Skip to content Skip to navigation

Sivrisineklerin Gizli Kaçış Yöntemi: Hayalet Kalkış

Dr. Tuba Sarıgül
23/11/2017 - 09:10

Üzerimize konan sivrisinekler tekrar uçmaya başladığında genellikle fark edemeyiz. Peki, neden?

Berkeley’deki Kaliforniya Üniversitesi’nden ve Hollanda’daki Wageningen Üniversitesi’nden bilim insanları, sivrisineklerin fark edilmeden kaçabilmelerinin sırrının kanatlarını güçlü ve hızlı bir şekilde çırparak havalanmaları olduğunu belirledi. Araştırmanın sonuçları Journal of Experimental Biology dergisinde yayımlandı.

Kanla beslenen sivrisinekler beslendikleri canlının üzerinden havalanırken vücut kütlelerine eşit miktarda besin taşıyabilir. Yakalanmadan kaçmaları ise ne kadar hızlı uzaklaştıklarına bağlıdır. Araştırmacılar ağırlıklarındaki belirgin artışa rağmen sivrisineklerin nasıl fark edilmeden kaçmayı başardıklarını belirlemek için, Anopheles coluzzii türü sıtma sivrisineklerinin hareketlerini yüksek hızda görüntü kaydedebilen kameralar kullanarak üç boyutlu olarak inceledi.

 

 

Wangeningen University and UC Berkeley

Sonuçta sivrisineklerin havalanmadan 30 milisaniye önce kanatlarını çırpmaya başladıkları görüldü. Ayrıca sivrisineklerin kalkış sırasında kanatlarını saniyede 600 kez çırptıkları anlaşıldı. Elde edilen veriler, kanatların bu şekilde hareket etmesi sayesinde sivrisineklerin havalanırken bulundukları yüzeye uyguladıkları itme kuvvetinin %60’tan fazla azaldığını gösteriyor. Ayrıca sivrisineklerin bacaklarının hayli uzun olması da üzerinde bulundukları canlı tarafından fark edilmeden havalanmalarını sağlayan etkenlerden. Sirke sineklerinin havalanırken bulundukları yüzeye uyguladıkları itme kuvveti sivrisineklerinkinden yaklaşık 4 kat fazla.

Sivrisinekler sıradışı kalkış yöntemleri sayesinde kütleleri belirgin miktarda artmasına rağmen beslendikleri canlının üzerinden havalanırken fark edilmeden uzaklaşabiliyor.

 

İlgili İçerikler

Fizik

Metalik mavi renkli kelebekler, yanardöner renkli meyveler, altın rengi kabuğa sahip böcekler... Peki, bu renklerin hiçbirinin kaynağının boyalar ya da pigmentler olmadığını biliyor muydunuz? Öyleyse bu ışıl ışıl parıldayan renkler nasıl ortaya çıkıyor?

Fizik

ABD’de uzunluk ölçüsü olarak metre yerine yard, feet ve inç; kütle ölçüsü olarak kilogram yerine pound ve ons gibi metrik olmayan ölçü birimlerinin kullanılması dikkatinizi çekmiştir. Peki, ABD’de bu ölçü birimlerinin kullanılmasında Karayip korsanlarının da payı olduğunu biliyor muydunuz?

Fizik

Elektrik ve nükleer enerji santrallerinde soğutma amacıyla kullanılan suların büyük kısmı buharlaşarak atmosfere karışır. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde çalışan bir grup araştırmacı bu kayıp suları geri kazanmak için yeni bir yöntem geliştirdi.

Fizik

Mikroakışkan çipler, mikrolitre ve daha küçük hacimlerdeki akışkanların mikro ölçekteki (metrenin milyonda biri) kanallar içerisinde kontrol edilm

Fizik

Baryon grubu parçacıklar üç kuarktan oluşur. Uluslararası bir araştırma grubu, di-Omega olarak adlandırılan bir parçacığın doğada var olabileceğini ileri sürdü. Baryon türü iki omega parçacığının bir araya gelmesiyle oluşan di-Omegaların Avrupa ve Japonya’daki parçacık hızlandırıcılarda üretilebileceği düşünülüyor.

Fizik

Farklı düğüm yapılarının dayanıklılıkları üzerine pek çok araştırma yapıldıysa da bir düğümün nasıl olup da kendi kendine açıldığına dair bir çalışma yapılmamıştı. Ta ki bir akademisyen küçük kızının ayakkabı bağcıklarının neden sürekli çözüldüğünü merak edene kadar. Bunun üzerine iki öğrencisiyle birlikte koşu sırasında ayakkabı bağcığının ne gibi etkilere maruz kaldığını yakından gözlemledi.

Fizik

Hem bilimsel çalışmalar hem de günlük hayattaki pek çok etkinlik için kendi içinde tutarlı ölçüm birimlerine ihtiyaç vardır. Günümüzde bu amaçla yaygın şekilde kısaca SI olarak adlandırılan Uluslararası Birim Sistemi (Système international d’unités) kullanılsa da henüz arzu edilen düzeye erişilebilmiş değil.

Fizik

Ölçü birimlerine bir standart getirmek için 1790’larda Fransa’da metrik sistem oluşturulmuştu.

Fizik

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı tarafından üniversite öğrencilerine yönelik olarak düzenlenen Girişimcilik ve Yenilikçilik Yarışması, Özel Sektöre Yönelik Lisans Bitirme Tezleri Yarışması ve Öncelikli Alanlarda Üniversite Öğrencileri Proje Yarışması başvuruları bugün başladı.

Fizik

Kristal kadar berrak yağmur damlaları, turkuaz rengi okyanuslar ya da pembe göller... Hepsi sudan meydana gelmelerine rağmen renkleri farklı. Çünkü suyun rengini su moleküllerinin ışıkla etkileşiminin yanı sıra suyun içinde çözünmüş ya da asılı halde bulunan başka maddeler de etkiler.