Skip to content Skip to navigation

Görünmez Yıldırımlar

Dr. Tuba Sarıgül
25/12/2017 - 15:00

Fırtına bulutlarının içinde artı ve eksi elektrik yüklerinin farklı bölgelerde toplanması sonucu oluşan yıldırımlar ani ışık parlamalarına neden olur. Son yıllarda yapılan araştırmalar fırtına bulutlarından aynı zamanda yüksek enerjili radyasyon türleri olan gama ve X-ışınları yayıldığını gösteriyor.

Evrendeki en yüksek enerjili radyasyon türü olan gama ışınlarının temel olarak süpernova patlamaları sonucu yayıldığı düşünülüyor. Süpernova patlamaları ömrünün sonuna gelen büyük kütleli yıldızların kütleçekim etkisiyle içe doğru çökmesi esnasında oluşur. Gama ışını patlamaları 10 saniyede Güneş’in bütün ömrü boyunca (yaklaşık 10 milyar yılda) yaydığından daha fazla enerji yayabilir.

NASA/Goddard Space Flight Centre

Güneş Sistemi’nin dışındaki gama ışını patlamalarını araştıran uydular, 1990’lı yılların başında Dünya’nın atmosferinden uzaya gama ışınlarının yayıldığını keşfetti. Bir milisaniyeden kısa süren bu ışımaların, fırtınalar esnasında çok yüksek hızda hareket eden elektronların havadaki moleküllerle çarpışması sonucu oluştuğu düşünülüyor. Fırtına bulutlarının üst kısımlarında oluşan güçlü elektrik alan, elektronların ışık hızına yakın hızlarda hareket etmesine imkân sağlıyor.

NASA’nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu tarafından elde edilen son veriler her gün yaklaşık 1100 yeryüzü kaynaklı gama ışını “yıldırımlarının” oluştuğunu gösteriyor. Ancak bilim insanları daha düşük irtifalarda oluşan gama ışımalarının tespit edilememe ihtimali nedeniyle bu sayının çok daha yüksek olabileceğini düşünüyor.

İlgili İçerikler

Fizik

Elektrik telleriyle taşınan yüksek akım hem insanlar hem de hayvanlar için hayli tehlikelidir. Peki, elektrik tellerine konan kuşlar bu durumdan neden zarar görmez? 

Fizik

CERN araştırmacılarının geliştirdiği mıknatıs teknolojisi, kanser tedavisinde kullanılan hadron terapi yönteminin uygulanmasında karşılaşılan sorunların çözümüne katkılar sağlayabilir.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak sıvıların basıncı nasıl ilettiğini gösteren bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak esneklik potansiyel enerjisi ve kinetik enerjinin (hareket enerjisinin) birbirine dönüştüğü farklı bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Boğaziçi Üniversitesi Elektroteknoloji Kulübü ve IEEE Öğrenci Kolu’nun düzenlediği Boğaziçi Enerji Zirvesi, 4 Kasım’da Albert Long Hall Kültür Merkezi’nde düzenlenecek.

Fizik

Nanobilim ve yoğun madde fiziği alanında yaptığı çalışmalar nedeniyle 2016 TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. Oğuz Gülseren ile araştırmaları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Lazerle bilgi aktarımının önündeki en önemli engel bulutlar. Cenova Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı, lazerle iletişimin önündeki sorunları bulutları delerek aşmaya çalışıyor.

Fizik

4006-TÜBİTAK Bilim Fuarları Destekleme Programı başvuruları 22 Ekim - 22 Kasım 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Fizik

Arthur Ashkin optik cımbızların icadı, Gérard Mourou ve Donna Strickland ise yüksek yoğunluklu yüksek enerjili lazer atımlarının üretilmesine imkân veren bir yöntem geliştirmeleri sebebiyle Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

Fizik

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde evde ya da okulda kolayca bulabileceğiniz malzemelerle yüzey gerilimi etkisiyle yüzen kâğıttan bir balık tasarlıyoruz.