarının ortalama ömrü 15 yıldır.

Bayağı yalıçapkını dalışa hazırlanırken

Bayağı yalıçapkınının sesini dinlemek için tıklayın.

Bayağı yalıçapkınlarının Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Düşük Riskli” kategorisinde yer alması, tehdit altında olmadıklarını ve doğadaki nüfuslarının yüksek olduğunu gösteriyor. Fakat deniz, göl ve nehirlerin gittikçe kirlenmesi yaşam alanlarına zarar veriyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç olarak temmuz ayında objektiflerinizi çevrenizdeki taşlara odaklamanızı istiyoruz.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç olarak haziran ayında objektiflerinizi çevrenizdeki ağaçlara odaklamanızı istiyoruz.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilimsel çalışmalar, günümüzden 90 milyon yıl önce Güney Kutbu civarındaki karaların yağmur ormanlarıyla kaplı olduğunu gösteriyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

NASA tarafından alınan uydu görüntüleri Çin’deki hava kirliliğinde çok büyük düşüş yaşandığını gösteriyor. Yaşanan değişim kısmen de olsa koronavirüsün yayılmasını önlemek için alınan önlemlere bağlanıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Her canlı kendine en uygun yaşam koşullarında varlığını sürdürür. Örneğin bir kutup ayısı çölde yaşayamazken çölde büyüyüp gelişen bir kaktüs kutuplarda hayatta kalamaz. Okyanusta yaşayan canlıların da büyüyüp gelişebilmesi için deniz suyunun asitlik derecesinin belirli bir seviyede olması gerekiyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Uluslararası bir araştırma grubunun Nature Reviews’ta yayımladıkları bir makaleye göre, küresel ısınmanın ana nedeni olan atmosferdeki karbondioksit artışı, aynı zamanda yeryüzündeki bitki örtüsünün çoğalmasına sebep oluyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

İlki 2017 yılında gerçekleştirilen Antarktika bilim seferi yolculuğumuzun dördüncüsüne (TAE-IV) katılacak 24 kişilik ekip 9 Şubat’ta yolculuklarına başlıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Günümüzde küresel ısınmanın da etkisiyle orman yangınları günlerce hatta aylarca sürebiliyor. Yangınları kontrol altına almak ise gitgide zorlaşıyor. Orman yangınları sonucunda yangının büyüklüğüne bağlı olarak birçok hayvan yaşamını kaybediyor ve çok sayıda bitki yok oluyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bitkiler atmosferdeki karbondioksiti kullanarak fotosentez yapar. Fotosentez sonucu hem besin üretilir hem de oksijen açığa çıkar. Canlıların solunum yapması için gerekli oksijenin büyük kısmı bitkilerden sağlanır. Bu bakımdan ormanlar en önemli oksijen kaynağıdır.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde aralık ayında objektiflerinizi çevrenizdeki hayvan desenlerine odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #HayvanDesenleri etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.