Skip to content Skip to navigation

Aralık Ayında Gökyüzünde Neler Var?

Dr. Tuba Sarıgül
06/12/2017 - 16:57

3 Aralık’ta Ay, dolunay evresinde. Bu, 2017 yılının en büyük dolunayı. Çünkü 3 Aralık, Ay’ın 2017 yılı boyunca dolunay evresindeyken Dünya’ya en yakın olduğu tarih.

Görselleri büyütmek için üzerine tıklayın.

 

Ay 4 Aralık’ta yerberi, 19 Aralık’ta ise yeröte konumunda. Bu konumlardayken Ay ve Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 357.500 km ve 406.600 km.

National Astronomical Observatory of Japan

Ay’ın yörüngesi elips şeklinde olduğundan Dünya etrafındaki hareketi sırasında Dünya ile aralarındaki mesafe sabit kalmaz. Ay’ın yörüngesindeki hareketi sırasında Dünya’ya en yakın olduğu konum yerberi, Dünya’ya en uzak olduğu konum yeröte olarak isimlendirilir. Ay’ın yörüngesini Güneş’in kütleçekimi de etkiler. Bu nedenle yıl boyunca Ay’ın yerberi ve yeröte konumlarında olduğu zamanlarda Dünya ile aralarındaki mesafe sabit değildir.

 

Aralık ayında gezegenler

Merkür

Kasım ayının sonunda en büyük doğu uzanımı konumundan ayrılan Merkür, 13 Aralık’ta Güneş ile Dünya’nın arasından geçecek. Bu süreçte Güneş ile Merkür arasındaki açısal mesafe çok küçük olacağından Güneş'in parlaklığı nedeniyle Merkür’ü birkaç hafta boyunca gözlemlemek mümkün değil.

 

Venüs

Venüs, aralık ayının ilk günlerinde Güneş'in doğuşundan hemen önce güneydoğu ufkunun üzerinde kısa süreliğine görülebilir. Ancak gün ışığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde çok az yükselebildiğinden gözlemlenmesi biraz zor.

Stellarium - 6 Aralık sabahı güneydoğu ufku

Aralık ayının ilerleyen günlerinde Venüs, 9 Ocak’ta ulaşacağı üst kavuşum noktasına doğru yaklaşırken Dünya’ya göre Güneş’in arkasına doğru hareket ediyor. Bu süreçte Güneş ile aralarındaki açısal mesafe giderek küçüldüğünden Venüs birkaç hafta boyunca gözlemlenemeyecek.

 

Mars

Ayın ilk yarısında Başak Takımyıldızı’nda olan Mars, ayın sonunda Terazi Takımyıldızı’na yaklaşıyor. Mars, Güneş'in doğuşundan önce doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde görülebilir.

13 Aralık’ta Mars ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

 

Jüpiter

Jüpiter, aralık ayı boyunca gün doğumundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde gözlemlenebilir. 

Stellarium - 14 Aralık, sabaha karşı güneydoğu ufku

14 Aralık’ta Ay ve Jüpiter gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Bu tarihte yeniay evresine yaklaşan Ay ve Jüpiter’le birlikte Mars’ı da gözlemlemek mümkün. Üç gökcismi Güneş'in doğuşundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde Başak Takımyıldızı’nda gözlemlenebilir. Mars, Ay’ın sağ üstünde, Jüpiter ise altında olacak.

 

Satürn

Satürn 21 Aralık’ta kavuşum noktasında. Bu konumdayken Satürn, Güneş ve Dünya aynı hizadadır ve Güneş, Satürn ve Dünya’nın arasında bulunur. Kavuşum noktasına yakın olduğu zamanlarda Satürn gökyüzünde Güneş’e yakın olacağından bir süre gözlemlenemeyecek. Satürn yeni yılda Güneş'in doğuşundan önce gökyüzünde ortaya çıkmaya başlayacak.

 

Kış gündönümü

21 Aralık, kış gündönümü yani gündüz süresinin en kısa, gece süresinin ise en uzun olduğu tarih.

 

Yılın son göktaşı yağmuru

Yılın son göktaşı yağmuru olan İkizler göktaşı yağmuru 4-16 Aralık tarihleri arasında etkinliğini devam ettirecek. İkizler göktaşı yağmurunun en etkin olduğu tarih ise 14 Aralık. Saatte yaklaşık 120 göktaşının gözlenebileceği bu tarihte Ay, yeniay evresine yaklaştığından göktaşlarının görülmesini zorlaştırmayacak.

Stellarium - 13 Aralık, gece yarısına doğru doğu ufku

Göktaşlarının ortaya çıktığı nokta İkizler Takımyıldızı’nın en parlak yıldızlarından biri olan Kastor’un yakınlarında bulunabilir. Göktaşlarının saçılma noktası, gece yarısına doğru ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacağından gece yarısına yakın saatlerde çok sayıda göktaşı görülebilir.

14 Aralık 2012’de Çin’in Yunnan şehrinde İkizler göktaşı yağmuru sırasında çekilmiş bir fotoğraf

Yılın en önemli göktaşı yağmurlarından biri olan İkizler göktaşı yağmurunun kaynağı 3200 Phaethon asteroidi. İkizler göktaşı yağmuru sırasında parçacıklar görece yavaş hareket ettiğinden (yaklaşık 35 km/s) gökyüzünde kayan göktaşlarını kolayca fark edebilirsiniz.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Kızıl Gezegen Mars, 31 Temmuz’da 15 yıl aradan sonra Dünya’ya en yakın konumda olacak. Mars 27 Temmuz’da ise karşı konumda. Bu konumdayken Güneş, Dünya ve Mars aynı hizadadır ve Dünya Güneş ile Mars arasında bulunur.

Gökbilim ve Uzay

21 Haziran yaz gündönümü yani gündüz süresinin en uzun, gece süresinin en kısa olduğu zaman.

Gökbilim ve Uzay

NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) kuantum fiziği deneylerinin yapılacağı bir Soğuk Atom Laboratuvarı kurmaya hazırlanıyor. Laboratuvar, kurulumu tamamlandığında evrenin bilinen en soğuk yeri olacak.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilime biraz da olsa ilgi duyuyorsanız sizin de gökyüzünde ilk bakışta fark ettiğiniz yıldızların oluşturduğu şekiller vardır. Gözlem yaptıkça gökyüzündeki daha fazla şekil ve bu şekilleri oluşturan gökcisimleri hakkında bilgi sahibi olursunuz. 

Gökbilim ve Uzay

2018 TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Lisans Öğrencileri Yaz Programı başvuruları 4 Mayıs’ta sona eriyor.

Gökbilim ve Uzay

Karanlık maddenin doğası bugün hâlâ tartışma konusu. Ancak fizikçilerin çoğunun üzerinde anlaştığı bir nokta varsa o da karanlık maddenin gökadaların oluşumu açısından çok önemli olduğudur. 

Gökbilim ve Uzay

2014’ten beri düzenlenen ODTÜ Bilim Günleri bu yıl 28-28 Nisan’da gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler Samanyolu’nun merkezindeki devasa karadeliğin etrafında onlarca karadelik keşfetti. Sonuçlar, yıllar önce öne sürülmüş, çok büyük kütleli karadeliklerin binlerce karadelik tarafından çevrelendiğini öne süren bir kuramı destekliyor. Dr. Charles J. Hailey ve arkadaşlarının konu hakkında yazdığı makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Güneş ışığı beyazdır fakat içinde birçok farklı rengi barındırır. Bu farklı renkleri, beyaz ışığı bir prizmadan geçirdiğimizde ya da bir gökkuşağı oluştuğu sırada görebiliriz. Güneş’ten gelen beyaz ışık Dünya atmosferinde yol alırken birçok parçacıkla çarpışarak saçılır.

Gökbilim ve Uzay

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi her yıl olduğu gibi bu yıl da kapılarını 7'den 77'ye tüm  gökyüzü meraklılarına açıyor. 21 Nisan’da başlayacak Halk Günü etkinlikleri ekim ayı sonuna kadar devam edecek ve ayda bir gerçekleştirilecek.