Skip to content Skip to navigation

Biraz Kayak Biraz Fizik – II

Özgür Etişken
28/03/2017 - 08:04

Kayak sporunun ardındaki fiziksel olguları incelediğimiz yazının ilk bölümünde Alp disiplini dalına değinmiştik. Bu yazımızda ise kayakla atlama ve kayaklı koşu dallarına göz atacağız.

Kayakla atlama

Önceleri Norveç kış festivallerinde kendisine yer bulan bir spor dalıyken 1924 yılında Olimpiyat Oyunları’nın yarışma kategorileri arasına giren bu dalda amaç, eğimli bir yüzeyden hızlanarak gelen sporcunun en uzun mesafeye atlamaya çalışmasıdır.

Kayakla atlama dalında sporcunun temelde iki hedefi vardır: ilk aşamada olabildiğince hızlanarak eğimli bölgenin sonuna ulaşmak, diğeri ise olabildiğince havada kalmak. Bu dalda da Alp disiplinindeki fiziksel olgular geçerli olmakla birlikte, kayakçı ilk bölümdeki çökme pozisyonu ile hava sürtünmesini azaltırken, ikinci bölümde “V” pozisyonunu alarak havanın kaldırma kuvvetini, dolayısıyla da havada kalma süresini artırır.

 

Kayaklı koşu

Kayaklı koşuda potansiyel enerjinin kinetik enerjiye dönüşmesi gibi bir durum yoktur. Bu nedenle kayakçının bazı noktalardaki eğim ve tepelerin dışında kendi kendini iterek hızlanması gerekir. Dolayısıyla bu dalın ardındaki fiziksel olgular Alp disiplini ve kayakla atlamadakilerden hayli farklıdır.

Kayakçı ayaklarını ittikçe kar tarafından kayaklara dik yönde bir kuvvet oluşur. Kayak ve kar arasındaki sürtünme neredeyse sıfırdır. Bu kuvvetin hareket yönündeki bileşeni kayakçıyı ileriye iten kuvvettir. Ayak değiştirildiğinde bu kez kar tarafından diğer kayağa uygulanan kuvvet hareketi sağlar. Burada kayak ile hareket yönü arasındaki açı önemlidir. Açı arttıkça kuvvetin hareket yönündeki bileşeni büyür, dolayısıyla kayakçı daha hızlı hareket eder. Durmak istediğinde ise iki ayağını bu kez ters “V” şeklinde kapatır ve söz konusu kuvvet kayakların tersi yönde etki eder.

Kışın, karın ve manzaranın tadını çıkarmak için kayak yapma fırsatı bulduğunuzda, bu sporun ardındaki fiziksel olguları aklınıza getirmenizde fayda var!

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Fizik

Hem bilimsel çalışmalar hem de günlük hayattaki pek çok etkinlik için kendi içinde tutarlı ölçüm birimlerine ihtiyaç vardır. Günümüzde bu amaçla yaygın şekilde kısaca SI olarak adlandırılan Uluslararası Birim Sistemi (Système international d’unités) kullanılsa da henüz arzu edilen düzeye erişilebilmiş değil.

Fizik

Ölçü birimlerine bir standart getirmek için 1790’larda Fransa’da metrik sistem oluşturulmuştu.

Fizik

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı tarafından üniversite öğrencilerine yönelik olarak düzenlenen Girişimcilik ve Yenilikçilik Yarışması, Özel Sektöre Yönelik Lisans Bitirme Tezleri Yarışması ve Öncelikli Alanlarda Üniversite Öğrencileri Proje Yarışması başvuruları bugün başladı.

Fizik

Kristal kadar berrak yağmur damlaları, turkuaz rengi okyanuslar ya da pembe göller... Hepsi sudan meydana gelmelerine rağmen renkleri farklı. Çünkü suyun rengini su moleküllerinin ışıkla etkileşiminin yanı sıra suyun içinde çözünmüş ya da asılı halde bulunan başka maddeler de etkiler.

Fizik

14. Uluslararası Masterclasses organizasyonu kapsamında Konya Bilim Merkezi’nde düzenlenen etkinlikte, Türkiye genelindeki farklı okullardan lise öğrencileri Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nde (CERN) gerçekleştirilen deneylerin verilerini analiz ederek parçacık fiziği alanındaki en güncel çalışmalar hakkında bilgi edinme ve CERN deneylerinin bir parçası olma imkânını yakaladı.

Fizik

Tehlikeli trafik kazalarının birçoğu sisli havalarda meydana gelir. Bu nedenle sürücüler görüş mesafesinin belirgin derecede düştüğü sisli hava koşullarında hızlarını düşürmeleri gerektiğini bilir. Ancak araştırmalar sisin, çevremizde hareket eden nesnelerin hızlarını gerçekte olduğundan farklı algılamamıza neden olduğunu gösteriyor.

Fizik

İngiliz fizikçi Stephen Hawking 76 yaşında hayatını kaybetti. Cambridge Üniversitesi’nden yapılan açıklamada kuramsal fizikçinin 14 Mart Çarşamba gününün ilk saatlerinde Cambridge’deki evinde hayata gözlerini yumduğu belirtildi.

Fizik

Sürtünme kuvveti üzerine ilk bilimsel çalışmayı 500 yıldan daha uzun bir süre önce Leonardo da Vinci yapmıştı. Da Vinci’nin vardığı sonuç, sürtünme kuvvetiyle normal kuvvet arasında doğrusal bir ilişki olduğuydu. Peki, bugün hâlâ mühendisler tarafından kullanılan bu yasa gerçekten doğru mu?

Fizik

Harvard Üniversitesi’ndeki (ABD) ve Kuantum Elektronik Enstitüsü’ndeki (Zürih, İsviçre) iki ayrı araştırma ekibi, eş zamanlı olarak dünyadaki en ince aynayı inşa etti. 

Fizik

Yenilenebilir enerji alanında çalışmalar yapan Japonya merkezli Eco Marine Power (EMP) şirketi 2019’da ilk güneş enerjisi yelkenlerini test etmeye başlamayı planlıyor. “Enerji yelkenleri” adı verilen teknoloji sayesinde gemiler hem güneş hem de rüzgâr enerjisini kullanabilecek.