Skip to content Skip to navigation

Yanardağlar Nasıl Sınıflandırılır?

Dr. Mahir E. Ocak
19/11/2014 - 17:01

Yanardağlar Dünya’nın merkezindeki magmadan gelen sıcak lavların, küllerin ve gazların yüzeye çıktığı yerkabuğundaki açıklıklardır. Yapılarına ve bulundukları yerlere göre çeşitli isimlerle sınıflandırılırlar. Kalkan yanardağlar, bileşik yanardağlar ve kül koni yanardağlar en çok bilinen ve en kolay ayırt edilebilen yanardağ tipleridir. Kalkan yanardağlar isimlerini savaşçı kalkanına benzeyen görünüşlerinden alır. Akışkanlığı yüksek lavların yüzlerce kilometrekarelik alana yayılması ile eğimi az, görünüşü kalkana benzeyen yanardağlar oluşur. Kalkan yanardağların en çok bilinen örneği Hawaii’deki Mauna Lua’dır. Kısa bir süre önce Pasifik Okyanusu’nun derinliklerinde bulunan Tamu Massif ise bilinen en büyük yanardağdır. Kül koni yanardağlar ise adlarından anlaşılabileceği gibi neredeyse tamamen küçük parçalar halinde külden oluşur ve hemen hemen hiç lav içermezler. Genişlikleri birkaç kilometreye, yükseklikleri ise birkaç yüz metreye ulaşır. Genel olarak yamaçları diktir ve kraterleri küçüktür. Arizona’daki Günbatımı Krateri bu yanardağ tipine bir örnektir. Bileşik yanardağlar -ya da katmanlı yanardağlar- ise yüksek dağlardır. Lav akışı olan değişik katmanlar içerirler. Japonya’daki Fuji Dağı ve Filipinler’deki Mayon Yanardağı en bilinen örnekleridir.

 

 

İlgili İçerikler

Yerbilimleri

Kuzey Amerika ile Avrupa kıtasına aynı anda dokunabileceğiniz bir bölge olduğunu biliyor muydunuz?

Yerbilimleri

Bazı depremlerden sonra görülen ve depremin neden olduğu hasarın artmasına yol açan bu durumun nedeni toprağın çamurumsu bir yapıya dönüşmesine neden olan sıvılaşmadır.

Yerbilimleri

Yaşadığımız dünyada jeolojik oluşumlar bilim insanlarının yanı sıra sayıları azımsanmayacak kadar doğaseverin de ilgisini çeker. Bazalt sütunları da ilginç jeolojik oluşumlardan biri. 

Yerbilimleri

Gayzerler sıcak su buharının yeraltından yüzeye doğru fışkırarak çıktığı yer kabuğundaki açıklıklardır.

Yerbilimleri

Türkiye, Fransa ve Almanya’dan araştırmacılar fay hatlarının hareketini gözlemleyebilmek için yeni bir yöntem geliştirdi.

Yerbilimleri

Doğal afetlerin en yıkıcılarından biri de depremler.

Yerbilimleri

Her yıl çok sayıda deprem oluyor. Bu depremlerin bir kısmı insanlar tarafından...

Yerbilimleri

Okyanuslara yakın yerlerde olan depremleri bazen tsunamiler izler.

Yerbilimleri

Nükleer reaktörlerde yakıt olarak kullanılan radyoaktif elementler, örneğin uranyum...

Yerbilimleri

Yoğunluğu her noktada aynı olan küre şeklindeki bir yapının çevresine etki eden kütleçekim...