Skip to content Skip to navigation

“Japon Yapıştırıcı” Japon Değil ABD’li!

Dr. Zeynep Bilgici
09/07/2015 - 18:07

Kuvvetli ve hızlı etkisi nedeniyle dünyada “süper yapıştırıcı” (super glue) veya “anında yapıştırıcı” olarak piyasaya sürülen yapıştırıcılar, ülkemizde “Japon yapıştırıcı” olarak biliniyor, üstelik bir Japon buluşu olmamasına rağmen. Ülkemizde satışa sunulduğu ilk yıllarda bir pazarlama taktiği olarak ortaya çıktığı düşünülen Japon yakıştırması, zaman içinde dilimize tamamen geçerek bu yapıştırıcılara isim olmuş durumda.

Süper yapıştırıcı ilk kez ABD’li bilim insanı Dr. Harry W. Coover tarafından sentezlendi. Bu yapıştırıcılar birçok bilimsel buluşun aksine ihtiyaç üzerine yapılan araştırmalardan doğmadı. Hatta ilk keşfedildiğinde işe yaramadığı düşünülerek uzun bir süre rafta bekletildi.

II. Dünya Savaşı sırasında Eastman Kodak firmasında kimyager olarak çalışan Dr. Coover, 1942 yılında silahların dürbünlerinde ve nişangâhlarında kullanılabilecek şeffaf plastik maddeler üzerinde çalışıyordu. Araştırmalarında, yapısındaki kimyasal gruplar nedeniyle siyanoakrilat olarak bilinen organik bir madde sentezdi. Bulaştığı her yere kolayca yapışan bu madde işine yaramamıştı. Bu nedenle bu ve benzeri maddeler üzerindeki çalışmalarını rafa kaldırdı, hem de yaklaşık dokuz yıllığına. 1951 yılında Fred Joyner ile jet uçaklarında kullanılabilecek dayanıklı bir plastik malzeme üzerinde araştırmalar yapan Coover’ın aklına yıllar önce sentezlediği siyanoakrilat yapılı maddeler geldi. Havadaki nemin de etkisiyle temas ettiği her şeye yapışan bu madde maalesef bu iş için de uygun değildi. Ancak Coover, sentezlediği maddeyi bu defa bir kenara atmak yerine onun kuvvetli bir yapıştırıcı olarak kullanılabileceğini fark etti ve patentini aldı. Böylece siyanoakrilat yapıştırıcılar 1958 yılında ticari ürün olarak raflarda yer almaya başladı.

Bir anda yaygınlaşan bu yapıştırıcıların benzerleri  farklı firmalar tarafından üretildi ve piyasadaki Japon yapıştırıcıların sayısı arttı. Bir radyo kanalı piyasadaki süper yapıştırıcılar için bir yarışma düzenlendi. Yarışmada, ucunda bir otomobilin asılı olduğu vinç askısı bu yapıştırıcılar yardımıyla vince tutturulacak ve otomobil havaya kaldırılacaktı. Super Glue markalı yapıştırıcı en başarılı performansı gösterdi. Az bir miktar yapıştırıcı kullanılarak yaklaşık 2 ton ağırlığındaki araç kısa sürede havaya kaldırıldı ve bir süre havada asılı kaldı. Bu yarışmadan sonra kazanan şirketin ürettiği süper yapıştırıcıların ambalajlarında havada asılı duran otomobil resmi kullanılmaya başlandı.

Çözücü içermeyen ve çabuk kuruyan siyanoakrilat yapıştırıcılar hem pratik hem ekonomik olduğu için yaygın olarak kullanılıyor. Bu yapıştırıcılarla plastik, cam, seramik, metal, ahşap, deri, kauçuk gibi farklı yüzeyleri kısa sürede kuvvetli ve düzgün bir şekilde yapıştırmak mümkün. Ancak yapıştırılan yüzeyler polar çözücülere (su, aseton vb.) veya yüksek ısıya maruz kaldıklarında kolayca ayrılabiliyor.

Kaynaklar:

1

İlgili İçerikler

Kimya

Uluslararası bir araştırma grubu, paketleme ve tekstil alanlarında en sık kullanılan polimer türlerinden biri olan polietilen tereftalatı (PET) biyolojik olarak parçalayabilen enzimin verimliliğini artırmayı başardı.

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde patates kullanarak yapacağımız pil ile bir LED’i yakmaya çalışıyoruz. Kolayca bulabileceğiniz malzemelerle evde ve okulda gerçekleştirebileceğiniz bu etkinlik sayesinde siz de meyve ve sebzeleri kullanarak kendi pilinizi tasarlayabilirsiniz.

Kimya

Toplumda bilim kültürünün ve iletişiminin geliştirilmesini amaçlayan Bilim ve Toplum Programları 2007 yılından bu yana Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı tarafından yürütülüyor.

Kimya

Dünya genelinde farklı üniversitelerden bilim insanları tarafından gerçekleştirilen araştırmada atmosferdeki karbondioksit seviyesindeki artışın tarım ürünlerinin protein, vitamin, mineral gibi besin değerlerini etkilediği anlaşıldı.

Kimya

Bilim insanları güçlü bir X-ışını lazeri kullanarak oda sıcaklığındaki bir miktar suyun sıcaklığını bir mikrosaniyenin on milyonda biri içerisinde 100.000°C’nin üzerine çıkarmayı başardı.

Kimya

Londra Kolej Üniversitesi (UCL) Slade Güzel Sanatlar Okulu’ndan Onya McCausland isimli sanatçı, eski kömür madeninin atık sularından sanat eserlerinde kullanılabilecek kalitede beş farklı tonda pigmentler elde etti.

Kimya

Amonyak (NH3) son yıllarda alternatif bir yakıt olarak görülmeye başlandı. Küresel iklim değişikliğine karşı alınabilecek önlemlerden biri, karbon içeren petrol türevlerinin yerini karbon içermeyen amonyağın alması olabilir.

Kimya

Oxford Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı, çözelti içindeki moleküllerin tek tek tespit edilip kütlelerinin ölçülmesine imkân veren bir yöntem geliştirdi. Dr. Gavin Young ve arkadaşlarının Prof. Dr. Philipp Kukura önderliğinde yaptıkları araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kristaller hakkında bilgi edinirken, evde ya da okulda siz de kendi kristallerinizi oluşturabilirsiniz.

Kimya

Bugüne kadarki bilgilerimize göre su olmadan canlılığı devam ettirebilen bir organizma türü yok. Dünya yüzeyinin %71’i suyla kaplı. Ancak hayatın devamlılığı için gerekli olan tatlı su yeryüzündeki suyun sadece %2,5’lik kısmını oluşturuyor.