Skip to content Skip to navigation

Evrenimizin Zamanda Geriye Doğru Giden Bir İkizi Olabilir

Göksu Okar
11/02/2016 - 16:47

Hepimiz farkındayız ki zaman ileri doğru akıyor, geçmişi hatırlayabiliyoruz ama geleceği hatırlayamıyoruz. Peki, fizik yasaları zamanda simetrik olduğu halde neden zaman sadece bir yönde akıyor? Günümüzde tam olarak açıklanamasa da, bu durumun termodinamiğin ikinci yasasıyla ilişkili olduğu düşünülüyor. Entropi yasası olarak adlandırılan bu yasa, kendiliğinden gerçekleşen süreçlerde düzensizliğin her daim arttığını söyler. Zamanın akış yönü diye tanımladığımız, aslında düzensizliğin artış yönüdür.

Julian Barbour, Tim Koslowski ve Flavio Mercanti Physical Review Letters'ta yayımlanan makalelerinde zamanın başlangıç koşullarını incelemişler. Evrenimiz gibi toplam enerjinin ve toplam momentumun 0 olduğu bir sistemde, kütleçekimi, parçacıkların birbirine maksimum yakınlaştığı bir an yaratır ve bu ana Janos noktası denir. Parçacıklar bu noktadan dağılmaya başladığında zaman iki ayrı yönde ilerler ve kütleçekimi, her iki yönde de yapıcı ve şekillendirici kuvvet olarak işlev görür. Yani zamansal olarak bir simetri söz konusudur. Janos noktasından bizim zamanımıza göre ileriye de baksak geriye de baksak aynı düzensizlik ve dağılım gözlemlenir. Dolayısıyla araştırmacılara göre evrenin zamanın geriye doğru aktığı bir ikizi olabilir. Bu ikizi gözlemlememiz mümkün değil. Ancak eğer böyle bir evren varsa bu evrendeki zamanın akış yönü bizim evrenimizinkinin tersidir. Ama o evrende yaşayan canlılara göreyse ters yönde akan bizim evrenimizin zamanıdır. Bunu bir ırmağın belli bir noktada ikiye ayrılıp zıt yönlerde ilerlemesine benzetebilirsiniz. Hangi kolda olursanız olun, su bir yönde akıyordur, diğer koldaki suyun akış yönüyse terstir.

Araştırmaların daha çok yol katetmesi gerekse de, olası bir ikiz evrenin varlığı bilim çevrelerinde büyük heyecan yarattı. Hatta bazı araştırmacılar zamanın iki yönlülüğüyle ilgili yeni modellemeler yapmaya bile başladı. Sonuçta zamanın hâlâ çözülememiş pek çok sırrı olduğunu söyleyebiliriz.

Kaynaklar:

  • Barbour, J., Koslowski, T. ve Mercanti, F, “Identification of a gravitational arrow of time”, Physical Review Letters, Cilt 113, Sayı 18, Makale No: 181101, 2014.
  • Goldhill, O., “It’s possible that there is a ‘mirror universe’ where time moves backwards, say scientists”, Quartz, 18 Ocak 2016.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Gökbilime biraz da olsa ilgi duyuyorsanız sizin de gökyüzünde ilk bakışta fark ettiğiniz yıldızların oluşturduğu şekiller vardır. Gözlem yaptıkça gökyüzündeki daha fazla şekil ve bu şekilleri oluşturan gökcisimleri hakkında bilgi sahibi olursunuz. 

Gökbilim ve Uzay

2018 TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Lisans Öğrencileri Yaz Programı başvuruları 4 Mayıs’ta sona eriyor.

Gökbilim ve Uzay

Karanlık maddenin doğası bugün hâlâ tartışma konusu. Ancak fizikçilerin çoğunun üzerinde anlaştığı bir nokta varsa o da karanlık maddenin gökadaların oluşumu açısından çok önemli olduğudur. 

Gökbilim ve Uzay

Yıldırım bir uçağa çarptığında hiç zarar vermeyebileceği gibi ciddi hasarlara da yol açabilir. Yıldırımların sebep olduğu son kaza 1988 yılında meydana geldi. Sonraki yıllarda ise yıldırımların uçaklar üzerinde etkilerinin belirlenmesi sayesinde etkin koruma teknikleri geliştirildi.

Gökbilim ve Uzay

2014’ten beri düzenlenen ODTÜ Bilim Günleri bu yıl 28-28 Nisan’da gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler Samanyolu’nun merkezindeki devasa karadeliğin etrafında onlarca karadelik keşfetti. Sonuçlar, yıllar önce öne sürülmüş, çok büyük kütleli karadeliklerin binlerce karadelik tarafından çevrelendiğini öne süren bir kuramı destekliyor. Dr. Charles J. Hailey ve arkadaşlarının konu hakkında yazdığı makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Güneş ışığı beyazdır fakat içinde birçok farklı rengi barındırır. Bu farklı renkleri, beyaz ışığı bir prizmadan geçirdiğimizde ya da bir gökkuşağı oluştuğu sırada görebiliriz. Güneş’ten gelen beyaz ışık Dünya atmosferinde yol alırken birçok parçacıkla çarpışarak saçılır.

Gökbilim ve Uzay

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi her yıl olduğu gibi bu yıl da kapılarını 7'den 77'ye tüm  gökyüzü meraklılarına açıyor. 21 Nisan’da başlayacak Halk Günü etkinlikleri ekim ayı sonuna kadar devam edecek ve ayda bir gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu yeni bir ötegezegen keşfetti. K2-229b adı verilen, Dünya’ya yaklaşık 340 ışık yılı mesafedeki gezegenin çok yoğun bir çekirdeğe sahip olması bakımından Merkür’e benzediği belirtiliyor. 

Gökbilim ve Uzay

Dünya üzerindeki bir noktanın konumunu enlem ve boylam bilgilerine göre veririz. Peki, gökcisimlerinin örneğin yıldızların, gezegenlerin ve uyduların gökyüzündeki konumlarını nasıl belirleyebiliriz?