Skip to content Skip to navigation

Karadelik Tarafından Ters Yöne Çevrilen Işık Işınları

Dr. Mahir E. Ocak
18/05/2020 - 17:24

Bir karadelik ve bu karadeliğe yaklaşmakta olan bir ışık ışını olduğunu düşünelim. Karadeliğin kütleçekimi sebebiyle ışığın hareket yönü değişecektir. Eğer ışık ışını karadeliğin olay ufkunu geçerse bir daha olay ufkunun dışına çıkmayı başaramayacak, karadeliğin merkezine doğru yol almaya devam edecektir. Ancak ışık ışınının karadeliğe düşmeden sadece hareket yönünü değiştirerek kaçıp kurtulması da mümkündür.

Bir ışık ışınının karadeliğe düşüp düşmeyeceği ve eğer kaçıp kurtulacaksa hareket yönünün ne ölçüde değişeceği ışığın başlangıçtaki hareket doğrultusuna ve karadeliğin kütlesine bağlı olarak değişir. Bazen ışık karadeliğin içine düşmez ancak karadeliğin çekimi sebebiyle hareket yönü neredeyse tersine döner. Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünde çalışan bir grup araştırmacı da 2012 yılında tamamlanan Rossi X-Işını Zamanlama Kâşifi (RXTE) görevi sırasında toplanan verilerde karadelikler tarafından hareket yönü tersine çevrilen ışık ışınlarının izlerine rastlamışlar. 

Araştırmacılar tarafından incelenen veriler kısaca XTE J1550-564 olarak adlandırılan, bir karadelik ve bir yıldızdan oluşan bir sisteme ait. Araştırmacılar karadeliği çevreleyen madde bulutunun içinden gelen ışığı incelediklerinde, bazı ışınların önce karadeliğin etrafında dönmeye başladıkları ancak karadeliğin çekiminden kaçıp kurtulmadan önce madde bulutundan yansıtıldıkları sonucuna varmışlar.

Araştırma ile ilgili detaylı bilgiye Dr. Riley M. T. Connors ve arkadaşlarının The Astrophysical Journal’de yayımladıkları makaleden ulaşabilirsiniz.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Uçak yolculukları sizde gerginliğe neden oluyorsa rüzgârlı havalarda uçmak daha da endişe verici olabilir. Özellikle de iniş sırasında pistin doğrultusuna göre uçağa yandan gelen şiddetli bir rüzgâr varsa...

Gökbilim ve Uzay

Perseid göktaşı yağmuru 12-13 Ağustos’ta en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte Ay’ın %47’si aydınlanmış durumda.

Gökbilim ve Uzay

Bugün pek çok gökbilimci Plüton’un buzlu yüzeyinin altında bir okyanus olup olmadığı hakkında kafa yoruyor.

Gökbilim ve Uzay

Çin tarihinde ilk kez Mars’a bir uzay aracı göndermeye hazırlanıyor.

Gökbilim ve Uzay

İngiltere’deki Manchester Üniversitesinden bir grup araştırmacı, matematiksel hesaplamalar yaparak uzaydan gelen kayaç parçalarının Dünya üzerinde nerelere düştüğünü tespit etmeye çalıştı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup gökbilimci Dünya’ya 1000 ışık yılı uzaklıkta bir karadelik keşfetti. 

Gökbilim ve Uzay

Temmuz ayında Güneş’in batısına geçen Merkür ayın ortalarına doğru gökyüzünde görülebilecek. 

Gökbilim ve Uzay

Avrupa Güney Gözlemevi’ndeki (ESO) Çok Büyük Teleskop (VLT), Dünya’dan 520 ışık yılı uzaklıktaki AB Aurigae yıldızının etrafında yeni doğmakta olan bir gezegen görüntüledi.

Gökbilim ve Uzay

Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemler ilk yıldızların tahmin edilenden daha erken bir dönemde oluşmaya başladığını gösteriyor.

Gökbilim ve Uzay

Astronotlar ilk defa özel bir şirket tarafından geliştirilen uzay aracı ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na taşındı.