Skip to content Skip to navigation

14.400 Yıllık Ekmek Parçası

Dr. Mahir E. Ocak
03/08/2018 - 12:30

Proceedings of the National Academy of Sciences (USA)

Ürdün’ün kuzeydoğusundaki Shubayqa 1 kazı alanında yapılan çalışmalarda avcı-toplayıcılar tarafından yaklaşık 14.400 yıl önce üretilmiş bir bazlamanın (düz ekmeğin) yanmış kalıntıları bulundu. Tarım devriminden en az 4000 yıl öncesine ait ekmek parçası, yabani tahıllar kullanılarak üretilmiş. Kopenhag Üniversitesi’nde, Londra Kolej Üniversitesi’nde ve Cambridge Üniversitesi’nde çalışan bir grup arkeolog tarafından yapılan çalışmanın sonuçları Proceedings of the National Academy of Sciences (USA)’da yayımlandı.

Shubayqa 1’deki ocaklarda bulunan yüzlerce yanmış yiyecek kalıntısı 14.400 yıl önce bölgede yaşayan insanların beslenme alışkanlıkları hakkında da fikir veriyor. Elde edilen sonuçlar yabani arpa, siyez (küçük kızıl buğday) ve yulafın elekten geçirildiğini, pişirilmeden önce yoğrulduğunu gösteriyor. Ekmek parçasının daha önceleri Avrupa’daki ve Türkiye’deki çeşitli Neolitik (MÖ 10.000 – MÖ 5500) ve Roma (MÖ 625 - MS 476) dönemine ait ören yerlerinde bulunan bazlamalara çok benzediği belirtiliyor. Ancak yeni bulunan bazlama parçası daha önce ortaya çıkarılanların tamamından çok daha eski bir döneme ait.

Araştırma ekibinin üyelerinden Dr. Tobias Richter, daha önceleri Levant (Doğu Akdeniz) ülkelerindeki ören yerlerinde ortaya çıkarılan taş orakların, avcı-toplayıcıların bitkilerden farklı bir biçimde yararlanmaya başladığına işaret ettiğini söylüyor. 14.400 yıl önce üretilmiş bir ekmek parçasının bulunması, fırında pişirmenin bitkilerin ekilmesinden çok daha önceleri başladığını gösteriyor. Hatta tarım devrimine yol açan itici güç, yabani tahıllarla üretimin aşırı zaman alması nedeniyle daha kısa süre içinde üretim yapabilmek için yabani tahılların ekilmeye başlanması olabilir.

İlgili İçerikler

Yerbilimleri

Mavi delikler, deniz seviyesinin günümüzden daha düşük olduğu buz devirlerinde oluşmuş obruklardır. Genellikle kenarları dik, ağzı daire biçimdeki bu çukurlar deniz seviyesi yükseldikten sonra su altında kalmış.

Yerbilimleri

Colorado ve Montana üniversitelerinden bilim insanları büyük depremlerin sıklığı ile Dünya’nın dönüş hızındaki çok küçük değişimler arasında bir b

Yerbilimleri

Bilinen en eski soyut çizim Güney Afrika’daki Bolombos Mağarası’nda keşfedildi. Günümüzden 70.000 yıl öncesine tarihlendirilen aşı boyalı figür, daha önceleri bilinen en eski soyut çizimden 30.000 yıl daha eski.

Yerbilimleri

Yazar ve fotoğrafçı Anthony Murphy, İrlanda’daki Boyne Vadisi’nin yakınındaki arkeolojik bölgede binlerce yıldır gizli kalmış antik bir yapı keşfetti. Murphy, bölgeyi döner kanatlı insansız hava aracı (drone) ile görüntüledi.

Yerbilimleri

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde haziran ayında objektiflerinizi çevrenizde gördüğünüz doğal oluşumlara odaklamanızı istemiştik.

Yerbilimleri

Şanlıurfa’da bugünlerde büyük bir sevinç yaşanıyor. 12 bin yıllık geçmişe sahip olan Göbeklitepe UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alındı.

Yerbilimleri

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde temmuz ayında objektiflerinizi çevrenizdeki geçmişe ait izlere odaklamanızı istiyoruz. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #Arkeoloji etiketini eklemeyi unutmayın.

Yerbilimleri

İtalya’daki Pisa Kulesi eğikliğiyle ünlü. Bir zamanlar Galileo’nun yerçekim ivmesinin kütleden bağımsız olduğunu göstermek için tepesinden gülleler attığı rivayet edilen kule, inşa edilirken kasten eğik yapılmamıştı.

Yerbilimleri

Büyük Patlama kuramına göre, evrenin oluşumunun erken dönemlerinde sıcaklıklar, füzyon  tepkimelerinin (atom çekirdeklerinin birleşmesi) gerçekleşmesine müsaade edecek kadar yüksekti. Bu durum hidrojen, helyum, döteryum ve çok az miktarda lityum ve berilyum gibi hafif elementlerin oluşumuna zemin hazırladı.

Yerbilimleri

Nevada Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı mantonun 800 kilometre derinlerinde su olduğuna dair bulgular elde etti. Dr. O. Tschauner ve arkadaşlarının yaptığı çalışmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.