Skip to content Skip to navigation

Okyanusun Dibindeki Gaz Baloncukları

Dr. Özlem Ekici
12/09/2014 - 10:02

Yerkabuğunun kıvrılması, kırılması, çökmesi veya geniş alanlı olarak yükselip kabarması gibi yoğun tektonik faaliyetlerin gerçekleştiği bölgelerde ya da derin ham petrol yataklarının bulunduğu alanlarda metan gazı okyanus tabanından yukarıya doğru çıkış gösterebilir. Diğer bölgelerde bu tür gaz sızıntılarına genelde rastlanmaz. Yerbilimciler Amerika’nın North Caroline ve Massachusetts eyaletleri arasındaki Atlas Okyanusu kıyı şeridinde bulunan 570 farklı yerde metan gazı sızıntısı olduğunu tespit etti. Gazın okyanus tabanından çıkış yaptığı bu gaz sütunlarının bazılarının yaşının 1000 yıldan fazla olduğu tahmin ediliyor. İşin ilginç tarafı, kıtasal kabuğun derin okyanus ile birleştiği bu kıyı şeridinde tektonik oluşumların bulunmadığı da biliniyor.

Tespit edilen yerlerden yaklaşık 40 tanesindeki gaz sızıntısının kaynağının derinlerdeki metan gazı rezervuarları olduğu belirtiliyor. Gaz, katmanlar arasındaki çatlaklardan yukarıya doğru hareket ederek okyanus tabanından suya karışıyor.

Ancak metan gazı sızıntı alanlarının çoğunun yüzeyden yaklaşık 244-610 metre derinlikte olduğu ve kaynağının deniz tabanına yakın tortularda bulunan hidratlar (su ile başka bir maddenin karışmasından meydana gelen bileşikler) ile birlikte sıkışıp kalan mikroorganizmalar olduğu bildiriliyor. Çünkü nispeten sığ bölgelerdeki hidrat bileşikleri en ufak sıcaklık değişiminden kolayca etkilendikleri için metan gazını serbest bırakıyor.

Uzmanlar tektonik olmayan bu tür bölgelerin özellikle iklim değişikliği, metan salımı ve okyanusların asitleşmesi arasındaki ilişkileri araştırmak için çok elverişli noktalar olduğunu vurguluyor.

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde eylül ayında objektiflerinizi çevrenizdeki tarihî mekânlara odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #TarihîMekânlar etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Bir grup araştırmacının Science’ta yayımladıkları bir makaleye göre, iklim değişikliğiyle savaşmanın en iyi yolu ağaç dikmek olabilir. Çünkü ağaçlar fotosentez sırasında atmosferdeki karbondioksiti tüketirken oksijen ve besin üretiyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

İspanya Castilla-La Mancha Üniversitesinden bir grup araştırmacı iklim değişikliğine bağlı olarak dünyanın ortalama sıcaklığı arttıkça İber Yarımadası’ndaki ağaç eşek arılarının vücut ve kanat büyüklüklerinin azaldığı belirlendi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Otuzun üzerinde mikrobiyolog yakın zamanlarda Nature Reviews Microbiology’de bir makale yayımladı. Bilim insanları, küresel iklim değişikliği ile ilgili çalışmalarda mikroorganizmaların dikkate alınmamasının büyük bir hata olduğunu söylüyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Denizde yüzenler için en tehlikeli doğal olgulardan biri çeken akıntı. Her yıl çok sayıda insan çeken akıntı nedeniyle hayatını kaybediyor. Ülkemizde özellikle Karadeniz kıyılarında ortaya çıkan çeken akıntı nedir, nasıl fark edilir, çeken akıntıya kapılan yüzücüler ne yapmalıdır?

Ekoloji / Çevre Bilim

Sanayi tesislerinde, taşıtlarda, ev ve iş yerlerinde enerji elde etmek için çoğunlukla kömür, doğal gaz ve petrol gibi fosil yakıtlar kullanıyoruz. Fosil yakıtların yakılması sonucu ise atmosfere sera gazları salınıyor. Atmosferdeki karbondioksit (CO2), metan (CH4), diazot monoksit (N2O) ve ozon (O3) gazları da sera etkisine önemli katkıda bulunur.

Ekoloji / Çevre Bilim

Yakın zamanlarda yapılan bir araştırma, Afrika orman filleri nedeniyle zarar gören ormanlardaki ağaçların zaman içinde gövdelerinin daha çok genişlediğini ve genel olarak kök, dal, yaprak ve tohumlarının daha çok büyüdüğünü gösteriyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Havaların ısınmasıyla birlikte birçoğumuz tatil planları yapmaya başladık. Kimimiz tatil için deniz, kum ve güneşin bir arada olduğu sahil kesimlerine giderken kimimiz el değmemiş ağaçların ve yaban hayatın bir arada olduğu ormanlık alanları tercih ediyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde Prof. Dr. Levent Kurnaz, gezegenlerin kendi etraflarındaki dönüş hızının gezegenin iklimini dolayısıyla yaşamı nasıl etkilediğini Merkür, Dünya ve Jüpiter örnekleri üzerinden açıklıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Doğada kamp yapmak, geceyi sessiz ve parlak yıldızlar altında doğada geçirmek yaşadığımız şehir ortamının kargaşasından bizi bir süreliğine uzaklaştırır. Peki, doğada keyifli ve güvenli bir şekilde kamp yapmak için hangi malzemelere ihtiyacımız var, nelere dikkat etmemiz gerekiyor?