Skip to content Skip to navigation

Şeker Kristali

Betül Kuralay - Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi
02/11/2015 - 17:40

Bir yapıyı oluşturan atomlar, moleküller veya iyonlar düzenli bir şekilde dizilmişse bu yapı bir kristal olarak adlandırılır. Etkinliğimizde saflaştırma yöntemi olan kristallendirme ile şeker kristalleri elde edeceğiz.

Öncelikle aşırı doygun bir şeker çözeltisi hazırlayacağız. Yani suyumuz çözebileceği maksimum maddeyi çözmüş, fazla şeker ilave edildiği için de şekerin bir kısmı çözünmemiş ve dibe çökmüş olacak. Bu çözelti ısıtıldığında dibe çökmüş şeker çözünecek ve soğumaya bırakıldığında tekrar çökmeye başlayacaktır. 1 hafta beklendiğinde ise büyük şeker kristalleri elde edilecektir. Yeniden kristallenme sırasında, düzenli olarak kristal yapı oluşmaya başladığı için yabancı moleküller bu düzenli yapıyla uyuşamaz ve dışarıda kalır. Bu nedenle kristal, saf bir bileşenden oluşur.

Etkinlik için gerekli malzemeler:

  • 2 adet beher
  • 1 adet tahta çubuk
  • Bir miktar toz şeker
  • Bir miktar su
  • Gıda boyası
  • Mandal
  • Isıtıcı
  • Tabak

Etkinliğin yapılışı:

1- Beherin içine 1 bardak su ve 3 bardak şeker boşaltalım ve karışımı ısıtalım. Dilerseniz karışımı ısıtmak için tencere kullanabilirsiniz.

2- Şeker eriyip kaynadıktan sonra karışımı ısıtıcıdan alalım ve 15 dk soğumaya bırakalım.

3- Tabağa bir miktar şeker koyalım. Hafifçe ıslattığımız tahta çubuğumuzu bu şekere bulayalım ve kurumaya bırakalım.

4- Soğuyan şekerli su karışımını diğer behere aktaralım ve içine 5-6 damla gıda boyası damlatalım. Dilerseniz kavanoz da kullanabilirsiniz.

5- Şekere buladığımız tahta çubuğu yavaşça beherin içine daldırarak mandalla sabitleyelim.

6- 2-3 gün sonra kristallerin oluşmaya başladığını göreceksiniz. 1 hafta sonunda şeker kristaliniz hazır hale gelecektir.

1

İlgili İçerikler

Fizik

Evde ve okulda kolayca bulabileceğiniz malzemelerle gerçekleştirebileceğiniz bu etkinlik sayesinde kendi kartezyen dalgıcınızı tasarlayabilirsiniz.

Fizik

Metalik mavi renkli kelebekler, yanardöner renkli meyveler, altın rengi kabuğa sahip böcekler... Peki, bu renklerin hiçbirinin kaynağının boyalar ya da pigmentler olmadığını biliyor muydunuz? Öyleyse bu ışıl ışıl parıldayan renkler nasıl ortaya çıkıyor?

Fizik

ABD’de uzunluk ölçüsü olarak metre yerine yard, feet ve inç; kütle ölçüsü olarak kilogram yerine pound ve ons gibi metrik olmayan ölçü birimlerinin kullanılması dikkatinizi çekmiştir. Peki, ABD’de bu ölçü birimlerinin kullanılmasında Karayip korsanlarının da payı olduğunu biliyor muydunuz?

Fizik

Elektrik ve nükleer enerji santrallerinde soğutma amacıyla kullanılan suların büyük kısmı buharlaşarak atmosfere karışır. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde çalışan bir grup araştırmacı bu kayıp suları geri kazanmak için yeni bir yöntem geliştirdi.

Fizik

Mikroakışkan çipler, mikrolitre ve daha küçük hacimlerdeki akışkanların mikro ölçekteki (metrenin milyonda biri) kanallar içerisinde kontrol edilm

Fizik

Baryon grubu parçacıklar üç kuarktan oluşur. Uluslararası bir araştırma grubu, di-Omega olarak adlandırılan bir parçacığın doğada var olabileceğini ileri sürdü. Baryon türü iki omega parçacığının bir araya gelmesiyle oluşan di-Omegaların Avrupa ve Japonya’daki parçacık hızlandırıcılarda üretilebileceği düşünülüyor.

Fizik

Farklı düğüm yapılarının dayanıklılıkları üzerine pek çok araştırma yapıldıysa da bir düğümün nasıl olup da kendi kendine açıldığına dair bir çalışma yapılmamıştı. Ta ki bir akademisyen küçük kızının ayakkabı bağcıklarının neden sürekli çözüldüğünü merak edene kadar. Bunun üzerine iki öğrencisiyle birlikte koşu sırasında ayakkabı bağcığının ne gibi etkilere maruz kaldığını yakından gözlemledi.

Fizik

Hem bilimsel çalışmalar hem de günlük hayattaki pek çok etkinlik için kendi içinde tutarlı ölçüm birimlerine ihtiyaç vardır. Günümüzde bu amaçla yaygın şekilde kısaca SI olarak adlandırılan Uluslararası Birim Sistemi (Système international d’unités) kullanılsa da henüz arzu edilen düzeye erişilebilmiş değil.

Fizik

Ölçü birimlerine bir standart getirmek için 1790’larda Fransa’da metrik sistem oluşturulmuştu.

Fizik

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı tarafından üniversite öğrencilerine yönelik olarak düzenlenen Girişimcilik ve Yenilikçilik Yarışması, Özel Sektöre Yönelik Lisans Bitirme Tezleri Yarışması ve Öncelikli Alanlarda Üniversite Öğrencileri Proje Yarışması başvuruları bugün başladı.