Skip to content Skip to navigation

Sütun Şeklindeki Işık Yansımalarının Sebebi Nedir?

Dr. Tuba Sarıgül
13/06/2016 - 15:50

Güçlü ışık kaynakları özellikle soğuk havalarda gökyüzüne doğru sütun şeklinde yansımalar oluşturabilir. Işık sütunları olarak isimlendirilen bu yapıların kaynağı Güneş gibi bir gökcismi de olabilir. Gökcisimlerinin ışık sütunları oluşturabilmesi için ufuk hizasına yakın konumda bulunmaları gerekir. Bu nedenle Güneş sütunları gün doğumunda ve gün batımında gözlenebilir.

Işık sütunlarının oluşabilmesi için havada yassı plakalar şeklinde buz kristalleri bulunmalıdır. Yerin yüzeyine yakın güçlü bir ışık kaynağından çıkan ışınlar, atmosfere yayılırken buz kristallerinin alt kısımlarına çarpar ve aşağı doğru geri yansır. Milyonlarca buz kristalinden yansıyan ışınlar gözümüze ulaştığında, gökyüzünde dikey olarak yayılan ışık sütunları şeklinde bir görüntü oluşturur.

Güneş gibi uzak bir kaynaktan gelen ışınların ışık sütunu oluşturabilmesi için, yassı buz kristallerinin havada hafifçe eğimli şekilde yönlenmiş olması gerekir. Ancak yapay bir aydınlatmadan çıkan ışınların -ışınlar yerin yüzeyinden uzaya her yönde yayıldığından- ışık sütunu oluşturacak şekilde yeryüzüne geri yansıyabilmesi için buz kristalleri yere paralel olmalıdır. Atmosferin daha yüksek bölümlerinde bulunan buz kristalleri ışık sütunlarının daha uzun görünmesine neden olur. Işık sütunları, ışık kaynağından yukarı doğru yayılıyormuş gibi görünse de, görüntü kaynakla gözlemcinin arasında oluşur.

İlgili İçerikler

Fizik

Nobel Fizik Ödülü’nün 2019 yılı sahipleri Princeton Üniversitesinden James Peebles, Cenova Üniversitesinden Michel Mayor ve Cambridge Üniversitesinden Didier Queloz oldu.

Fizik

Bilim insanları, günlük hava tahmini için çeşitli gözlemler ve ölçümler yapar. Bunların arasında rüzgâr hızı ölçümleri de vardır. Rüzgârın hızını ölçen aletlere anemometre (rüzgârölçer) denir. Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler kullanarak bir rüzgârölçer tasarlayacağız.

Fizik

Biyokütle ve Kömür Karışımlarından Sıvı Yakıt Üretimi (TRİJEN) projesi sayesinde Türkiye’nin linyit kömürleri sıvı akaryakıtlara ve değerli kimyasal maddelere dönüştürülebiliyor. Böylece düşük enerji içeriğine sahip linyit kömürlerinin etkin, verimli ve çevre dostu bir şekilde ekonomiye kazandırılması mümkün olabilecek.

Fizik

Bu yıl sekizincisi düzenlenen Breakthrough Ödülleri’nde temel fizik alanındaki ödülün sahibi ilk karadelik görüntüsünün elde edilmesi çalışmasını gerçekleştiren araştırmacılar oldu. Ödül kazanan araştırmacılar arasında Türk bilim insanı Prof. Dr. Feryal Özel de bulunuyor.

Fizik

Ay'a ulaşmamızı sağlayan en önemli teknolojilerden biri roketlerdi. Peki, roketler nasıl çalışıyor? Deneyler köşesinin bu etkinliğinde bir araba tasarlayarak Newton'un hareket yasalarını ve roketlerin çalışma prensibini öğreniyoruz.

Fizik

Söz konusu elektronlar, protonlar gibi “noktasal” parçacıklar olduğunda aynı işaretli elektrik yüklerinin birbirini ittiği, zıt işaretli elektrik yüklerinin birbirini çektiği bilinir. Ancak çok sayıda elektrik yüklü noktasal parçacığın bir araya gelmesiyle oluşan “bileşke” parçacıklarda durum farklıdır. 

Fizik

Danimarkalı gökbilimci Ole Christensen Romer, ışık hızını belirlemek için çalışmalar yapan ilk bilim insanlarından biridir. Romer, yaptığı uzun süreli gözlemler sonucunda Jüpiter’in uydularından Io’nun iki tutulması arasında geçen zamanlarda farklılıklar tespit etti.

Fizik

Bu etkinliğimizde yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş enerjisinin farklı enerji türlerine dönüştüğünü gözlemleyebileceğimiz bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

James Watt’ın buhar motorunu keşfetmesi Sanayi Devrimi’nin başlangıcı olarak kabul edilir. James Watt, buhar motorunu madenlerde ortaya çıkan suyun dışarı pompalanması için etkili bir yöntem ararken geliştirdi. İlk yazımızda Arşimet, 12. yüzyılda yaşayan el-Cezeri ve 16. yüzyılda yaşayan Takiyüddin’in suyun yukarı taşınması için geliştirdikleri düzenekleri anlatmıştık.

Fizik

Uluslararası bir araştırma grubu, araçların arka kısımlarına hava püskürten cihazlar yerleştirerek hava sürtünmesini azaltmayı başardı. Dr. Ruiying Li ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Physical Review Fluids’te yayımlandı.