Skip to content Skip to navigation

Aralık Ayında Gökyüzünde Neler Var?

Dr. Tuba Sarıgül
06/12/2017 - 16:57

3 Aralık’ta Ay, dolunay evresinde. Bu, 2017 yılının en büyük dolunayı. Çünkü 3 Aralık, Ay’ın 2017 yılı boyunca dolunay evresindeyken Dünya’ya en yakın olduğu tarih.

Görselleri büyütmek için üzerine tıklayın.

 

Ay 4 Aralık’ta yerberi, 19 Aralık’ta ise yeröte konumunda. Bu konumlardayken Ay ve Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 357.500 km ve 406.600 km.

National Astronomical Observatory of Japan

Ay’ın yörüngesi elips şeklinde olduğundan Dünya etrafındaki hareketi sırasında Dünya ile aralarındaki mesafe sabit kalmaz. Ay’ın yörüngesindeki hareketi sırasında Dünya’ya en yakın olduğu konum yerberi, Dünya’ya en uzak olduğu konum yeröte olarak isimlendirilir. Ay’ın yörüngesini Güneş’in kütleçekimi de etkiler. Bu nedenle yıl boyunca Ay’ın yerberi ve yeröte konumlarında olduğu zamanlarda Dünya ile aralarındaki mesafe sabit değildir.

 

Aralık ayında gezegenler

Merkür

Kasım ayının sonunda en büyük doğu uzanımı konumundan ayrılan Merkür, 13 Aralık’ta Güneş ile Dünya’nın arasından geçecek. Bu süreçte Güneş ile Merkür arasındaki açısal mesafe çok küçük olacağından Güneş'in parlaklığı nedeniyle Merkür’ü birkaç hafta boyunca gözlemlemek mümkün değil.

 

Venüs

Venüs, aralık ayının ilk günlerinde Güneş'in doğuşundan hemen önce güneydoğu ufkunun üzerinde kısa süreliğine görülebilir. Ancak gün ışığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde çok az yükselebildiğinden gözlemlenmesi biraz zor.

Stellarium - 6 Aralık sabahı güneydoğu ufku

Aralık ayının ilerleyen günlerinde Venüs, 9 Ocak’ta ulaşacağı üst kavuşum noktasına doğru yaklaşırken Dünya’ya göre Güneş’in arkasına doğru hareket ediyor. Bu süreçte Güneş ile aralarındaki açısal mesafe giderek küçüldüğünden Venüs birkaç hafta boyunca gözlemlenemeyecek.

 

Mars

Ayın ilk yarısında Başak Takımyıldızı’nda olan Mars, ayın sonunda Terazi Takımyıldızı’na yaklaşıyor. Mars, Güneş'in doğuşundan önce doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde görülebilir.

13 Aralık’ta Mars ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

 

Jüpiter

Jüpiter, aralık ayı boyunca gün doğumundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde gözlemlenebilir. 

Stellarium - 14 Aralık, sabaha karşı güneydoğu ufku

14 Aralık’ta Ay ve Jüpiter gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Bu tarihte yeniay evresine yaklaşan Ay ve Jüpiter’le birlikte Mars’ı da gözlemlemek mümkün. Üç gökcismi Güneş'in doğuşundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde Başak Takımyıldızı’nda gözlemlenebilir. Mars, Ay’ın sağ üstünde, Jüpiter ise altında olacak.

 

Satürn

Satürn 21 Aralık’ta kavuşum noktasında. Bu konumdayken Satürn, Güneş ve Dünya aynı hizadadır ve Güneş, Satürn ve Dünya’nın arasında bulunur. Kavuşum noktasına yakın olduğu zamanlarda Satürn gökyüzünde Güneş’e yakın olacağından bir süre gözlemlenemeyecek. Satürn yeni yılda Güneş'in doğuşundan önce gökyüzünde ortaya çıkmaya başlayacak.

 

Kış gündönümü

21 Aralık, kış gündönümü yani gündüz süresinin en kısa, gece süresinin ise en uzun olduğu tarih.

 

Yılın son göktaşı yağmuru

Yılın son göktaşı yağmuru olan İkizler göktaşı yağmuru 4-16 Aralık tarihleri arasında etkinliğini devam ettirecek. İkizler göktaşı yağmurunun en etkin olduğu tarih ise 14 Aralık. Saatte yaklaşık 120 göktaşının gözlenebileceği bu tarihte Ay, yeniay evresine yaklaştığından göktaşlarının görülmesini zorlaştırmayacak.

Stellarium - 13 Aralık, gece yarısına doğru doğu ufku

Göktaşlarının ortaya çıktığı nokta İkizler Takımyıldızı’nın en parlak yıldızlarından biri olan Kastor’un yakınlarında bulunabilir. Göktaşlarının saçılma noktası, gece yarısına doğru ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacağından gece yarısına yakın saatlerde çok sayıda göktaşı görülebilir.

14 Aralık 2012’de Çin’in Yunnan şehrinde İkizler göktaşı yağmuru sırasında çekilmiş bir fotoğraf

Yılın en önemli göktaşı yağmurlarından biri olan İkizler göktaşı yağmurunun kaynağı 3200 Phaethon asteroidi. İkizler göktaşı yağmuru sırasında parçacıklar görece yavaş hareket ettiğinden (yaklaşık 35 km/s) gökyüzünde kayan göktaşlarını kolayca fark edebilirsiniz.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Rus-Alman ortaklığı ile inşa edilen Spektrum Röntgen Gama (SRG) Uzay Gözlemevi'nin, 12 Temmuz 2019'da Kazakistan'da bulunan Baykonur Uzay Üssünden Proton roketiyle fırlatılması planlanıyor. Bu görevin temel amacı evrenin şimdiye kadar gerçekleştirilmemiş bir hassasiyetle X-ışını haritasını oluşturmak. 

Gökbilim ve Uzay

MESSENGER uzay aracının topladığı kütleçekim verilerini analiz eden araştırmacılar Merkür’ün büyük, katı bir iç çekirdeğe sahip olması gerektiği sonucuna vardılar.

Gökbilim ve Uzay

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter, üzerindeki renkli şeritler ve Büyük Kırmızı Leke ile gökyüzü gözlemcilerine hayli ilginç görüntüler sunar. Jüpiter’in atmosferindeki, ekvatora paralel açık ve koyu renklerdeki şeritlerin renginin atmosferdeki gazların türü ve sıcaklığı ile ilişkili olduğu düşünülüyor.

Gökbilim ve Uzay

Günlük hayatta karşılaştığımız pek çok soruna çözümler sunan üç boyutlu yazıcı teknolojisi artık dünya dışında yaşam alanları oluşturma araştırmalarını kolaylaştıracak adımlar atılmasına yardımcı oluyor.

Gökbilim ve Uzay

Her yıl mayıs ayının ilk günlerinde Eta Kova göktaşı yağmuru en yüksek etkinliğe ulaşır. Bu yıl 6 Mayıs’ta sabaha karşı en yüksek etkinliğe ulaşacak Eta Kova göktaşı yağmuru sırasında gökyüzünde saatte 60 göktaşı görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Bahçenizde, binaların çatılarında, sokakta hatta saçlarınızın arasında bile meteor parçaları olabileceğini biliyor muydunuz? Mikrometeorit adı verilen bu parçacıklar hemen hemen her yerdeler. Peki, nereden geliyor bu mikrometeoritler? Yapılarında ne var? Onları nasıl inceleyebiliriz?

Gökbilim ve Uzay

Uzayda, 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin içinde oluştuğu toz ve gaz bulutundan kalma kayaç ve metal parçaları bulunur.

Gökbilim ve Uzay

Güneş benzeri yıldızlar, yakıtlarını tükettiklerinde patlayarak dış kabuklarını atar ve yıldızın etrafı gezegenimsi bulutsu adı verilen toz ve gaz bulutuyla çevrelenir. Geriye ise "beyaz cüce" olarak adlandırılan çekirdekleri kalır.

Gökbilim ve Uzay

1610 yılında Galileo Galilei’nin Johannes Kepler'e gönderdiği mesaj tam olarak bu yazının başlığındaki gibiydi: “smaismrmilmepoetaleumibunenugttau

Gökbilim ve Uzay

İki yüzün üzerinde araştırmacının yer aldığı uluslararası bir araştırma grubu, ilk kez bir karadeliği doğrudan görüntülemeyi başardı. Karadelik, Dünya’ya yaklaşık 55 milyon ışık yılı uzaklıktaki Messier 87 ya da kısaca M87 olarak adlandırılan bir gökadanın merkezinde yer alıyor.