Skip to content Skip to navigation

Evrenimizin Zamanda Geriye Doğru Giden Bir İkizi Olabilir

Göksu Okar
11/02/2016 - 16:47

Hepimiz farkındayız ki zaman ileri doğru akıyor, geçmişi hatırlayabiliyoruz ama geleceği hatırlayamıyoruz. Peki, fizik yasaları zamanda simetrik olduğu halde neden zaman sadece bir yönde akıyor? Günümüzde tam olarak açıklanamasa da, bu durumun termodinamiğin ikinci yasasıyla ilişkili olduğu düşünülüyor. Entropi yasası olarak adlandırılan bu yasa, kendiliğinden gerçekleşen süreçlerde düzensizliğin her daim arttığını söyler. Zamanın akış yönü diye tanımladığımız, aslında düzensizliğin artış yönüdür.

Julian Barbour, Tim Koslowski ve Flavio Mercanti Physical Review Letters'ta yayımlanan makalelerinde zamanın başlangıç koşullarını incelemişler. Evrenimiz gibi toplam enerjinin ve toplam momentumun 0 olduğu bir sistemde, kütleçekimi, parçacıkların birbirine maksimum yakınlaştığı bir an yaratır ve bu ana Janos noktası denir. Parçacıklar bu noktadan dağılmaya başladığında zaman iki ayrı yönde ilerler ve kütleçekimi, her iki yönde de yapıcı ve şekillendirici kuvvet olarak işlev görür. Yani zamansal olarak bir simetri söz konusudur. Janos noktasından bizim zamanımıza göre ileriye de baksak geriye de baksak aynı düzensizlik ve dağılım gözlemlenir. Dolayısıyla araştırmacılara göre evrenin zamanın geriye doğru aktığı bir ikizi olabilir. Bu ikizi gözlemlememiz mümkün değil. Ancak eğer böyle bir evren varsa bu evrendeki zamanın akış yönü bizim evrenimizinkinin tersidir. Ama o evrende yaşayan canlılara göreyse ters yönde akan bizim evrenimizin zamanıdır. Bunu bir ırmağın belli bir noktada ikiye ayrılıp zıt yönlerde ilerlemesine benzetebilirsiniz. Hangi kolda olursanız olun, su bir yönde akıyordur, diğer koldaki suyun akış yönüyse terstir.

Araştırmaların daha çok yol katetmesi gerekse de, olası bir ikiz evrenin varlığı bilim çevrelerinde büyük heyecan yarattı. Hatta bazı araştırmacılar zamanın iki yönlülüğüyle ilgili yeni modellemeler yapmaya bile başladı. Sonuçta zamanın hâlâ çözülememiş pek çok sırrı olduğunu söyleyebiliriz.

Kaynaklar:

  • Barbour, J., Koslowski, T. ve Mercanti, F, “Identification of a gravitational arrow of time”, Physical Review Letters, Cilt 113, Sayı 18, Makale No: 181101, 2014.
  • Goldhill, O., “It’s possible that there is a ‘mirror universe’ where time moves backwards, say scientists”, Quartz, 18 Ocak 2016.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Columbia Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı ötegezegen keşfetmek için yaptıkları çalışmalar sırasında Kepler-1625b gezegeninin etrafında dolanan bir uydu keşfetti.

Gökbilim ve Uzay

Hayabusa 2 uzay aracından ayrılan iki keşif aracının Ryugu asteroidinin yüzeyinden çektiği ilk fotoğraflar Dünya’ya ulaştı.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları (İHA) yarışmasının üçüncüsü 20-23 Eylül tarihleri arasında TEKNOFEST kapsamında İstanbul Yeni Havalimanı’nda yapıldı.

Gökbilim ve Uzay

İnsanlığın evreni anlama çabası da gökyüzünün kendisi kadar muhteşem değil mi? Üst üste konulan tuğlalarla yavaş yavaş yükselen bir yapı gibi kuşaklar boyunca oluşturulan bilgi birikimine hayran olmamak elde mi?

Gökbilim ve Uzay

Oort Bulutu’nun iç sınırı ile dış sınırı arasındaki mesafe o kadar büyüktür ki NASA’nın günde 1,5 milyon kilometre kateden uzay aracı Voyager 1’in bu hızla Oort Bulutu’na ulaşması yaklaşık 1300 yılı, Oort Bulutu’ndan çıkması ise 30.000 yılı bulabilir.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) önderliğinde düzenlenen TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali 20-23 Eylül tarihleri arasında İstanbul Yeni Havalimanı’nda gerçekleştirildi.

Gökbilim ve Uzay

Gökyüzü gözlemine ilgi duyuyorsanız mevsimler değişirken gökyüzündeki dönüşüme de tanık olmuşsunuzdur.

Gökbilim ve Uzay

İnsanların en büyük hayallerinden biri belki de başka gezegenleri ve yıldız sistemlerini ziyaret etmek. Böylesi uzun bir yolculuk için çok hızlı hareket edebilen uzay araçlarına ihtiyacımız var.

Gökbilim ve Uzay

Ekinoks olayı yılda iki kez gerçekleşir. İlkbahar ekinoksu (ilkbahar ılımı olarak da isimlendirilir) Kuzey Yarımküre’de ilkbaharın, sonbahar ekinoksu (sonbahar ılımı olarak da isimlendirilir) ise sonbaharın ilk günü olarak kabul edilir.

Gökbilim ve Uzay

Model uydu yarışması CanSat Competition 2018’de Bülent Ecevit Üniversitesi grizu-263 takımı ikinci oldu.