Skip to content Skip to navigation

Özgürlük Gemileri Neden Battı?

Başak Tezgör
20/07/2017 - 08:49

Amerika Birleşik Devletleri donanması, II. Dünya Savaşı sırasında Avrupa’ya malzeme taşımak için kargo gemileri üretti. Özgürlük Gemisi (Liberty Ship) adı verilen bu gemilerin, Atlas Okyanusu’ndan geçerek İngiltere’ye yardım götürmesi planlanmıştı. Ancak ilk üretilen gemilerden üçü hiçbir belirti göstermeden ortadan ikiye ayrılarak battı. Bu durum ilk başlarda büyük bir şaşkınlık yaratsa da nedeninin yanlış malzeme kullanımı olduğu kısa sürede anlaşıldı.

Çelik, içerisindeki karbon oranına göre düşük karbonlu, orta karbonlu ve yüksek karbonlu olmak üzere üçe ayrılır. Özgürlük gemilerinin yapımında kullanılan düşük karbonlu çelikler, kaynak olma özellikleri çok yüksek fakat çekme mukavemeti ve sertleştirilebilme özellikleri düşük, sünek kırılma gösteren malzemelerdir. Süneklik, malzemenin belli bir kuvvet altında kırılmadan önce kalıcı şekil değiştirmesi demek. Başka bir deyişle, sünek kırılma gösteren malzemeler normal şartlar altında kırılma gerçekleşmeden çeşitli şekil bozulmaları ile kırılacağının uyarısını verir. Ancak belli bir sıcaklık altında sünek malzemelerin mikro yapısı değişir ve gevrek malzeme özelliği göstermeye başlarlar. Bu geçiş sıcaklığına ise sünek – gevrek geçiş sıcaklığı denir. Gevrek malzemeler ise, belli bir kuvvet altında hiçbir esneklik ve kırılma belirtisi göstermeden aniden kırılır. Bu durumun yaşanmaması için sünek – gevrek geçiş sıcaklığını dikkate alarak malzeme seçmek gerekir.

Özgürlük gemilerinin yapımında düşük karbonlu çelik seçilmesinin başlıca nedeni çeliğin kolay kaynaklanma özelliği. Bu sayede kısa zamanda üretilebilen gemilerde malzemenin diğer özellikleri çok dikkate alınmamış. ABD’de üretilip test edilen gemiler, deniz suyu sıcaklığının çok daha düşük olduğu Atlas Okyanusu’nun kuzey kısımlarına ulaştığında sünek yapıları gevrek yapıya dönüşmüş ve bu yüzden hiçbir belirti göstermeden bir anda ortadan ikiye ayrılarak batmış. Daha sonra üretilen gemilerde ise bu geçiş sıcaklığı dikkate alınmış ve kırılma ihtimali en düşük seviyeye indirilmiş.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Teknoloji

Günlük hayatta sıkça bardak ya da fincan ile çay ve kahve gibi içecekler tüketiriz. Bu içecekleri tükettikten sonra bardağın ya da fincanın içinde ve çevresinde lekeler kalır. Lekeleri elimizle temizlemeye çalışırken zaman zaman istenmeyen kesikler ve yaralanmalar meydana gelir. Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak bu olumsuzlukları önleyecek ve bardakları temizlemede bize yardımcı olacak bir düzenek tasarlayacağız.

Teknoloji

Problem çözmek ve tasarlamak yaşamın her alanında farklı biçimlerde bilerek ya da bilmeyerek yaptığımız bir eylem.

Teknoloji

TÜBİTAK, pasif terahertz yöntemle görüntüleme yapan bir görüntüleme sistemi geliştirdi.

Teknoloji

Gerçek hayatta karşılaşmadığımız pek çok olay filmlere konu oluyor. Ayrıca olaylar günlük hayatta karşılaşılabilecek şeyler olsa bile, bazı sahnelerin oyuncular tarafından gerçekten oynanırken çekilmesi imkânsız olabiliyor. Örneğin bir aksiyon filmi düşünün. Filmin kahramanı bir trenin içinde kendisini kovalayanlardan kaçıyor, bir vagondan diğerine geçiyor.

Teknoloji

2018 TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması'nı Bilim Genç’ten canlı olarak takip edebilirsiniz.

Teknoloji

Minnesota Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı, üç boyutlu yazıcı kullanarak yarıküre biçimli bir yüzeyin üzerine ışığı algılayan reseptörler yerleştirdi.

Teknoloji

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı tarafından bu yıl 14.’sü düzenlenen Alternatif Enerjili Araç Yarışları (Efficiency Challenge Electric Vehicle) 6-12 Ağustos 2018’de Körfez Yarış Pisti’nde gerçekleştirildi.

Teknoloji

Bataryalar elektrikli araçların anahtar role sahip parçasıdır ve en pahalı bileşenidir (aracın toplam maliyetinin dörtte birinden fazlasını bataryalar oluşturur). Bataryaların depolayabildiği enerji miktarı elektrikli araçların menzilini belirler.

Teknoloji

Günümüzde ulaşım teknolojileri alanındaki ilerlemelerin büyük kısmı, fosil yakıtların kullanıldığı içten yanmalı motorlu araçlardan elektrik motoruyla çalışan araçlara geçişe yönelik. Peki, yollardaki bu enerji dönüşümünün gerçekleşebilmesi için aşmamız gereken engeller neler?

Teknoloji

TÜBİTAK Alternatif Enerjili Araç Yarışları elektromobil ve hidromobil kategorilerindeki final yarışları ile sona erdi.