Skip to content Skip to navigation

Genç Bir Yıldızın Etrafında Tuz Molekülleri

Dr. Mahir E. Ocak
05/07/2019 - 16:05

Şili’deki ALMA teleskoplarıyla gözlemler yapan bir grup gökbilimci, Dünya’ya yaklaşık 1500 ışık yılı mesafedeki genç bir yıldızın etrafında tuz molekülleri tespit etti. Dr. A. Ginsburg ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Astrophysical Journal’da yayımlandı.

Atomlarda ve moleküllerde elektronlar belirli enerji seviyelerinde bulunur. Bir elektron foton soğurarak daha yüksek enerjili bir seviyeye ya da foton yayarak daha düşük enerjili bir seviyeye geçebilir. Farklı türdeki atomların ve moleküllerin yapısı farklı olduğu için soğurdukları ve yaydıkları fotonların frekansları da farklıdır. Dolayısıyla uzayın herhangi bir bölgesinden Dünya’ya ulaşan ışık analiz edilerek o bölgede hangi atomların ve moleküllerin bulunduğu hakkında çıkarımlar yapılabilir.

Araştırmacılar, bilimsel yazında Orion Source I (SrcI) olarak adlandırılan, Dünya’ya 1500 ışık yılı uzaklıktaki yıldızdan yeryüzüne ulaşan ışığı analiz ettiklerinde sodyum klorür (NaCl) ve potasyum klorür (KCl) tuzlarına ait izlere rastlamışlar. Daha önceleri de yıldızların etrafında tuz molekülleri tespit edilmişti. Ancak bu bugüne kadar etrafında tuz tespit edilen yıldızların tamamı ölmek üzere olan yaşlı yıldızlardı. Orion SrcI gibi, yeni yıldızların doğmakta olduğu bir bölgenin içinde bulunan, genç bir yıldızın etrafında tuz moleküllerinin tespit edilmesiyse sıradışı olarak nitelendiriliyor.

Doğmakta olan yıldızlar, gaz ve toz diskiyle çevrilidir ve Dünya’ya ulaşan ışığın kaynağının yıldız mı yoksa yıldızı çevreleyen disk mi olduğunu tespit etmek çok zordur. Orion SrcI ile ilgili gözlemlerse tuz moleküllerinin disk içinde hareket ettiğini gösteriyor. Araştırmacılar, bu durumun diskteki fiziksel koşullar ve diskin uzaydaki hareketi hakkında bilgi edinmek için önemli bir fırsat olduğunu söylüyor.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Konya Bilim Merkezi tarafından ilki 2018’de düzenlenen Astrofest gökyüzü gözlem etkinliği bu yıl 12-14 Temmuz tarihleri arasında Kapadokya’da gerçekleştirildi. “Herkese biraz gökyüzü!” sloganı ile düzenlenen etkinliğe gençler aileleriyle birlikte katıldı.

Gökbilim ve Uzay

Ay, Güneş’ten sonra gökyüzündeki en parlak ikinci gökcismi. Ay gökyüzü gözlemcilerine çıplak gözle gerçekleştirebilecekleri birçok gözlem imkânı sunuyor. Örneğin her gece gökyüzünde Ay’ı farklı bir şekilde görürüz. Çünkü Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında Ay’ın Güneş’e göre konumu sürekli değişir.

Gökbilim ve Uzay

“Şu an saat kaç?” sorusuna saatimize hemen cevap verebiliriz. Geçmişteyse zamanı ölçmek hiç de kolay değildi. Usturlap adı verilen alet, Güneş ve yıldız gibi gökcisimlerinin gökyüzündeki konumuna göre zamanı ölçmeyi sağlıyordu.

Gökbilim ve Uzay

Rus-Alman ortaklığı ile inşa edilen Spektrum Röntgen Gama (SRG) Uzay Gözlemevi'nin, 12 Temmuz 2019'da Kazakistan'da bulunan Baykonur Uzay Üssünden Proton roketiyle fırlatılması planlanıyor. Bu görevin temel amacı evrenin şimdiye kadar gerçekleştirilmemiş bir hassasiyetle X-ışını haritasını oluşturmak. 

Gökbilim ve Uzay

MESSENGER uzay aracının topladığı kütleçekim verilerini analiz eden araştırmacılar Merkür’ün büyük, katı bir iç çekirdeğe sahip olması gerektiği sonucuna vardılar.

Gökbilim ve Uzay

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter, üzerindeki renkli şeritler ve Büyük Kırmızı Leke ile gökyüzü gözlemcilerine hayli ilginç görüntüler sunar. Jüpiter’in atmosferindeki, ekvatora paralel açık ve koyu renklerdeki şeritlerin renginin atmosferdeki gazların türü ve sıcaklığı ile ilişkili olduğu düşünülüyor.

Gökbilim ve Uzay

Günlük hayatta karşılaştığımız pek çok soruna çözümler sunan üç boyutlu yazıcı teknolojisi artık dünya dışında yaşam alanları oluşturma araştırmalarını kolaylaştıracak adımlar atılmasına yardımcı oluyor.

Gökbilim ve Uzay

Her yıl mayıs ayının ilk günlerinde Eta Kova göktaşı yağmuru en yüksek etkinliğe ulaşır. Bu yıl 6 Mayıs’ta sabaha karşı en yüksek etkinliğe ulaşacak Eta Kova göktaşı yağmuru sırasında gökyüzünde saatte 60 göktaşı görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Bahçenizde, binaların çatılarında, sokakta hatta saçlarınızın arasında bile meteor parçaları olabileceğini biliyor muydunuz? Mikrometeorit adı verilen bu parçacıklar hemen hemen her yerdeler. Peki, nereden geliyor bu mikrometeoritler? Yapılarında ne var? Onları nasıl inceleyebiliriz?

Gökbilim ve Uzay

Uzayda, 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin içinde oluştuğu toz ve gaz bulutundan kalma kayaç ve metal parçaları bulunur.