Skip to content Skip to navigation

Robotik Ortezler

Mehmet Bilgehan Tosun
09/02/2014 - 05:17

Koşamamanın, yürüyememenin ve kollarımızı bile hareket ettirememenin özgürlüğümüzü ne kadar kısıtlayabileceğini bir düşünün. Kazalar veya hastalıklar sonucu oluşabilecek omurilik felci hareketimizi kısıtlayabilir ve bizi tekerlekli sandalyeye hatta yatağa mahkûm edebilir.

Maalesef modern tıp teknolojisiyle omurilik hasarları tedavi edilemiyor. Elimizden gelen sadece bu hastaların hayat kalitesini yükseltmeye ve felcin sebep olduğu rahatsızlıkları azaltmaya çalışmak. Fakat yeni nesil robot destekleyiciler bundan çok daha fazlasını başarmamızı sağlayabilir.

Protezler bir vücut parçasının -kol, bacak, diz kapağı veya diş- yerini alması amacı ile metal, seramik, plastik gibi bileşenlerden üretilen “insan yedek parçaları”dır. Var olan bir parçayı dışarıdan destekleyen yardımcı cihazlar ise “ortezler” olarak adlandırılır. Örneğin kolumuz kırıldığı zaman kullandığımız omuz askıları ve bileğimiz incindiğinde kullandığımız sargılar birer ortezdir. Bir uzva dışarıdan bağlanıp elektrik motorları yardımıyla o uzvun hareket etmesini sağlayan cihazlara ise “robotik ortezler” denir.

Robotik ortezler, omurilik felci sonucu belinden aşağısını hissedemeyen hastaların yürütülmesi için de kullanılıyor. Bu ortezler, hastanın hissedemediği uzuvlarını -kalça, diz ve ayak bileği- motorlar yardımı ile hareket ettirerek hastanın adım atmasını sağlıyor. Böylece hastalar ayağa kalkıp yürüyebiliyor, hatta merdiven çıkıp inebiliyor.

Tekerlekli sandalyeye mahkûm bir hastanın yalnızca ayağa kalkabilmesiyle bile birçok rahatsızlık engellenebiliyor. Örneğin sürekli oturma nedeniyle oluşan yaralar ve tekerlekli sandalyeyi çevirirken elde oluşan sinir problemleri bu rahatsızlıklardan bazıları.

Belden aşağısını kullanmayan bir hasta, bu robotlar sayesinde fiziksel ihtiyaçlarının birçoğunu kendisi giderebiliyor. Aktif olarak hareket edebilen hastaların kan dolaşımı artıyor, eriyen kasları yenileniyor ve vücutları güçleniyor. Ayrıca özgürce hareket edebildikleri için kendilerine güvenleri artıyor, hatta felç geçirmeden önceki hayatlarına geri dönebiliyorlar. Bu yüzden robotik ortezler sayesinde hastaların topluma tekrar kazandırılabileceği, ruh hallerinin daha iyi duruma geleceği ve ömürlerinin uzayacağı düşünülüyor.

Yeni teknoloji pek çok fayda sağlasa da henüz tüm omurilik felçli hastalar için bir çözüm sunabilecek seviyede değil. Bu robotlar hastanın ayakta durmasını ve yürüyebilmesini sağlayabilse de, hasta kendisini ancak koltuk değnekleri ile dengede tutabiliyor. Büyük ve ağır oldukları için bu robotları ancak karın ve kol kasları kuvvetli hastalar kullanabiliyor.

Robotik ortezlerle yürüyüşün nasıl kontrol edileceği de hâlâ bilinmiyor. Koltuk değnekleri üzerine kumanda düğmelerinin yerleştirilmesi ve hastaların üzerine hareketleri algılayacak cihazların yerleştirilmesi öne sürülen fikirlerden bazıları. Ayrıca robotun beyin dalgaları ve ses komutları ile kontrol edilmesi üzerine de detaylı çalışmalar yapılıyor. Hangi yöntemin ve bakış açısının daha iyi sonuç vereceği önümüzdeki yıllarda yapılacak araştırmalar sonucunda belli olacak.

Robotik ortezler hakkında yapılan tüm çalışmaların asıl amacı felçli hastaların, sağlıklı insanlar gibi, doğal şekilde yürüyebilmelerini ve yürürken yorulmamalarını sağlamak. Çalışmalar birkaç yıl içinde meyvelerini verirse sokaklarda özgürce dolaşabilen felçli hastaları görmemiz mümkün olacak. 

 

İlgili İçerikler

Teknoloji

Mikroçip (üzerinde farklı işlevlere sahip elektronik devreler bulunan çok küçük boyuttaki birleşik devreler), küresel konumlama sistemi (GPS), kablosuz internet, sensör gibi teknolojiler tüm dünyayı hızla değiştiriyor. Bu değişimin son yıllardaki ürünlerinden biri de giyilebilir teknolojiler. Giyilebilir teknolojiler vücuda bağlı oldukları için günlük işler yapılırken de rahatça kullanılabiliyor.

Teknoloji

 TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali 17-22 Eylül tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı’nda düzenleniyor.

Teknoloji

Bir grup araştırmacı çok sayıda ufak robotun bir araya gelmesiyle oluşan, herhangi bir merkezî kontrol birimi olmaksızın çevredeki uyaranlara tepki verebilen ve hareket edebilen bir robot geliştirdi.

Teknoloji

Günümüzün aktif araştırma alanlarından biri esnek elektronik cihazlar. Michigan Üniversitesinden Nicholas Kotov önderliğinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı yakın zamanlarda esnek, iletken malzemeler üretmek için yeni bir yöntem geliştirdi.

Teknoloji

1950’ler sinemada seyirci sayısının azaldığı yıllar olarak tarihe geçer. Bunun en önemli nedeni, şehirlere taşınan ailelerin, ucuz ve erişilebilir olmasından dolayı televizyonu eğlence aracı olarak seçmesiydi. Televizyon o yıllarda toplumda hızlı bir şekilde yaygınlaşıyordu ve birçok aile tarafından satın alınıyordu.

Teknoloji

Hassas Tarım ve Sürdürülebilir Uygulamaların Yaygınlaştırılması Projesi (HASSAS) sayesinde havacılık ve uzay teknolojileri kullanılarak çiftçilerimiz yenilikçi tarım uygulamalarından biri olan hassas tarım uygulamalarından yararlanabilecek.

Teknoloji

Hızla değişen ve yayılan bilgiyi takip etmek isteyenler için internete bağlı bilgisayar, mobil telefon ve tablet, giyilebilir teknoloji ürünü cihazlar gibi yeni medya araçları vazgeçilmez bir ihtiyaç hâline geldi.

Teknoloji

Japon otomobil üreticisi Toyota, yeni geliştirdikleri bir hibrit aracın test sürüşlerine başlayacaklarını açıkladı. Güneş paneliyle kaplı olan araç sadece elektrik motoruyla 56,3 kilometre yol yapabilecek.

Teknoloji

1940’lı yıllara gelindiğinde, yönetmenliğini Clarence Brown’ın yaptığı Yağmurlar Geldi (1939) filmi Oz Büyücüsü (1939) filminin de aday olduğu “En İyi Özel Efekt” kategorisinde ilk Akademi Ödülü’nün (Oscar Ödülü) sahibi oldu. Filmde, Hindistan’ın Ranchipur şehrinde yağmur fırtınası sonucunda...

Teknoloji

Amerikan Uzay Topluluğu (AAS) tarafından üniversite öğrencilerine yönelik düzenlenen CanSat Competition model uydu yarışmasında bu yıl İstanbul Teknik Üniversitesinden Apis Arge takımı birinci oldu.