Skip to content Skip to navigation

Aralık Ayında Gökyüzünde Neler Var?

Dr. Tuba Sarıgül
06/12/2017 - 16:57

3 Aralık’ta Ay, dolunay evresinde. Bu, 2017 yılının en büyük dolunayı. Çünkü 3 Aralık, Ay’ın 2017 yılı boyunca dolunay evresindeyken Dünya’ya en yakın olduğu tarih.

Görselleri büyütmek için üzerine tıklayın.

 

Ay 4 Aralık’ta yerberi, 19 Aralık’ta ise yeröte konumunda. Bu konumlardayken Ay ve Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 357.500 km ve 406.600 km.

National Astronomical Observatory of Japan

Ay’ın yörüngesi elips şeklinde olduğundan Dünya etrafındaki hareketi sırasında Dünya ile aralarındaki mesafe sabit kalmaz. Ay’ın yörüngesindeki hareketi sırasında Dünya’ya en yakın olduğu konum yerberi, Dünya’ya en uzak olduğu konum yeröte olarak isimlendirilir. Ay’ın yörüngesini Güneş’in kütleçekimi de etkiler. Bu nedenle yıl boyunca Ay’ın yerberi ve yeröte konumlarında olduğu zamanlarda Dünya ile aralarındaki mesafe sabit değildir.

 

Aralık ayında gezegenler

Merkür

Kasım ayının sonunda en büyük doğu uzanımı konumundan ayrılan Merkür, 13 Aralık’ta Güneş ile Dünya’nın arasından geçecek. Bu süreçte Güneş ile Merkür arasındaki açısal mesafe çok küçük olacağından Güneş'in parlaklığı nedeniyle Merkür’ü birkaç hafta boyunca gözlemlemek mümkün değil.

 

Venüs

Venüs, aralık ayının ilk günlerinde Güneş'in doğuşundan hemen önce güneydoğu ufkunun üzerinde kısa süreliğine görülebilir. Ancak gün ışığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde çok az yükselebildiğinden gözlemlenmesi biraz zor.

Stellarium - 6 Aralık sabahı güneydoğu ufku

Aralık ayının ilerleyen günlerinde Venüs, 9 Ocak’ta ulaşacağı üst kavuşum noktasına doğru yaklaşırken Dünya’ya göre Güneş’in arkasına doğru hareket ediyor. Bu süreçte Güneş ile aralarındaki açısal mesafe giderek küçüldüğünden Venüs birkaç hafta boyunca gözlemlenemeyecek.

 

Mars

Ayın ilk yarısında Başak Takımyıldızı’nda olan Mars, ayın sonunda Terazi Takımyıldızı’na yaklaşıyor. Mars, Güneş'in doğuşundan önce doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde görülebilir.

13 Aralık’ta Mars ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

 

Jüpiter

Jüpiter, aralık ayı boyunca gün doğumundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde gözlemlenebilir. 

Stellarium - 14 Aralık, sabaha karşı güneydoğu ufku

14 Aralık’ta Ay ve Jüpiter gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Bu tarihte yeniay evresine yaklaşan Ay ve Jüpiter’le birlikte Mars’ı da gözlemlemek mümkün. Üç gökcismi Güneş'in doğuşundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde Başak Takımyıldızı’nda gözlemlenebilir. Mars, Ay’ın sağ üstünde, Jüpiter ise altında olacak.

 

Satürn

Satürn 21 Aralık’ta kavuşum noktasında. Bu konumdayken Satürn, Güneş ve Dünya aynı hizadadır ve Güneş, Satürn ve Dünya’nın arasında bulunur. Kavuşum noktasına yakın olduğu zamanlarda Satürn gökyüzünde Güneş’e yakın olacağından bir süre gözlemlenemeyecek. Satürn yeni yılda Güneş'in doğuşundan önce gökyüzünde ortaya çıkmaya başlayacak.

 

Kış gündönümü

21 Aralık, kış gündönümü yani gündüz süresinin en kısa, gece süresinin ise en uzun olduğu tarih.

 

Yılın son göktaşı yağmuru

Yılın son göktaşı yağmuru olan İkizler göktaşı yağmuru 4-16 Aralık tarihleri arasında etkinliğini devam ettirecek. İkizler göktaşı yağmurunun en etkin olduğu tarih ise 14 Aralık. Saatte yaklaşık 120 göktaşının gözlenebileceği bu tarihte Ay, yeniay evresine yaklaştığından göktaşlarının görülmesini zorlaştırmayacak.

Stellarium - 13 Aralık, gece yarısına doğru doğu ufku

Göktaşlarının ortaya çıktığı nokta İkizler Takımyıldızı’nın en parlak yıldızlarından biri olan Kastor’un yakınlarında bulunabilir. Göktaşlarının saçılma noktası, gece yarısına doğru ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacağından gece yarısına yakın saatlerde çok sayıda göktaşı görülebilir.

14 Aralık 2012’de Çin’in Yunnan şehrinde İkizler göktaşı yağmuru sırasında çekilmiş bir fotoğraf

Yılın en önemli göktaşı yağmurlarından biri olan İkizler göktaşı yağmurunun kaynağı 3200 Phaethon asteroidi. İkizler göktaşı yağmuru sırasında parçacıklar görece yavaş hareket ettiğinden (yaklaşık 35 km/s) gökyüzünde kayan göktaşlarını kolayca fark edebilirsiniz.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Uzay araştırmacıları bugünlerde Uluslararası Uzay İstasyonu’nun (ISS) 20. yaş gününü kutluyor.

Gökbilim ve Uzay

1772 yılında Wittenberg Üniversitesi’nden Johann Daniel Titius gezegenlerin Güneş’e olan ortalama uzaklıkları arasında bir ilişki olduğunu keşfetti.

Gökbilim ve Uzay

Gezegenler genç yıldızların etrafında dönen gaz ve toz bulutlarının içinde doğar. Bir araya gelen toz zerreleri giderek büyür; çakıl taşı, kaya ve dağ büyüklüğünde parçalar oluştururlar. 

Gökbilim ve Uzay

Boğa Takımyıldızı’ndaki Ülker (Pleiades) ve Boğa (Hyades) yıldız kümeleri kasım ayında Güneş’in batışından sonra doğu ufkunun üzerinden yükseliyor.

Gökbilim ve Uzay

Enerji kaynağı olarak güneş panellerinin kullanıldığı Vanguard 1 uydusunun fırlatılmasından bugüne güneş panelleri sayesinde uydular uzun yıllar görev yapabildi. Peki, uzay araçlarında kullanılan güneş panelleri uzaydaki zorlayıcı koşullara nasıl dayanabiliyor?

Gökbilim ve Uzay

Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde Prof. Dr. Levent Kurnaz Güneş’te meydana gelen değişimlerin Dünya’nın iklimini nasıl etkilediğini anlatıyor.

Gökbilim ve Uzay

2007-2017 yılları arasında on civarında hızlı radyo dalgası patlaması gözlemlenmişti. Batı Avustralya’daki bir grup araştırmacıysa CSIRO Radyo Teleskobu’nu kullanarak sadece son bir yıl içinde yirmi yeni patlama tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Tuz Gölü, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü’nün (TÜBİTAK UZAY) girişimleriyle uydular için Dünya üzerindeki sekiz kalibrasyon sahasından biri olarak seçilmişti.  Tuz Gölü’ndeki çalışmalar, ulusal ve uluslararası projeler kapsamında 2009 yılından bu yana devam ediyor. 

Gökbilim ve Uzay

Aralarında Sabancı Üniversitesi'nden Dr. Ünal Ertan ve Dr. Şirin Çalışkan’ın da olduğu uluslararası bir araştırma ekibi RX J0806.4-4123 nötron yıldızından yayılan olağandışı bir kızılötesi ışıma tespit etti. Dr. Ünal Ertan ve Dr. Şirin Çalışkan ile bu önemli çalışma üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Gökbilim ve Uzay

Güneş Sistemi’ndeki dev gezegenlerin arasında dolaşan çok sayıda büyük gökcismi vardır. Centaur’lar olarak adlandırılan bu gökcisimleri sıklıkla olmasa da zaman zaman Güneş Sistemi’nin içlerine doğru yönelir.