Skip to content Skip to navigation

Stres Saçı Beyazlatır mı?

Dr. Mahir E. Ocak
07/04/2020 - 16:04

Stresin saçları beyazlattığı düşünülür. Ancak bugüne kadar bu durumun ne ölçüde doğru olduğu ve eğer doğruysa stresin vücutta hangi mekanizmaları tetikleyerek saçları beyazlattığı bilinmiyordu. Harvard Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, stresin saçları beyazlatma sürecinin nasıl gerçekleştiğiyle ilgili ilk bulgulara ulaştı. Dr. Bing Zhang ve arkadaşları tarafından yapılan çalışma ile ilgili makale Nature’da yayımlandı.

Stres tüm vücudu etkilediği için tespit edilmesi gereken ilk şey, stresin hangi sistem aracılığıyla saçların rengini etkilediğinin bulunması olmuş. Araştırmacılar ilk olarak stresin bağışıklık sistemini etkilediğini, saçların beyazlamasının bağışıklık hücrelerinin pigment (renk veren kimyasal maddeler) üreten hücreleri öldürmesi sonucunda gerçekleştiğini düşünmüşler. Ancak fareler üzerinde yapılan testler bu hipotezi desteklemiyor: Deneyler, bağışıklık hücrelerine sahip olmayan farelerin tüylerinin de sıradan farelerin tüyleri gibi beyazladığını gösteriyor.

Araştırmacılar daha sonra kortizol hormonuna yönelmişler. Çünkü stresin vücuttaki kortizol seviyesini artırdığı bilinir. Ancak deneyler bu düşünceyi de desteklemiyor: Adrenal bezi alındığı için vücudunda kortizol hormonu üretilmeyen farelerin tüyleri de stres altında beyazlamaya başlıyor.

Araştırmacılar çeşitli alternatifleri sistematik bir biçimde test ettikten sonra sempatik sinir sitemi üzerinde çalışmaya başlamışlar. Vücutta bilinçsizce gerçekleşen süreçleri düzenleyen otonom sinir sisteminin bir parçası olan sempatik sinir sistemi, “savaş veya kaç” tepkisi olarak adlandırılan süreçten sorumludur. Canlı, hayatını tehdit eden bir tehlikeyle karşılaştığında sempatik sinir sistemi tepki verir. Canlı ya tehditle savaşmayı ya da kaçmayı seçer.

Sempatik sinirler derideki saç köklerinin etrafında çatallanır. Araştırmacıların yaptığı deneyler, stresin bu sinirlerden noradrenalinin salınmasına sebep olduğunu gösteriyor.

Saç köklerinde çeşitli kök hücreler bulunur. Bir saç teli kaybedildikten sonra saç kökünden yeni bir saç teli çıkarken bu kök hücreler pigment üreten hücrelere dönüşür. Böylece saç teli renk kazanır.

Elde edilen sonuçlar, sempatik sinirlerden salınan noradrenalinin aşırı miktarda kök hücrenin pigment üreten hücreye dönüşmesine sebep olduğunu gösteriyor. Bu durum saç köklerindeki kök hücre rezervinin tükenmesiyle sonuçlanıyor. Böylece pigment üreten hücrelerin yenilenmesi duruyor ve saçlar beyazlamaya başlıyor.

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Sayısız bitki ve canlı çeşitliliğiyle su altı keşfedilmeyi bekleyen bir ortam. Su altına olan ilginizin daha önce çekilmiş fotoğrafları incelemekle sınırlı kalmasını istemiyor ve bu keşfedilmemiş dünyayı kendiniz deneyimlemek istiyorsanız, bunun en iyi yollarından biri dalış sporu ile ilgilenmek.

Tıp ve Sağlık

Aşırı şeker tüketilmesinin hiperaktiviteye neden olduğu konusunda bilim insanları arasında görüş birliği bulunmasa da obezite, diyabet yani şeker hastalığı, karaciğerde yağlanma, diş problemleri gibi sorunlara neden olduğu biliniyor.

Tıp ve Sağlık

İletişim ve bilgi teknolojilerinin hızla yaygınlaşmasıyla sosyal medya yaşamımızın ayrılmaz bir parçası  hâline geldi. 

Tıp ve Sağlık

Milyonlarca insanı etkileyen yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığının henüz etkisi kanıtlanmış bir tedavisi veya aşısı yok. İlaç ve aşı geliştirme çalışmaları ise sürüyor.

Tıp ve Sağlık

N95-N99/FFP2-FFP3 maskelerin, parçacıkların geçirgenliğini engelleyen nanofiber filtreleri TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Malzeme Enstitüsü tarafından üretildi.

Tıp ve Sağlık

Kimi zaman bazı yiyecekleri canımız diğerlerine göre daha çok çeker. Bunun sebebiyse vücudumuz için gerekli besin maddelerini günlük olarak belirli oranlarda almak zorunda olmamız.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün ağız, burun, boğaz gibi solunum yollarından geçip akciğerlere ve havayı soluk borusundan akciğerlere taşıyan hava yolları olan bronşlara yerleştiği ve bunun sonucunda virüsün bulaştığı kişide solunum yetmezliğinin ortaya çıktığı artık biliniyor.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs, solunum yolu enfeksiyonuna neden oluyor. Bu nedenle COVID-19’a yakalanan hastalardan ciddi solunum yetmezliği yaşayanların tedavisinde mekanik ventilatörlere yani solunum cihazlarına ihtiyaç duyuluyor.

Tıp ve Sağlık

Kısa bir sürede tüm dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığının henüz bir tedavisi ya da aşısı bulunmuyor.

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacı, fareler üzerinde yaptıkları deneylerde hayvanların beyninde ağrı algısını kontrol eden bir bölge keşfetti.