Müzik yalnızca kulağa hitap eden bir etkinlik değil. Aynı anda hafızayı, dikkati, duyguları, motor kontrolü ve dili çalıştırıyor. Bu nedenle, beynimiz için adeta “tam kapsamlı bir spor salonu” gibi işlev görüyor.

Yapay zekânın “halüsinasyon görmesi” yani gerçekte doğru olmayan bilgiler üretmesi, bugün bilim dünyasında en çok tartışılan konulardan biri. Yapay zekâ modelleri, sınırlı ya da hatalı verilerle eğitilmeleri, bağlamı insan gibi kavrayamamaları ve bilgi boşluklarını istatistiksel tahminlerle doldurmaları nedeniyle bazen gerçeğe aykırı bilgiler, yani halüsinasyonlar üretebiliyor.

Müzik ve matematik, ilk bakışta birbirinden çok farklı iki alan gibi görünse de tarih boyunca birbirleriyle sıkı bir ilişki içinde olmuştur. Sesin titreşimleri, aralıklar, ritim düzenleri, armoniler… Müzikteki bütün bu unsurların arkasında sayılar, oranlar ve düzenli yapılar yer alır.

Günümüzde bazı uçaklar ses hızını aşarak süpersonik uçuş yapabiliyor. Ancak bir uçağın ses hızını aşması, etrafında oluşan şok dalgalarının yere ulaşmasıyla “sonik patlama” adı verilen çok şiddetli bir gürültüye neden oluyor. Bu yüzden süpersonik uçuşlar birçok ülkede yerleşim bölgelerinin yoğun olduğu alanlarda sınırlandırılmış durumda. Peki çevreye rahatsızlık vermeyen süpersonik uçuşlar mümkün olabilir mi? NASA’nın X-59 uçağı ile tam da bu soruya yanıt aranıyor.

Deepfake ile sahte video üretme, yapay zekâ destekli sahte uygunsuz görüntü oluşturma, sahte (fake) hesaplarla hedef gösterme, ifşa, doxxing, dijital linç, sosyal medyada kasıtlı hedef alma, oyun platformlarında sistematik hedef alma, stalklama, trend videolarla alay etme, nefret yorumlarıyla psikolojik baskı kurma ve sahte ihbarlarla hesap kapattırma günümüzün en yaygın yeni nesil siber zorbalık biçimleridir.

Günümüzde tarım ve gıda alanında yaşanan sorunların çözümünde ülkeler arası iş birliğini merkeze alan tarım diplomasisi yaklaşımına her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuluyor. Tarım diplomasisinin temel hedefi, ulusal ve uluslararası paydaşların katılımıyla tarımsal üretimin ve sağlıklı gıdaya erişimin sürdürülebilir biçimde güvence altına alınmasıdır. 

Marmara Denizi’nin kıyılarında, çoğu zaman fark etmeden yanından geçtiğimiz deniz çayırları; sayısız canlıya yuva olan, kıyıları koruyan ve iklimle doğrudan ilişkili bir ekosistemin temelini oluşturuyor. Bu yazıda Prof. Dr. Mustafa Sarı ile Marmara Denizi’ne dalıyor, deniz çayırlarının izini sürüyoruz.

1951 yılında kurulan Uluslararası Uzay Federasyonu (The International Astronautical Federation, IAF), “Küresel Uzay Ekosistemini Bir Araya Getirmek” ilkesi doğrultusunda çalışan; uzay ajanslarını, şirketleri, üniversiteleri, araştırma merkezlerini ve sivil yapıları kapsayan, 82 ülkeden 600’ü aşkın üyesiyle dünyanın en saygın ve köklü uzay kuruluşlarından birisidir. Türkiye, bu federasyona TÜBİTAK aracılığıyla 2009 yılında üye oldu.

Son yıllarda dijital ekranlar hayatımızda giderek daha fazla yer aldıkça mavi ışığın uyku üzerindeki etkileri de merak uyandıran bir konu hâline geldi. Peki mavi ışık uyku düzenimizi nasıl etkiliyor?

Sağlıklı bir yaşam için bağırsak sağlığımız büyük önem taşıyor. Bu denge için iki önemli destekçimiz var: probiyotikler ve onları besleyen prebiyotikler. İsimleri birbirine benziyor ama görevleri farklı. Peki, bu ikili birlikte çalıştığında bağırsaklarımızda neler oluyor?

Bir otomobilin, bir uçak kanadının ya da hatta bir kalbin sanal ortamdaki kopyasını hayal edin. İşte dijital ikiz, tam olarak budur. Yani gerçek bir nesnenin, tüm özellikleriyle bilgisayar ortamında oluşturulan sanal bir yansıması...

Gelişmiş hava hareketliliği, ulaşımın geleceğini gökyüzüne taşıyor! Hava taksileriyle yolculuk yapılması ve siparişlerin insansız hava araçlarıyla teslim edilmesi çok yakında günlük hayatımızın bir parçası olabilir.

Son yıllarda iletişim alanında büyük bir dönüşüm yaşanıyor. Akıllı telefonlar ve sosyal medya, dünyayla kurduğumuz bağları çoktan değiştirmişti. Ancak bu değişimin en güçlü etkilerini şimdi yapay zekâ teknolojileriyle görüyoruz. Artık yalnızca insanlar değil, algoritmalar da konuşuyor; soruları yanıtlıyor ve bizimle etkileşime geçiyor.

Bir fotoğraf karesine neleri sığdırabilirsiniz? Anıları, aileleri, dostlukları… 

Matematiğe duyulan ilk ihtiyacın ortaya çıkışı ve ilk matematiksel uygulamalar Mezopotamya’daki Sümer ve Babil uygarlıklarında ortaya çıkmış, ardından Mısır’da gelişmiş, daha sonraki dönemde ise benzer örnekler İnkalar’da görülmüştü.

Konuşmadan da çok şey anlatabiliriz. Bir bakış, bir kaş hareketi, hafif bir gülümseme… Bunların hepsi beden dilinin bir parçası.

Hiç kendinizi yalnız hissettiğiniz bir an veya bir dönem oldu mu? Çevrenizde yalnız olduğunu düşündüğünüz insanlar var mı? Bir insan neden kendini yalnız hisseder ve bu durumdan nasıl kurtulur? Peki, yalnız olmayı seven insanlar da var mıdır?

İnternet adeta devasa bir bilgi ağıdır. Tıpkı içinde milyarlarca kitap ve dosya bulunan bir kütüphane gibi düşünebiliriz. İnternete bağlandığımızda bu kütüphaneden istediğimiz bilgiye ulaşabiliriz. Peki bu bilgiler yani internet verileri bizlere nasıl ulaşır?

Her gün yürüdüğümüz kaldırımlar, üzerinden geçtiğimiz köprüler ve yaşadığımız binalar… Hepsi betonla kaplı. Peki ya bu betonlar sadece yapı malzemesi olmakla kalmayıp havayı da temizleyebilseydi? Bilim insanları tam da bu fikri gerçeğe dönüştürüyor: hava kirliliğini azaltan betonlar artık hayatımıza giriyor.

Bir hamleyle fark yarat! Satranç açılışlarının gizli dünyasını gelin birlikte keşfedelim.

Tüketicilerin sağlıklı beslenmeye ilgisinin artmasıyla birlikte tarımsal üretim yöntemleri de değişmeye başladı. Bu değişimle “iyi tarım uygulamaları” ve “organik tarım” kavramlarını artık daha sık duyar olduk. Peki bu iki üretim biçimi arasında hangi farklar var?

Düşük ya da yüksek frekanslı titreşimlere uzun süre maruz kalmanın ilerleyen yıllarda hiç tahmin etmediğimiz sağlık sorunlarına yol açabileceğini biliyor muydunuz?

Genetik hastalıkların DNA üzerinde tedavisinin yakın gelecekte mümkün olacağı öngörülüyor. Peki genetik tedavi için kullanılan araçlar, içinde hücrenin genomu bulunan hücre çekirdeğine nasıl ulaşabiliyor?

Yapay zekâ, biyoteknoloji alanındaki sınırları zorlayarak gen düzenleme teknolojilerinde yepyeni bir proteinin tasarlanmasıyla bir kez daha dikkat çekti.

Zengin uygulama alanı olan istatistik kuramının günümüzde kablosuz iletişim ağlarının mimarisinde nasıl rol oynadığına ve 50 yıl önce bir Türk matematikçisi tarafından geliştirilen bir matematik teoreminin buna katkısına gelin birlikte bakalım.

Bitki köklerinde simbiyotik yaşam süren rizobakteriler, doğanın dengesini koruyan görünmez kahramanlar arasında yer alıyor. Tarımın geleceğinde önemli bir rol üstlenmesi beklenen bu canlıların toprağı nasıl dönüştürdüğünü ve ekosistemdeki işlevlerini gelin birlikte keşfedelim.

Bir parça çikolatayı ağzınıza attığınızda hissettiğiniz o yoğun tat… Bazen fındıksı bazen kahvemsi, bazen de meyvemsi bir aroma. Peki bu farklı tatların nasıl oluştuğunu hiç merak ettiniz mi? Cevap sadece kakaoda gizli değil. Asıl kahramanlar, gözle göremediğimiz minicik canlılar yani mikroorganizmalar.

19. yüzyılın Paris sokaklarında amaçsızca dolaşan ve etrafı gözlemleyen flanörler, kentleşmenin getirdiği hıza ve modern yaşamın temposuna karşı çıkan, “düşünür-gezer” bireylerdi. Gelin, bu karakteri birlikte tanıyalım.

Fırtına bulutlarının en yüksek enerjili radyasyon türü olan gama ışınları yaydığı anlaşıldı.

Müzik dinlerken çoğu zaman kendimizi duyguların akışına bırakırız. Bir şarkı kalbimizi hızlandırır, bir başkası ise bizi hüzünlendirir. Oysa dinleyicilerin çoğu fark etmese de müzikte matematik gizlidir: ritimler, frekanslar, diziler… Hepsi sayıların düzeniyle şekillenir.