Skip to content Skip to navigation

Ağustos Ayında Gökyüzünde Neler Var?

Dr. Tuba Sarıgül
02/08/2017 - 15:38

Ağustos ayı Türkiye’den gözlemlenebilecek iki önemli gökyüzü olayına ev sahipliği yapıyor. Bunlardan ilki Perseid göktaşı yağmuru.

13 Temmuz ile 26 Ağustos arasında devam edecek olan Perseid göktaşı yağmuru 12-13 Ağustos’ta en yoğun etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte saatte yaklaşık 100 göktaşı gözlemlenebilir. Ancak sondördün evresine yaklaşan Ay göktaşlarının görülmesini zorlaştıracak. Kuzeydoğu ufkunun üzerinde, Kahraman (Perseus) Takımyıldızı yakınlarında ortaya çıkacak göktaşları gece yarısından itibaren gözlemlenebilir.

Perseid göktaşı yağmurunun kaynağı 109P/Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı. 109P/Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı Güneş etrafındaki bir turunu 133 yılda tamamlıyor. Lewis Swift ve Horace Tuttle tarafından keşfedilen kuyrukluyıldız, yörüngesini 200 yıldan kısa sürede tamamladığı için periyodik kuyrukluyıldızlar sınıfında. Nitekim isminin başındaki “P” harfi 109P/Swift-Tuttle’ın periyodik bir kuyrukluyıldız olduğunu gösteriyor.

NASA/MSFC/MEO/Aaron Kingery - 109P/Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı

 

Ağustos ayının önemli gökyüzü olaylarından biri de parçalı Ay tutulması.

National Astronomical Observatory of Japan

 

7 Ağustos’ta gerçekleşecek tutulma Türkiye’den de gözlemlenebilecek. Ay, Türkiye saati ile (TSİ) 20.23’te Dünya’nın arkasında kalan karanlık bölgeye girecek ve 22.18’de karanlık bölgeden çıkacak. Ay'daki kararmanın en fazla olduğu (tutulma ortası) an 21.21’de gerçekleşecek ve bu konumdayken Ay yuvarlağının dörtte biri karanlıkta kalacak. Ay tutulması, güneydoğu ufkunun üzerinde gözlemlenebilir.

NASA

 

Ay tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay aynı hizadayken Dünya, Güneş ile Ay’ın arasındadır. Bu durumda Güneş’ten gelen ışınlar Dünya’nın arkasında karanlık, yarı aydınlık ve aydınlık bölgeler oluşturur. Parçalı Ay tutulması sırasında Ay’ın bir bölümü Dünya’nın arkasındaki karanlık bölgeden geçer.

Türkiye’den izlenemeyecek olsa da ağustos ayında gerçekleşecek önemli olaylardan biri 21 Ağustos’taki tam Güneş tutulması. Tutulma sırasında Ay’ın gölgesi Kuzey Amerika ve Güney Amerika’nın kuzeyinden geçecek ve tutulma bu bölgelerden gözlemlenebilecek.

Ay, 2 Ağustos’ta yeröte, 18 Ağustos’ta ise yerberi konumunda. Bu konumlardayken Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 405.000 km ve 366.100 km.

 

Merkür

Merkür 26 Ağustos’ta Güneş ile Dünya’nın arasından geçiyor yani alt kavuşum noktasında olacak. Ancak gün batımından sonra batı ufkunun üzerinde ortaya çıkan Merkür, ufkun üzerinde çok az yükseldiğinden gözlemlenmesi hayli zor.

 

Venüs

Stellarium – 19 Ağustos sabahı şafak vaktinde doğu ufku

19 Ağustos’ta Venüs ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Her iki gökcismi Güneş'in doğuşundan önce ortaya çıkacak ve Güneş'in doğuşuyla gözden kaybolacak.

 

Satürn

Stellarium – 3 Ağustos akşamı güney ufku

3 Ağustos’ta Satürn ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Her iki gökcismi Güneş'in batışından sonra güney ufkunun üzerinde ortaya çıkacak ve yaklaşık beş saat sonra güneybatı ufkundan batacak. Satürn ve Ay ay sonunda tekrar bir araya gelecek.

 

Jüpiter

Jüpiter ağustos ayında akşam alacakaranlığında ortaya çıkıyor ve Güneş'in batışından yaklaşık üç saat sonra batıyor. Jüpiter’i Başak Takımyıldızı’nda, Spika’nın batısında bulabilirsiniz.

Stellarium – 25 Ağustos akşamı batı ufku

25 Ağustos’ta Jüpiter ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Her iki gökcismi Güneş'in batışından sonra güneybatı ufkunun hemen üzerinde kısa süre gözlemlenebilir.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Gökbilime biraz da olsa ilgi duyuyorsanız sizin de gökyüzünde ilk bakışta fark ettiğiniz yıldızların oluşturduğu şekiller vardır. Gözlem yaptıkça gökyüzündeki daha fazla şekil ve bu şekilleri oluşturan gökcisimleri hakkında bilgi sahibi olursunuz. 

Gökbilim ve Uzay

2018 TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Lisans Öğrencileri Yaz Programı başvuruları 4 Mayıs’ta sona eriyor.

Gökbilim ve Uzay

Karanlık maddenin doğası bugün hâlâ tartışma konusu. Ancak fizikçilerin çoğunun üzerinde anlaştığı bir nokta varsa o da karanlık maddenin gökadaların oluşumu açısından çok önemli olduğudur. 

Gökbilim ve Uzay

Yıldırım bir uçağa çarptığında hiç zarar vermeyebileceği gibi ciddi hasarlara da yol açabilir. Yıldırımların sebep olduğu son kaza 1988 yılında meydana geldi. Sonraki yıllarda ise yıldırımların uçaklar üzerinde etkilerinin belirlenmesi sayesinde etkin koruma teknikleri geliştirildi.

Gökbilim ve Uzay

2014’ten beri düzenlenen ODTÜ Bilim Günleri bu yıl 28-28 Nisan’da gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler Samanyolu’nun merkezindeki devasa karadeliğin etrafında onlarca karadelik keşfetti. Sonuçlar, yıllar önce öne sürülmüş, çok büyük kütleli karadeliklerin binlerce karadelik tarafından çevrelendiğini öne süren bir kuramı destekliyor. Dr. Charles J. Hailey ve arkadaşlarının konu hakkında yazdığı makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Güneş ışığı beyazdır fakat içinde birçok farklı rengi barındırır. Bu farklı renkleri, beyaz ışığı bir prizmadan geçirdiğimizde ya da bir gökkuşağı oluştuğu sırada görebiliriz. Güneş’ten gelen beyaz ışık Dünya atmosferinde yol alırken birçok parçacıkla çarpışarak saçılır.

Gökbilim ve Uzay

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi her yıl olduğu gibi bu yıl da kapılarını 7'den 77'ye tüm  gökyüzü meraklılarına açıyor. 21 Nisan’da başlayacak Halk Günü etkinlikleri ekim ayı sonuna kadar devam edecek ve ayda bir gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu yeni bir ötegezegen keşfetti. K2-229b adı verilen, Dünya’ya yaklaşık 340 ışık yılı mesafedeki gezegenin çok yoğun bir çekirdeğe sahip olması bakımından Merkür’e benzediği belirtiliyor. 

Gökbilim ve Uzay

Dünya üzerindeki bir noktanın konumunu enlem ve boylam bilgilerine göre veririz. Peki, gökcisimlerinin örneğin yıldızların, gezegenlerin ve uyduların gökyüzündeki konumlarını nasıl belirleyebiliriz?