Skip to content Skip to navigation

Meteoroloji ile İlgili Şaşırtıcı Gerçekler

Savaş Köksal
14/01/2016 - 14:55

1- Deniz kenarındaki bir insanın üzerine (vücuduna) atmosferin uyguladığı ortalama kuvvet ne kadardır?

Toplam kuvveti deniz seviyesindeki basınç ile insanların ortalama yüzey alanını çarparak bulabiliriz. İnsanın yüzey alanı yaklaşık 1,5 m2, atmosferik basınç 100.000 Pascal alınırsa atmosferin derimize uyguladığı toplam kuvvetin 150.000 Newton olduğu bulunur. Bu kuvvet, yerçekimi ivmesi yaklaşık 10 m/s2 olarak alınırsa 15.000 kg = 15 ton kütleye etki eden yerçekimi kuvveti kadardır.

2- Bulut içindeki su damlacıklarının çapı 3 mikrondan (metrenin milyonda biri) daha küçüktür. Bir yağmur damlasının (çap = 0,3 milimetre) oluşabilmesi için kaç tane su damlacığının birleşmesi gerekir?

Damlacıkları küre şeklinde kabul edersek, kürenin hacmi 4Пr3/3’tür. 1 mikron = 1/1000 mm’dir. Büyük kürenin hacmini, küçük küreye bölerek cevabı bulabiliriz. Diğer kısımlar sadeleşeceğinden yarıçapların küplerinin oranı sonucu verecektir: r23/ r13 = (0,3)3 / (0,003)3 = 1.000.000

3- Bilim insanları hangi canlının çıkardığı sesi dinleyerek yaz aylarında hava sıcaklığını doğru olarak bulabileceğimizi kanıtlamıştır?

Cırcır böceği. Cırcır böcekleri hava ısındıkça daha hızlı öter. Cırcır böceklerinin 1 dakika içinde kaç kez cırladığı sayılır ve aşağıdaki formül kullanılarak hava sıcaklığı hesaplanır.

T = 10+[(N-40)/7]      (Dolbear yasası)
Örneğin bir cırcır böceği dakikada 180 defa cırlıyorsa hava sıcaklığı
T = 10+[(180-40)/7] = 30°C’dir.

4- Havaya su buharı ilave edilirse havanın yoğunluğundaki (kütle/hacim oranındaki) değişim nasıl olur?

Azalır. Havanın %78’ini oluşturan azot gazının (N2) 1 molünün ağırlığı 14x2 = 28 gram, %21’ini oluşturan oksijen gazının (O2) 1 molünün ağırlığı 16x2 = 32 gramdır. Su buharını meydana getiren H2O’nun 1 molü ise 2 hidrojen 1x2 = 2 ve 1 oksijen 16x1 = 16 olmak üzere toplam 16+2 = 18 gramdır. Yani su buharı, havanın çoğunluğunu meydana getiren gazlardan daha hafiftir.

5- Gökyüzü niçin mavi görünür?

Farklı renkli ışıklar farklı açılarla kırılır. Gündüz vakti gökyüzünün mavi olmasının sebebi Güneş’ten gelen beyaz ışığın içerdiği farklı renklerin farklı açılarla kırılmasıdır. En kısa dalga boylu olan mavi ışığın kırılma açısı en büyük olduğu için gökyüzü mavi görünür.

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Yazımızın ilk bölümünde hayvanlardaki kolektif davranışlarla ilgili genel bilgiler vermiştik. Bu bölümde ise konu hakkındaki güncel araştırmalardan bahsedeceğiz.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde haziran ayında objektiflerinizi çevrenizdeki doğal oluşumlara odaklamanızı istiyoruz. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #DoğalOluşumlar etiketini eklemeyi unutmayın.

Ekoloji / Çevre Bilim

Günümüzde dünyadaki enerji ihtiyacı çoğunlukla fosil yakıtlardan (örneğin petrol, kömür, doğal gaz) karşılanıyor. Fosil yakıt kaynakları sınırlıdır ve oluşmaları milyonlarca yıl sürer. Bu nedenle fosil yakıtlar yenilenebilir enerji kaynağı olarak kabul edilmez.

Ekoloji / Çevre Bilim

Yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan mikroalglerin gelecekte fosil yakıtların yerini alabileceği düşünülüyor. Mikroalgler aynı zamanda endüstri, ilaç ve tarım alanlarında kullanılan kimyasal maddeleri üretebilen önemli bir kaynak olabilir.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde mart ayında objektiflerinizi suyun canlı yaşamın devamlılığındaki rolüne odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #SuveHayat etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. Seçilen fotoğraflar aynı zamanda Facebook’ta ve Twitter’da Bilim Genç okurları tarafından oylandı.

Ekoloji / Çevre Bilim

Dünya, Güneş etrafındaki yörüngesini bir yılda tamamlıyor. Dünya’nın ekseninin yaklaşık 23 derece eğik olması sayesinde yıl boyunca yeryüzünde farklı mevsimler oluşuyor. Mevsimler arasındaki geçiş doğayı ve bütün canlıları etkiliyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Günlük hayatımızda yemek pişirme, yıkanma ve temizlik gibi faaliyetler için su kullanıyoruz. Bunlar suyu doğrudan kullandığımız etkinlikler. Bir insanın günlük ortalama su tüketimi 150 litre. Peki, dolaylı olarak ne kadar su kullandığımızın farkında mıyız? Örneğin giydiğimiz bir tişörtün üretilmesi için ne kadar su harcanıyor?

Ekoloji / Çevre Bilim

Şehirleşme oranı yüksek bölgelerin ortalama sıcaklığı çevrelerindeki kırsal bölgelerinkinden 1-3°C daha yüksektir. Geceleri bu fark 12°C’ye ulaşabilir. İlk defa 1818’de İngiliz bilim insanı Luke Howard tarafından kayda geçirilen bu olgu ısı adası olarak isimlendirilir.

Ekoloji / Çevre Bilim

Kutup ayılarının temel besin kaynağı halkalı foklardır. Kutup ayıları yıllık enerji ihtiyaçlarının büyük kısmını bahar aylarında deniz buzulları üzerinde bu fokları avlayarak karşılar. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Ülkemizin Antarktika üzerinde bilimsel araştırmalar yapmak için başlattığı girişim hız kazanarak devam ediyor.