Skip to content Skip to navigation

Jüpiter’in Uydusu Europa’da Su Buharı Patlamaları

Dr. Tuba Sarıgül
28/09/2016 - 16:57

NASA's Goddard Space Flight Center

Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilen görüntüleri inceleyen bilim insanları, Jüpiter’in uydusu Europa’nın çevresinde görülen dumana benzeyen şekillerin uydunun yüzeyinden uzaya yayılan su buharından kaynaklandığını düşünüyor.

Jüpiter’in uydusu Europa, Güneş Sistemi’ndeki yaşama elverişli en uygun yerlerden biri olarak kabul ediliyor. Çünkü Europa’nın yüzeyini kaplayan kalın buz tabakasının altında sıvı halde okyanuslar dolusu su olduğu tahmin ediliyor. Ancak buz tabakasının kalınlığı bilinmediği için altındaki suyun varlığıyla ilgili kesin kanıtların elde edilmesi hayli zor.

Europa’nın atmosferi ile ilgili araştırmalar yapan ABD’deki Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü’nden (STSCI) bilim insanları, Europa’nın Jüpiter’in önünden geçtiği sıradaki görüntüleri inceledi. İncelenen on görüntüden üçünde uydunun etrafında dumana benzeyen şekiller gözlendi. Görüntülerde Europa’nın yüzeyinden çıkan materyallerin 200 kilometre yukarıya kadar yükseldiği anlaşılıyor. Araştırmacılar uzaya yayılan bu maddelerin okyanus suları olabileceğini tahmin ediyor.

NASA/ESA/W. Sparks (STScI)/USGS Astrogeology Science Center

Sonuçları Science dergisinde yayımlanan bir diğer araştırmada ise bilim insanları, Hubble tarafından elde edilen verilerde oksijen ve hidrojen atomlarına ait izlere rastladı. Bu izler Europa’nın çevresinde duman benzeri şekiller gözlendikten kısa süre sonra ortaya çıktı. Araştırmacılar Jüpiter’in güçlü manyetik alanının etkisiyle hızlanan elektronların suyu parçalayarak oksijen ve hidrojene ayrıştırmış olabileceğini düşünüyor. Kalın buz tabakasının altındaki su, gelgit etkisi ile Europa’nın yüzeyinde oluşan çatlaklardan uzaya yayılmış olabilir.

Yapılan her iki araştırmada da bilim insanları farklı zamanlarda elde edilen verileri farklı yöntemler kullanarak analiz etti ve benzer sonuçlara ulaştı.

2018 yılında fırlatılması planlanan James Webb Uzay Teleskobu tarafından kızılötesi dalga boyunda yapılan gözlemler ve gelecekte Europa’ya gönderilecek bir uzay aracının 200 km irtifaya ulaşan materyallerden örnekler alması Europa’nın yüzeyinden uzaya yayılan materyallerin su olup olmadığının anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Columbia Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı ötegezegen keşfetmek için yaptıkları çalışmalar sırasında Kepler-1625b gezegeninin etrafında dolanan bir uydu keşfetti.

Gökbilim ve Uzay

Hayabusa 2 uzay aracından ayrılan iki keşif aracının Ryugu asteroidinin yüzeyinden çektiği ilk fotoğraflar Dünya’ya ulaştı.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları (İHA) yarışmasının üçüncüsü 20-23 Eylül tarihleri arasında TEKNOFEST kapsamında İstanbul Yeni Havalimanı’nda yapıldı.

Gökbilim ve Uzay

İnsanlığın evreni anlama çabası da gökyüzünün kendisi kadar muhteşem değil mi? Üst üste konulan tuğlalarla yavaş yavaş yükselen bir yapı gibi kuşaklar boyunca oluşturulan bilgi birikimine hayran olmamak elde mi?

Gökbilim ve Uzay

Oort Bulutu’nun iç sınırı ile dış sınırı arasındaki mesafe o kadar büyüktür ki NASA’nın günde 1,5 milyon kilometre kateden uzay aracı Voyager 1’in bu hızla Oort Bulutu’na ulaşması yaklaşık 1300 yılı, Oort Bulutu’ndan çıkması ise 30.000 yılı bulabilir.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) önderliğinde düzenlenen TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali 20-23 Eylül tarihleri arasında İstanbul Yeni Havalimanı’nda gerçekleştirildi.

Gökbilim ve Uzay

Gökyüzü gözlemine ilgi duyuyorsanız mevsimler değişirken gökyüzündeki dönüşüme de tanık olmuşsunuzdur.

Gökbilim ve Uzay

İnsanların en büyük hayallerinden biri belki de başka gezegenleri ve yıldız sistemlerini ziyaret etmek. Böylesi uzun bir yolculuk için çok hızlı hareket edebilen uzay araçlarına ihtiyacımız var.

Gökbilim ve Uzay

Ekinoks olayı yılda iki kez gerçekleşir. İlkbahar ekinoksu (ilkbahar ılımı olarak da isimlendirilir) Kuzey Yarımküre’de ilkbaharın, sonbahar ekinoksu (sonbahar ılımı olarak da isimlendirilir) ise sonbaharın ilk günü olarak kabul edilir.

Gökbilim ve Uzay

Model uydu yarışması CanSat Competition 2018’de Bülent Ecevit Üniversitesi grizu-263 takımı ikinci oldu.