Skip to content Skip to navigation

Süperdünyalardaki Egzotik Maddeler

Dr. Mahir E. Ocak
01/02/2016 - 14:15

Süperdünyalar, kütlesi Dünya’nınkinin birkaç katı civarında olan gezegenlerdir. Güneş Sistemi’nde bir süperdünya yok. Ancak yakın zamanlarda yapılan ötegezegen araştırmaları, evrende çok sayıda süperdünya olduğunu gösteriyor.

Süperdünyaların kütleleri çok büyük olmadığı için yapıları Jüpiter ve Uranüs gibi gaz devlerine değil, Dünya ve Mars gibi kaya çekirdekli gezegenlere benziyor. Ancak Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsü’nde çalışan bir grup araştırmacının Prof. Dr. Artem Oganov önderliğinde yaptığı çalışmalar bu gezegenlerde Dünya’da bulunmayan pek çok egzotik maddenin var olabileceğini gösteriyor.

Yerkabuğunda magnezyum, silisyum ve oksijen içeren bileşikler -örneğin MgO, SiO2 ve MgSiO3- bulunur. Araştırmacıların Scientific Reports’ta yayımladıkları sonuçlarsa Dünya’da bulunmayan ve klasik kimya yasalarıyla açıklanamayacak SiO, SiO3, MgO3, MgO2, Mg3O2, MgSiO12, MgSiO6 gibi bileşiklerin süperdünyalarda oluşabileceğini gösteriyor.

Süperdünyalarda oluşabilecek egzotik maddelerin çoğu -Dünya’daki magnezyum, silisyum ve oksijen içeren bileşiklerin aksine- iletken veya yarı iletken. Bu durum süperdünyaların çok güçlü manyetik alanlara sahip olabileceği anlamına geliyor. Manyetik alanlar, gezegenlerin zararlı ışınlardan koruyan bir kalkan görevi gördüğü için, süperdünyalar, Dünya benzeri gezegenlere göre yaşama daha elverişli koşullara sahip olabilir.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

21 Haziran yaz gündönümü yani gündüz süresinin en uzun, gece süresinin en kısa olduğu zaman.

Gökbilim ve Uzay

NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) kuantum fiziği deneylerinin yapılacağı bir Soğuk Atom Laboratuvarı kurmaya hazırlanıyor. Laboratuvar, kurulumu tamamlandığında evrenin bilinen en soğuk yeri olacak.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilime biraz da olsa ilgi duyuyorsanız sizin de gökyüzünde ilk bakışta fark ettiğiniz yıldızların oluşturduğu şekiller vardır. Gözlem yaptıkça gökyüzündeki daha fazla şekil ve bu şekilleri oluşturan gökcisimleri hakkında bilgi sahibi olursunuz. 

Gökbilim ve Uzay

2018 TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Lisans Öğrencileri Yaz Programı başvuruları 4 Mayıs’ta sona eriyor.

Gökbilim ve Uzay

Karanlık maddenin doğası bugün hâlâ tartışma konusu. Ancak fizikçilerin çoğunun üzerinde anlaştığı bir nokta varsa o da karanlık maddenin gökadaların oluşumu açısından çok önemli olduğudur. 

Gökbilim ve Uzay

2014’ten beri düzenlenen ODTÜ Bilim Günleri bu yıl 28-28 Nisan’da gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler Samanyolu’nun merkezindeki devasa karadeliğin etrafında onlarca karadelik keşfetti. Sonuçlar, yıllar önce öne sürülmüş, çok büyük kütleli karadeliklerin binlerce karadelik tarafından çevrelendiğini öne süren bir kuramı destekliyor. Dr. Charles J. Hailey ve arkadaşlarının konu hakkında yazdığı makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Güneş ışığı beyazdır fakat içinde birçok farklı rengi barındırır. Bu farklı renkleri, beyaz ışığı bir prizmadan geçirdiğimizde ya da bir gökkuşağı oluştuğu sırada görebiliriz. Güneş’ten gelen beyaz ışık Dünya atmosferinde yol alırken birçok parçacıkla çarpışarak saçılır.

Gökbilim ve Uzay

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi her yıl olduğu gibi bu yıl da kapılarını 7'den 77'ye tüm  gökyüzü meraklılarına açıyor. 21 Nisan’da başlayacak Halk Günü etkinlikleri ekim ayı sonuna kadar devam edecek ve ayda bir gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu yeni bir ötegezegen keşfetti. K2-229b adı verilen, Dünya’ya yaklaşık 340 ışık yılı mesafedeki gezegenin çok yoğun bir çekirdeğe sahip olması bakımından Merkür’e benzediği belirtiliyor.