Skip to content Skip to navigation

Sahra Çölü’nün Kumları Dünya’nın İklimini Etkilemiş

Dr. Tuba Sarıgül
02/12/2016 - 15:25

NASA’s Earth Observatory

Sahra Çölü’nün kumları muson rüzgârlarının etkisiyle Atlas Okyanusu’nu aşıp, Afrika’dan Amerika Kıtası’nın doğu kıyılarına kadar ulaşabiliyor. Bu süreçte milyonlarca ton kum taşınıyor. Sahra Çölü aynı zamanda atmosferdeki toz parçacıklarının da en büyük kaynağı.

Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları 5000-11.000 yıl önce Afrika’dan rüzgârla taşınan toz parçacıklarının miktarının günümüzdekinin yaklaşık yarısı kadar olduğunu, bu durumun okyanus suyunun sıcaklığının artmasına ve Sahra havzasındaki iklimin bugünkünden daha ılıman olmasına yol açtığını belirledi.

Araştırmacılar Afrika’dan taşınan toz parçacıklarının miktarında zaman içinde nasıl bir değişim olduğunu belirleyebilmek için, Bahamalar’da okyanus tabanındaki çökelti katmanlarını inceledi. Son 23.000 yıllık döneme ait birikintiler incelendiğinde, rüzgârla taşınan toz parçacıklarının miktarının 16.000 yıl önce çok yüksek -günümüzdekinin yaklaşık iki katı- olduğu, 5000-11.000 yılları arasında ise belirgin biçimde azaldığı -günümüzdekinin yaklaşık yarısı- anlaşıldı.

 

 

NASA ScienceCasts

Araştırmacılar toz miktarındaki azalmanın, toz parçacıklarını taşıyan rüzgârların hâkim olduğu bölgelerde yeryüzüne ulaşan güneş ışığı miktarının artmasına ve bu bölgelerdeki okyanus sularının ortalama 0,15°C ısınmasına neden olduğunu düşünüyor. Sıcaklıktaki yükselmeye bağlı olarak buharlaşma miktarının artması, bugünkü Sahra Çölü’ne ulaşan nem miktarının artmasına dolayısıyla bölgede daha ılıman bir iklimin hâkim olmasına yol açmış olabilir.

Geçmişte yapılan arkeolojik araştırmalar yaklaşık 11.000 yıl önce -bu dönem son buzul çağının kapanmasının ardından başlayan Holosen devrinin başlangıcına denk geliyor- Sahra Çölü’nün günümüzdekinden daha nemli, daha yeşil ve daha yaşanabilir bir bölge olduğunu gösteriyor. Bu durumun temel nedeninin, Güneş Sistemi’ndeki diğer gökcisimlerinin kütleçekimi etkileşimleri nedeniyle Dünya’nın eksen eğikliğinde ortaya çıkan küçük kayma olduğu tahmin ediliyor. Araştırmacılar rüzgârla taşınan toz miktarındaki azalmanın, Sahra Çölü’nde görülen ılıman iklim üzerinde etkisi olduğunu düşünüyor.

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Bulutlar, içlerindeki gaz halindeki su moleküllerinin hava soğudukça havada asılı halde bulunan küçük katı parçacıkların üzerinde yoğunlaşmasıyla oluşur. Hava atmosferde yükseldikçe basıncı azalır. Bunun sonucunda...

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde ocak ayının konusu “Buz Kristalleri”. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #BuzKristalleri etiketini eklemeyi unutmayın.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde ekim ayında objektiflerinizi, yağmurdan sonra âdeta ışıldamaya başlayan doğaya odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte Bilim Genç’te paylaştığınız ilgi çekici #YağmurSonrası fotoğrafları Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi ve ekim ayının en beğenilen fotoğrafları belirlendi.

Ekoloji / Çevre Bilim

2017 yılında “Barış ve Gelişme için Bilim” sloganı ile Ürdün’de düzenlenen Dünya Bilim Forumu, 5000’e yakın katılımcı ile bilim insanlarını politikacılar ve kurumlarla bir araya getirdi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Tayvan’nın başkenti Taipei’de inşa edilen Tao Zhu Yin Yuan isimli bina yılda 130 ton karbondioksiti atmosferden soğurabiliyor. Projenin amacı mega şehirlerde yaşayan insanlara ekolojik bir yaşam alanı sunmak.

Ekoloji / Çevre Bilim

Yaptığınız resmin Antarktika’ya gitmesini ister miydiniz? İlkokul ve ortaokul öğrencileri arası Antarktika konulu resim yarışması düzenleniyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Makro fotoğrafçılık çıplak gözle fark edemediğimiz ayrıntıların gözlerimizin önüne serilmesini sağlıyor. Bir yaprağın üzerindeki tüyler ya da bir kelebeğin kanadındaki desenler... Biz de Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde kasım ayında objektiflerinizi detaylara odaklamanızı istiyoruz.

Ekoloji / Çevre Bilim

Ülkemizin Antarktika üzerinde bilimsel araştırmalar yapmak için başlattığı girişim hız kazanarak devam ediyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde ekim ayının konusu “Yağmur Sonrası”. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken, açıklama bölümüne #YağmurSonrası etiketini eklemeyi unutmayın.

Ekoloji / Çevre Bilim

İnsanların yaklaşık dörtte biri Güneş’e ya da parlak ışığa baktığında hapşırır ve bu olay genellikle karanlık bir ortamdan çıkıp yoğun ve parlak ışığa maruz kalındığında ortaya çıkar.