JWST Verileriyle Sh2-305: Yıldızların Oluşumuna Yakından Bir Bakış
James Webb Uzay Teleskobu’nun (JWST) uzaya gönderilmesiyle birlikte evreni yalnızca görüntü elde etme düzeyinde değil, fiziksel yapısı ve oluşum süreçleri açısından da daha ayrıntılı inceleyebiliyoruz.
NASA,ESA,CSA,JWST / Veri İşleme: Mehmet Yüksek
Bu görüntü, JWST’nin arşivde yer alan ham verilerinin yeniden işlenmesiyle oluşturuldu. Bölgeye ait veriler henüz NASA veya ESA tarafından resmî olarak yayınlanan bir görüntü hâline getirilmiş değil.
Sh2-305, iyonize gaz bulutları ve yoğun yıldız oluşum alanlarıyla öne çıkan bir H II bölgesidir. Bu bölgeler, büyük kütleli yıldızların oluştuğu ve yaydıkları güçlü ışınımın çevredeki gaz ile tozu etkilediği kozmik ortamlar olarak bilinir.
Kullanılan JWST filtreleri ve yazılımlar
Bu çalışma, JWST’nin NIRCam adlı yakın kızılötesi kamerasıyla elde edilen çok bantlı bilimsel verilerin PixInsight ve Adobe Photoshop yazılımları kullanılarak işlenmesiyle hazırlandı.
Kullanılan filtreler: F140M, F150W, F182M, F212N, F300M, F335M, F360M ve F444W.
Bu filtreler, görünür ışığın ötesine geçerek özellikle hidrojen emisyonlarını, sıcak toz yapılarını ve yoğun toz bulutlarının içinde gizlenen genç yıldızları ortaya çıkarmaya yardımcı oluyor.
Görüntünün anlattıkları
Sh2-305, Dünya’dan yaklaşık 13.000 ışık yılı uzaklıkta, Puppis Takımyıldızı doğrultusunda bulunan aktif bir yıldız oluşum bölgesidir. JWST’nin yakın kızılötesi gözlemleri sayesinde burada birkaç milyon yaşındaki genç yıldızları içeren “Mayer 3” yıldız kümesini ve çevresindeki gaz-toz yapılarını ayrıntılı biçimde inceleyebiliyoruz.
Görüntüdeki kahverengi ve turuncu tonlar, genç yıldızların ışığıyla aydınlanan toz ve gaz yapılarını temsil ederken merkezde görülen mavimsi bölgeler, sıcak yıldızların ışınımıyla iyonize olmuş hidrojeni gösteriyor. Daha koyu alanlar ise daha yoğun toz bulutlarından oluşuyor ve gelecekte oluşabilecek yeni yıldızların hammaddesini barındırıyor.
Görüntünün sol alt bölümdeki parlak kaynaklardan bazıları, henüz gelişimini sürdüren genç yıldız adaylarıyla ilişkilendiriliyor. Bu yönüyle Sh2-305, farklı evrelerdeki yıldızların aynı bölgede birlikte gözlemlenebildiği dinamik bir yıldız oluşum bölgesi niteliği taşıyor. Aynı zamanda yıldızların nasıl oluştuğunu, çevrelerini nasıl dönüştürdüğünü ve yeni yıldız oluşumlarını nasıl tetiklediğini gözlemleyebildiğimiz önemli bir kozmik ortam sunuyor.
Neden önemli?
Bu tür analizler, yıldız oluşum bölgelerinin sürekli değişen dinamik sistemler olduğunu ortaya koyuyor.
JWST verileri sayesinde Sh2-305 gibi bölgeler artık yalnızca gözlemlenen değil, aynı zamanda ayrıntılı biçimde incelenebilen kozmik yapılar hâline geliyor.
Kaynaklar
- http://galaxymap.org/cat/view/sharpless/305
- https://mast.stsci.edu/portal/Mashup/Clients/Mast/Portal.html
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_star-forming_region_Sharpless_305_(Sh_2-305)_%26_RAFGL5232_as_seen_with_JWST_(55209728128).jpg
Yazar Hakkında:
Mehmet Yüksek
Astronom- Bilim Ümraniye Astronomi, Havacılık ve Uzay Atölyesi E
_%26_RAFGL5232_as_seen_with_JWST_(55209728128).jpg){kind=link}