Skip to content Skip to navigation

“Japon Yapıştırıcı” Japon Değil ABD’li!

Dr. Zeynep Bilgici
09/07/2015 - 18:07

Kuvvetli ve hızlı etkisi nedeniyle dünyada “süper yapıştırıcı” (super glue) veya “anında yapıştırıcı” olarak piyasaya sürülen yapıştırıcılar, ülkemizde “Japon yapıştırıcı” olarak biliniyor, üstelik bir Japon buluşu olmamasına rağmen. Ülkemizde satışa sunulduğu ilk yıllarda bir pazarlama taktiği olarak ortaya çıktığı düşünülen Japon yakıştırması, zaman içinde dilimize tamamen geçerek bu yapıştırıcılara isim olmuş durumda.

Süper yapıştırıcı ilk kez ABD’li bilim insanı Dr. Harry W. Coover tarafından sentezlendi. Bu yapıştırıcılar birçok bilimsel buluşun aksine ihtiyaç üzerine yapılan araştırmalardan doğmadı. Hatta ilk keşfedildiğinde işe yaramadığı düşünülerek uzun bir süre rafta bekletildi.

II. Dünya Savaşı sırasında Eastman Kodak firmasında kimyager olarak çalışan Dr. Coover, 1942 yılında silahların dürbünlerinde ve nişangâhlarında kullanılabilecek şeffaf plastik maddeler üzerinde çalışıyordu. Araştırmalarında, yapısındaki kimyasal gruplar nedeniyle siyanoakrilat olarak bilinen organik bir madde sentezdi. Bulaştığı her yere kolayca yapışan bu madde işine yaramamıştı. Bu nedenle bu ve benzeri maddeler üzerindeki çalışmalarını rafa kaldırdı, hem de yaklaşık dokuz yıllığına. 1951 yılında Fred Joyner ile jet uçaklarında kullanılabilecek dayanıklı bir plastik malzeme üzerinde araştırmalar yapan Coover’ın aklına yıllar önce sentezlediği siyanoakrilat yapılı maddeler geldi. Havadaki nemin de etkisiyle temas ettiği her şeye yapışan bu madde maalesef bu iş için de uygun değildi. Ancak Coover, sentezlediği maddeyi bu defa bir kenara atmak yerine onun kuvvetli bir yapıştırıcı olarak kullanılabileceğini fark etti ve patentini aldı. Böylece siyanoakrilat yapıştırıcılar 1958 yılında ticari ürün olarak raflarda yer almaya başladı.

Bir anda yaygınlaşan bu yapıştırıcıların benzerleri  farklı firmalar tarafından üretildi ve piyasadaki Japon yapıştırıcıların sayısı arttı. Bir radyo kanalı piyasadaki süper yapıştırıcılar için bir yarışma düzenlendi. Yarışmada, ucunda bir otomobilin asılı olduğu vinç askısı bu yapıştırıcılar yardımıyla vince tutturulacak ve otomobil havaya kaldırılacaktı. Super Glue markalı yapıştırıcı en başarılı performansı gösterdi. Az bir miktar yapıştırıcı kullanılarak yaklaşık 2 ton ağırlığındaki araç kısa sürede havaya kaldırıldı ve bir süre havada asılı kaldı. Bu yarışmadan sonra kazanan şirketin ürettiği süper yapıştırıcıların ambalajlarında havada asılı duran otomobil resmi kullanılmaya başlandı.

Çözücü içermeyen ve çabuk kuruyan siyanoakrilat yapıştırıcılar hem pratik hem ekonomik olduğu için yaygın olarak kullanılıyor. Bu yapıştırıcılarla plastik, cam, seramik, metal, ahşap, deri, kauçuk gibi farklı yüzeyleri kısa sürede kuvvetli ve düzgün bir şekilde yapıştırmak mümkün. Ancak yapıştırılan yüzeyler polar çözücülere (su, aseton vb.) veya yüksek ısıya maruz kaldıklarında kolayca ayrılabiliyor.

Kaynaklar:

1

İlgili İçerikler

Kimya

Maddenin yapı taşları olan atomların kimyasal tepkimeler sonucunda bir araya gelerek molekülleri oluşturdukları çok uzun zamandır...

Kimya

TÜBİTAK Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı (BUTAL), bilim ve teknolojinin hızla geliştiği ve değiştiği günümüzde, gençlerin test ve analizin hayatımıza kattıkları konusundaki farkındalıklarını hayal güçlerini kullanarak geliştirmeleri amacıyla ”Hayalimdeki Laboratuvar” konulu bir resim yarışması düzenliyor.

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde Türkiye’nin farklı yüksekliklerdeki üç ilinde suyun kaynama noktasını karşılaştırıyoruz.

Kimya

Nobel Kimya Ödülü’nün 2017 yılı sahipleri Jacques Dubochet, Joachim Frank ve Richard Henderson oldu. Araştırmacıların, biyomoleküllerin yapılarının yüksek çözünürlükte belirlenmesine imkân veren kiroelektron mikroskobi yöntemine yaptıkları önemli katkılardan dolayı ödüle layık görüldükleri açıklandı.

Kimya

Deniz ya da okyanus köpüğü olarak adlandırılan...

Kimya

Harvard John A. Paulson Mühendislik ve Uygulamalı Bilimler Okulu’nda çalışan bir grup araştırmacı kendini onaran kauçuk üretti.

Kimya

Paket lastikleri kauçuktan üretilir. Çok eski zamanlardan beri insanlar tarafından kullanılan bir malzeme olan kauçuğun elastik, suya ve ısıya karşı yalıtım sağlayan, yumuşak ve uzun ömürlü bir malzeme olması nedeniyle günümüzde de çok geniş bir kullanım alanı var.

Kimya

Pigmentler boya, tekstil, kozmetik, yiyecek gibi maddelerin renklendirilmesinde kullanılan bileşiklerdir. Bu maddeler çoğunlukla suda çözünmez.

Kimya

Normalde çok fazla hissedilmeyen açık hava basıncının etkisini bir deneyle gözlemleyelim.

Kimya

Araştırmacılar sıvı suyun yapısı ve yoğunluğu birbirinden çok farklı iki ayrı fazı olduğunu belirledi.