Skip to content Skip to navigation

Fotoelektrik Olay

Dr. Mahir E. Ocak
03/07/2015 - 17:46

Yirminci yüzyılın başlarında bilim insanlarının zihinlerini meşgul eden konulardan biri fotoelektrik olaydı. Einstein’ın bu olaya getirdiği açıklama, fizik tarihinde bir kilometre taşı oldu ve kuantum mekaniğinin doğuşuna yol açtı.

Aşağıda fotoelektrik olayla ilgili bir video görüyorsunuz. Başlangıçta metal bir levhanın üzerine düşük enerjili (uzun dalga boylu) ışık ışınları gönderiliyor ve bu sırada elektrik devresinde herhangi bir akım oluşmuyor. Üstelik gönderilen ışık miktarı artırıldığında da durum değişmiyor. Ancak yüksek enerjili (kısa dalga boylu) ışık ışınları gönderildiği zaman metal levhadan elektronlar kopmaya başlıyor ve devreden geçen akım ampulün yanmasını sağlıyor.

 

Bu deneyin yirminci yüzyıldan önceki fizik bilgileriyle açıklanamamasının nedeni, enerjinin sürekli olduğunun düşünülmesiydi. Işık ışınları beraberinde enerji taşıyan dalgalar olduğuna göre, ışınların enerjisi düşük bile olsa, gönderilen ışığın akısını (birim alandaki ışık miktarını) artırarak elektronları metalden koparmak için gerekli olan enerjinin sağlanabileceği düşünülüyordu. Ancak gönderilen ışınların enerjisinin belirli bir eşik değerinin altında olduğu durumlarda elektronları metalden koparmak mümkün olmuyordu.

 

Einstein, fotoelektrik olayı ışık ışınlarının foton adı verilen enerji paketlerinden oluştuğunu öne sürerek açıkladı. Elektronlar, metalden koparken tek bir foton soğuruyordu. Dolayısıyla elektrik devresinde bir akım gözlemlenebilmesi için tek tek fotonların enerjisinin belirli bir eşik değerinin (metalden bir elektron koparmak için gerekli enerji miktarının) üzerinde olması gerekiyordu.

İlgili İçerikler

Fizik

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nin (CERN) lisans ve yüksek lisans öğrencilerine yönelik düzenlediği CERN yaz öğrenci programı (CERN openlab) başvuruları 31 Ocak’a kadar devam ediyor.

Fizik

"Evren genişliyor" dediğimizde aklımıza evrenin en uç noktasının hiçliğe doğru gittiği gibi bir düşünce gelebilir. Oysa evrenin genişlemesini bir balonun şişmesine benzetmek daha doğru olabilir.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak dişli çarklarda kuvvetin nasıl aktarıldığını gösteren bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

ABD’deki Ulusal Standartlar ve Teknolojiler Enstitüsü’nde (NIST) çalışan Andrew Ludlow ve arkadaşları bugüne kadar geliştirilmiş en hassas atom saatini üretti. Yeni saat o kadar hassas ki on dört milyar yılda sadece bir saniye sapıyor. Konu ile ilgili bir makale Dr. W. F. McGrew ve arkadaşları tarafından Nature’da yayımlandı.

Fizik

Avusturalya’daki Monash Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı, bir topolojik yalıtkanın iletken ve yalıtkan halleri arasındaki geçişlerini elektrik alan yardımıyla kontrol etmeyi başardı. Dr. James L. Collins ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Nature’da yayımlandı.

Fizik

Elektrik telleriyle taşınan yüksek akım hem insanlar hem de hayvanlar için hayli tehlikelidir. Peki, elektrik tellerine konan kuşlar bu durumdan neden zarar görmez? 

Fizik

CERN araştırmacılarının geliştirdiği mıknatıs teknolojisi, kanser tedavisinde kullanılan hadron terapi yönteminin uygulanmasında karşılaşılan sorunların çözümüne katkılar sağlayabilir.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak sıvıların basıncı nasıl ilettiğini gösteren bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak esneklik potansiyel enerjisi ve kinetik enerjinin (hareket enerjisinin) birbirine dönüştüğü farklı bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Boğaziçi Üniversitesi Elektroteknoloji Kulübü ve IEEE Öğrenci Kolu’nun düzenlediği Boğaziçi Enerji Zirvesi, 4 Kasım’da Albert Long Hall Kültür Merkezi’nde düzenlenecek.