Skip to content Skip to navigation

Gökbilim Fotoğrafçılığı: Bilim ve Sanat Bir Arada

Mustafa Aydın
05/04/2018 - 15:09

Fotoğraf: Mustafa Aydın

Gökbilim fotoğrafları gökcisimlerinin fotoğraflarının optik ekipmanlar (örneğin teleskop, fotoğraf makinesi lensi) ve dijital fotoğraf makineleri kullanılarak çekilmesi ve bu fotoğrafların bilgisayar ile işlenmesi süreci olarak tanımlanabilir.

Gökbilim fotoğrafçılığının fotoğrafı çekilen gökcisimlerinin türüne göre alt dalları vardır.

. Geniş alan gökbilim fotoğrafçılığı

Samanyolu Gökadası, takımyıldızlar, göktaşı yağmurları gibi gökcisimlerinin ve gök olaylarının genellikle yeryüzündeki obje ya da manzaralar ile birlikte fotoğraflarının çekilmesidir.

. Güneş Sistemi gökbilim fotoğrafçılığı

Güneş Sistemi içindeki gezegen, Ay ve diğer gezegenlerin uyduları gibi gökcisimlerinin fotoğraflarının çekilmesidir.

. Derin uzay gökbilim fotoğrafçılığı

Samanyolu Gökadası’ndaki bulutsu, küresel yıldız kümesi, açık yıldız kümesi gibi gökcisimleri ile gökadamızın dışındaki diğer gökadaların fotoğraflarının çekilmesidir.

 

Geniş Alan Gökbilim Fotoğrafçılığı

Geniş alan gökbilim fotoğrafçılığının alt dalları olan Samanyolu Gökadası, takımyıldızlar, göktaşı yağmurları gibi gökcisimlerinin ve gök olaylarının fotoğraflarının çekimi gerek ekipman, gerek çekim teknikleri, gerekse fotoğrafların işlenmesi açısından büyük farklılıklar göstermez. Bu nedenle bu bölümde gökbilim fotoğrafçılığı alanında hayli popüler olan Samanyolu Gökadası fotoğraflarının nasıl çekildiğini inceleyeceğiz.

Samanyolu fotoğrafçılığı, gökbilim fotoğrafçılığı dalları arasında ihtiyaç duyulan ekipman sayısının en az olduğu alandır. Dijital fotoğraf makinesi, geniş açı lensi ve bir tripod yardımıyla Samanyolu Gökadası’nın fotoğraflarını çekebilirsiniz. Bu, dünyadaki birçok amatör ve profesyonel fotoğrafçının ilgi duyduğu gökbilim fotoğrafçılığı dalıdır.

Samanyolu fotoğrafçılığını dört bölümde ele alacağız:

. Samanyolu sözcüğünün kökeni ve Samanyolu’nun ne olduğu

. Samanyolu fotoğraflarının çekimi için planlama ve hazırlık

. Samanyolu fotoğraflarının çekimi

. Samanyolu fotoğraflarının bilgisayar ortamında işlenmesi

Samanyolu kelimesinin kökeni Yunanca “galaxies kuklos” kelimesinden gelir. “Galaxies” Yunanca “sütlü”, “kuklos” ise “çember” ya da “daire” demektir. “Samanyolu”nun İngilizce karşılığı olan “Milkyway” kelimesinin kökeni de bu ifadeye dayanır. Türkçedeki karşılığı ise “Samanyolu”dur.

Samanyolu Gökadası Güneş Sistemi’nin de içinde bulunduğu, çapı yaklaşık 100.000 ışık yılı olan ve 100-400 milyar yıldız içeren bir gökada. Evrende yüz milyarlarca gökada var.

Kuzey Yarımküre’de yaz geceleri ışık kirliliğinden uzak bir yerde güney ufkundan kuzey ufkuna doğru uzanan Samanyolu Gökadası’nı çıplak gözle görebiliriz.

Peki, Dünya’dan bakıldığında Samanyolu Gökadası nasıl görülür?

Samanyolu Gökadası

Gökadamızın dışarıdan nasıl göründüğünü aslında bilmiyoruz. Uzun yıllar boyunca yapılan farklı gözlemler sonucunda Samanyolu Gökadası’nın sarmal yapıda bir gökada olduğu belirlendi. Yukarıdaki çizim gökadamızın yukarıdan bakıldığında nasıl göründüğünü gösteriyor. Çizimde görüldüğü gibi gökadamız sarmal şeklinde farklı kollardan oluşuyor. Güneş Sistemi, Orion kolunda yer alıyor. Dünya’dan gökadamızın merkezine doğru baktığımızda gökyüzünde bir kuşak şeklinde görülen ve bizim “Samanyolu” olarak isimlendirdiğimiz yapı ise çizimdeki Sagittarius koludur.

Fotoğraf: Mustafa Aydın - Nikon D 5300 DSLR Kamera – Tokina 11-16 DX II f/2,8 lens ile Ankara, Gölbaşı Altınçanak Köyü yakınlarında çekilmiştir. ISO 1600 - 25 saniye pozlama - f/2,8 - 9 yatay 4 dikey, 36 kareden oluşan panoramik Samanyolu

Yazımızın bir sonraki bölümünde gökyüzünde çıplak gözle görebildiğimiz Samanyolu Gökadası’nın fotoğraflarını nasıl çekebileceğimizi anlatacağız.

 

Yazar Hakkında:
Mustafa Aydın
Amatör Gökbilimci & Gökbilim Fotoğrafçısı

 

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

2014’ten beri düzenlenen ODTÜ Bilim Günleri bu yıl 28-28 Nisan’da gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler Samanyolu’nun merkezindeki devasa karadeliğin etrafında onlarca karadelik keşfetti. Sonuçlar, yıllar önce öne sürülmüş, çok büyük kütleli karadeliklerin binlerce karadelik tarafından çevrelendiğini öne süren bir kuramı destekliyor. Dr. Charles J. Hailey ve arkadaşlarının konu hakkında yazdığı makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Güneş ışığı beyazdır fakat içinde birçok farklı rengi barındırır. Bu farklı renkleri, beyaz ışığı bir prizmadan geçirdiğimizde ya da bir gökkuşağı oluştuğu sırada görebiliriz. Güneş’ten gelen beyaz ışık Dünya atmosferinde yol alırken birçok parçacıkla çarpışarak saçılır.

Gökbilim ve Uzay

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi her yıl olduğu gibi bu yıl da kapılarını 7'den 77'ye tüm  gökyüzü meraklılarına açıyor. 21 Nisan’da başlayacak Halk Günü etkinlikleri ekim ayı sonuna kadar devam edecek ve ayda bir gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu yeni bir ötegezegen keşfetti. K2-229b adı verilen, Dünya’ya yaklaşık 340 ışık yılı mesafedeki gezegenin çok yoğun bir çekirdeğe sahip olması bakımından Merkür’e benzediği belirtiliyor. 

Gökbilim ve Uzay

Dünya üzerindeki bir noktanın konumunu enlem ve boylam bilgilerine göre veririz. Peki, gökcisimlerinin örneğin yıldızların, gezegenlerin ve uyduların gökyüzündeki konumlarını nasıl belirleyebiliriz?

Gökbilim ve Uzay

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nden (NASA) bilim insanları uzayın derinliklerinde hareket eden uzay araçlarının konumunu belirleyebilmek için pulsarları yani atarcaları kullanan bir sistem geliştirdi.

Gökbilim ve Uzay

Araştırmacılar antimaddeyi bir yerden başka bir yere taşımak için kullanılacak araçlar üretmek için çalışmalara başladı. Projenin yaklaşık dört sene içinde tamamlanması planlanıyor.

Gökbilim ve Uzay

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Amatör Astronomi Topluluğu tarafından düzenlenen Dilhan Eryurt Gökbilim Günü etkinliği 7 Nisan 2018 Cumartesi günü ODTÜ Fizik Bölümü Prof. Dr. Necdet Bulut Amfisi’nde gerçekleştiriliyor.

Gökbilim ve Uzay

Bu fotoğraf NASA’nın Cassini uzay aracı tarafından Ağustos 2009’da Satürn ekinoks konumundan ayrıldıktan yaklaşık bir ay sonra çekildi. Fotoğrafta Satürn’ün halkalarının çok ince bir şerit şeklinde gezegenin üzerine düşen gölgesini görebilirsiniz.