Skip to content Skip to navigation

Evrenimizin Zamanda Geriye Doğru Giden Bir İkizi Olabilir

Göksu Okar
11/02/2016 - 16:47

Hepimiz farkındayız ki zaman ileri doğru akıyor, geçmişi hatırlayabiliyoruz ama geleceği hatırlayamıyoruz. Peki, fizik yasaları zamanda simetrik olduğu halde neden zaman sadece bir yönde akıyor? Günümüzde tam olarak açıklanamasa da, bu durumun termodinamiğin ikinci yasasıyla ilişkili olduğu düşünülüyor. Entropi yasası olarak adlandırılan bu yasa, kendiliğinden gerçekleşen süreçlerde düzensizliğin her daim arttığını söyler. Zamanın akış yönü diye tanımladığımız, aslında düzensizliğin artış yönüdür.

Julian Barbour, Tim Koslowski ve Flavio Mercanti Physical Review Letters'ta yayımlanan makalelerinde zamanın başlangıç koşullarını incelemişler. Evrenimiz gibi toplam enerjinin ve toplam momentumun 0 olduğu bir sistemde, kütleçekimi, parçacıkların birbirine maksimum yakınlaştığı bir an yaratır ve bu ana Janos noktası denir. Parçacıklar bu noktadan dağılmaya başladığında zaman iki ayrı yönde ilerler ve kütleçekimi, her iki yönde de yapıcı ve şekillendirici kuvvet olarak işlev görür. Yani zamansal olarak bir simetri söz konusudur. Janos noktasından bizim zamanımıza göre ileriye de baksak geriye de baksak aynı düzensizlik ve dağılım gözlemlenir. Dolayısıyla araştırmacılara göre evrenin zamanın geriye doğru aktığı bir ikizi olabilir. Bu ikizi gözlemlememiz mümkün değil. Ancak eğer böyle bir evren varsa bu evrendeki zamanın akış yönü bizim evrenimizinkinin tersidir. Ama o evrende yaşayan canlılara göreyse ters yönde akan bizim evrenimizin zamanıdır. Bunu bir ırmağın belli bir noktada ikiye ayrılıp zıt yönlerde ilerlemesine benzetebilirsiniz. Hangi kolda olursanız olun, su bir yönde akıyordur, diğer koldaki suyun akış yönüyse terstir.

Araştırmaların daha çok yol katetmesi gerekse de, olası bir ikiz evrenin varlığı bilim çevrelerinde büyük heyecan yarattı. Hatta bazı araştırmacılar zamanın iki yönlülüğüyle ilgili yeni modellemeler yapmaya bile başladı. Sonuçta zamanın hâlâ çözülememiş pek çok sırrı olduğunu söyleyebiliriz.

Kaynaklar:

  • Barbour, J., Koslowski, T. ve Mercanti, F, “Identification of a gravitational arrow of time”, Physical Review Letters, Cilt 113, Sayı 18, Makale No: 181101, 2014.
  • Goldhill, O., “It’s possible that there is a ‘mirror universe’ where time moves backwards, say scientists”, Quartz, 18 Ocak 2016.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) ait Mars Express uzay aracı tarafından elde edilen veriler Mars’ın güney kutbunun derinlerinde sıvı halde su bulunduğuna işaret ediyor. Dr. R. Orosei ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

NASA, Güneş’i incelemek amacıyla yeni bir sondayı 12 Ağustos'ta uzaya gönderdi. Sondanın görevini başarıyla yerine getirebilmesi için aşırı yüksek sıcaklıklarla baş etmesi gerekecek.

Gökbilim ve Uzay

Max Planck Gökbilim Enstitüsü’nde çalışan bir grup araştırmacı, bilimsel yazında PDS 70 olarak adlandırılan genç bir yıldızın etrafında dolanan, yeni doğmuş bir gezegeni görüntülemeyi başardı.

Gökbilim ve Uzay

Ağustos ayında dört gezegen -Mars, Satürn, Jüpiter ve Venüs- Güneş’in batışından sonra doğudan batıya doğru sıralanmış halde gökyüzünde olacak.

Gökbilim ve Uzay

3-5 Ağustos tarihleri arasında Bursa Uludağ’da gerçekleştirilecek Astrofest 2018 etkinliğinin başvuruları devam ediyor.

Gökbilim ve Uzay

Tutulma denilince akla Ay ve Güneş tutulmaları gelse de bu başka gökcisimlerinde de görülebilen bir gök olayıdır.

Gökbilim ve Uzay

Dünya Ay’ın gölgesine girdiğinde Güneş tutulması, Ay Dünya’nın gölgesine girdiğinde ise Ay tutulması gerçekleşir. Tutulma olayını nasıl gördüğümüz nereden baktığımıza bağlı olarak değişir.

Gökbilim ve Uzay

Kızıl Gezegen Mars, 31 Temmuz’da 15 yıl aradan sonra Dünya’ya en yakın konumda olacak. Mars 27 Temmuz’da ise karşı konumda. Bu konumdayken Güneş, Dünya ve Mars aynı hizadadır ve Dünya Güneş ile Mars arasında bulunur.

Gökbilim ve Uzay

21 Haziran yaz gündönümü yani gündüz süresinin en uzun, gece süresinin en kısa olduğu zaman.

Gökbilim ve Uzay

NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) kuantum fiziği deneylerinin yapılacağı bir Soğuk Atom Laboratuvarı kurmaya hazırlanıyor. Laboratuvar, kurulumu tamamlandığında evrenin bilinen en soğuk yeri olacak.