Skip to content Skip to navigation

Akıllı Telefonlardaki Elementler

İbrahim Özay Semerci
20/10/2014 - 11:54

Akıllı telefonlar sahip oldukları özelliklerle hayatımızın vazgeçilmez parçaları haline geldi. Onlarsız evden dışarı adım atmak bir yana, uyanık olduğumuz her saniye yanımızdan ayırmıyoruz. Akıllı telefonlar üretilirken kimisine ismen aşina olduğumuz kimisinin ismini bile duymadığımız pek çok element kullanılıyor. Gelin, bu elementlere kısaca bir göz atalım.

Akıllı telefonların dokunmatik ekranları üretilirken alüminyum oksit ve silikondioksit karışımı olan alüminosilikat cam kullanılır. Bu camlar üretim esnasında sıcak, erimiş tuza konur. Böylece küçük sodyum iyonları camı terk ederken daha büyük olan potasyum iyonları onların yerine geçer. Bu sayede camlar daha sağlam hale gelir. Camın dokunmatik özellik kazanması için ince, şeffaf ve iletken indiyum oksit katmanı camın üzerine kaplanır. Ayrıca itriyum, lantan, praseodimyum, öropiyum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum gibi pek çok nadir toprak elementi dokunmatik ekranlardaki renkleri oluşturmak için çok küçük miktarlarda kullanılır. Lantan, seryum, praseodimyum gibi elementler ise parlak ekran üretiminde kullanılıyor.

Akıllı telefonlarda pil (batarya) olarak lityum-iyon bataryalar kullanılıyor. Lityum kobalt oksit pillerde anot (pozitif elektrot) olarak, grafit (karbon) katot (negatif elektrot) olarak kullanılıyor. Pil şarj olurken anottaki lityumlar katot olarak davranan grafit elektrotun katmanlarına gider. Pil çalışırken lityum iyonları anota geri döner.

Elektronik aksamda pek çok element ve bu elementlerin bileşikleri bulunur. Telefonun çipi silikondioksitten oluşur. Ancak silikondioksit iletken olmadığından doplama denilen bir teknikle bazı bölümleri çıkarılır ve fosfor, antimon, arsenik, bor, indiyum veya galyum gibi bazı başka elementlerle bu kısımlara eklenerek çipe iletkenlik kazandırılır. Ayrıca bakır, demir, gümüş, tantal, platin, paladyum gibi elementler de elektronik aksamda kullanılır. Kalay ve kurşun içeren lehimlerle parçalar birbirine bağlanır.

Mikrofon ve hoparlördeki mıknatıslar genellikle neodimyum-demir-bor alaşımı olmakla birlikte disprosyum ve praseodimyum da alaşımlarda sıkça kullanılır. Bu elementler ayrıca telefonun titreşim aksamlarında da bulunur. Hoparlör üretiminde gadolinyum ve terbiyum elementlerinden de faydalanılır.

Akıllı telefon kasaları ise plastik veya metal olabiliyor. Plastik kasalar karbon içerirken metal kasalar magnezyum içeren alaşımlardan meydana gelir. Kasalara ateşe karşı daha dayanıklı olması için bromlu bileşikler de ekleniyor, ancak içinde brom olmayan organik bileşikler daha sık kullanılmaya başlandı.

Akıllı telefonların kullanımı giderek artıyor ve üreticiler kısa aralıklarla üst modelleri piyasaya sürüyor. Her yıl milyonlarca telefon piyasadan çekiliyor ve çok daha fazlası üretiliyor. Akıllı telefonlarda kullanılan bu elementleri bulmak ve yeraltından çıkarmak için yapılan faaliyetler sonucu madenlerin bulunduğu yerlerde bitki örtüsü zarar görebiliyor, toprak erozyonu meydana gelebiliyor ve havayı, toprağı, suyu etkileyen atıklar oluşabiliyor. Bu nedenle bilinçli tüketiciler olmalı ve kullanılmayan akıllı telefonların geri dönüşüme girmesi için daha fazla çabalamalıyız. Aksi takdirde madenler verimsizleşecek ve yaşadığımız çevre bu durumdan olumsuz etkilenecek.

İlgili İçerikler

Kimya

Uluslararası bir araştırma grubu, paketleme ve tekstil alanlarında en sık kullanılan polimer türlerinden biri olan polietilen tereftalatı (PET) biyolojik olarak parçalayabilen enzimin verimliliğini artırmayı başardı.

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde patates kullanarak yapacağımız pil ile bir LED’i yakmaya çalışıyoruz. Kolayca bulabileceğiniz malzemelerle evde ve okulda gerçekleştirebileceğiniz bu etkinlik sayesinde siz de meyve ve sebzeleri kullanarak kendi pilinizi tasarlayabilirsiniz.

Kimya

Toplumda bilim kültürünün ve iletişiminin geliştirilmesini amaçlayan Bilim ve Toplum Programları 2007 yılından bu yana Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı tarafından yürütülüyor.

Kimya

Dünya genelinde farklı üniversitelerden bilim insanları tarafından gerçekleştirilen araştırmada atmosferdeki karbondioksit seviyesindeki artışın tarım ürünlerinin protein, vitamin, mineral gibi besin değerlerini etkilediği anlaşıldı.

Kimya

Bilim insanları güçlü bir X-ışını lazeri kullanarak oda sıcaklığındaki bir miktar suyun sıcaklığını bir mikrosaniyenin on milyonda biri içerisinde 100.000°C’nin üzerine çıkarmayı başardı.

Kimya

Londra Kolej Üniversitesi (UCL) Slade Güzel Sanatlar Okulu’ndan Onya McCausland isimli sanatçı, eski kömür madeninin atık sularından sanat eserlerinde kullanılabilecek kalitede beş farklı tonda pigmentler elde etti.

Kimya

Amonyak (NH3) son yıllarda alternatif bir yakıt olarak görülmeye başlandı. Küresel iklim değişikliğine karşı alınabilecek önlemlerden biri, karbon içeren petrol türevlerinin yerini karbon içermeyen amonyağın alması olabilir.

Kimya

Oxford Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı, çözelti içindeki moleküllerin tek tek tespit edilip kütlelerinin ölçülmesine imkân veren bir yöntem geliştirdi. Dr. Gavin Young ve arkadaşlarının Prof. Dr. Philipp Kukura önderliğinde yaptıkları araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kristaller hakkında bilgi edinirken, evde ya da okulda siz de kendi kristallerinizi oluşturabilirsiniz.

Kimya

Bugüne kadarki bilgilerimize göre su olmadan canlılığı devam ettirebilen bir organizma türü yok. Dünya yüzeyinin %71’i suyla kaplı. Ancak hayatın devamlılığı için gerekli olan tatlı su yeryüzündeki suyun sadece %2,5’lik kısmını oluşturuyor.