Skip to content Skip to navigation

Akıllı Telefonlardaki Elementler

İbrahim Özay Semerci
20/10/2014 - 11:54

Akıllı telefonlar sahip oldukları özelliklerle hayatımızın vazgeçilmez parçaları haline geldi. Onlarsız evden dışarı adım atmak bir yana, uyanık olduğumuz her saniye yanımızdan ayırmıyoruz. Akıllı telefonlar üretilirken kimisine ismen aşina olduğumuz kimisinin ismini bile duymadığımız pek çok element kullanılıyor. Gelin, bu elementlere kısaca bir göz atalım.

Akıllı telefonların dokunmatik ekranları üretilirken alüminyum oksit ve silikondioksit karışımı olan alüminosilikat cam kullanılır. Bu camlar üretim esnasında sıcak, erimiş tuza konur. Böylece küçük sodyum iyonları camı terk ederken daha büyük olan potasyum iyonları onların yerine geçer. Bu sayede camlar daha sağlam hale gelir. Camın dokunmatik özellik kazanması için ince, şeffaf ve iletken indiyum oksit katmanı camın üzerine kaplanır. Ayrıca itriyum, lantan, praseodimyum, öropiyum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum gibi pek çok nadir toprak elementi dokunmatik ekranlardaki renkleri oluşturmak için çok küçük miktarlarda kullanılır. Lantan, seryum, praseodimyum gibi elementler ise parlak ekran üretiminde kullanılıyor.

Akıllı telefonlarda pil (batarya) olarak lityum-iyon bataryalar kullanılıyor. Lityum kobalt oksit pillerde anot (pozitif elektrot) olarak, grafit (karbon) katot (negatif elektrot) olarak kullanılıyor. Pil şarj olurken anottaki lityumlar katot olarak davranan grafit elektrotun katmanlarına gider. Pil çalışırken lityum iyonları anota geri döner.

Elektronik aksamda pek çok element ve bu elementlerin bileşikleri bulunur. Telefonun çipi silikondioksitten oluşur. Ancak silikondioksit iletken olmadığından doplama denilen bir teknikle bazı bölümleri çıkarılır ve fosfor, antimon, arsenik, bor, indiyum veya galyum gibi bazı başka elementlerle bu kısımlara eklenerek çipe iletkenlik kazandırılır. Ayrıca bakır, demir, gümüş, tantal, platin, paladyum gibi elementler de elektronik aksamda kullanılır. Kalay ve kurşun içeren lehimlerle parçalar birbirine bağlanır.

Mikrofon ve hoparlördeki mıknatıslar genellikle neodimyum-demir-bor alaşımı olmakla birlikte disprosyum ve praseodimyum da alaşımlarda sıkça kullanılır. Bu elementler ayrıca telefonun titreşim aksamlarında da bulunur. Hoparlör üretiminde gadolinyum ve terbiyum elementlerinden de faydalanılır.

Akıllı telefon kasaları ise plastik veya metal olabiliyor. Plastik kasalar karbon içerirken metal kasalar magnezyum içeren alaşımlardan meydana gelir. Kasalara ateşe karşı daha dayanıklı olması için bromlu bileşikler de ekleniyor, ancak içinde brom olmayan organik bileşikler daha sık kullanılmaya başlandı.

Akıllı telefonların kullanımı giderek artıyor ve üreticiler kısa aralıklarla üst modelleri piyasaya sürüyor. Her yıl milyonlarca telefon piyasadan çekiliyor ve çok daha fazlası üretiliyor. Akıllı telefonlarda kullanılan bu elementleri bulmak ve yeraltından çıkarmak için yapılan faaliyetler sonucu madenlerin bulunduğu yerlerde bitki örtüsü zarar görebiliyor, toprak erozyonu meydana gelebiliyor ve havayı, toprağı, suyu etkileyen atıklar oluşabiliyor. Bu nedenle bilinçli tüketiciler olmalı ve kullanılmayan akıllı telefonların geri dönüşüme girmesi için daha fazla çabalamalıyız. Aksi takdirde madenler verimsizleşecek ve yaşadığımız çevre bu durumdan olumsuz etkilenecek.

İlgili İçerikler

Kimya

Berkeley’deki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan Dr. Hnin Yin Yin Nyein ve arkadaşları, teri analiz eden bir sensör geliştirdi. Sensörün tasarımı ve üretimi Science Advances’ta yayımlanan makalede detaylı bir biçimde açıklandı.

Kimya

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü ve Northwestern Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı elektrik üretmek için yeni bir yöntem geliştirdi. İnce pas (demir oksit) katmanları üzerinde akan tuzlu suyun kinetik enerjisinin elektrik enerjisine dönüştürüldüğü yöntemle ilgili makale Proceedings of the National Academy of Sciences (USA)’da yayımlandı.

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kolaylıkla bulabileceğiniz malzemelerle hidrofobik kaplama yaparken akıllı yüzeylerin doğadaki örneklerini ve kullanım alanlarını öğreniyoruz.

Kimya

ABD’deki Rutgers Üniversitesinden ve Oregon Eyalet Üniversitesinden araştırmacılar, üzerine baskı yapılan kâğıtların geri dönüştürülmeye ihtiyaç olmaksızın tekrar kullanılması için kâğıt üzerindeki baskının çıkarılmasını sağlayan bir yöntem geliştirdi.

Kimya

Plastikler günlük yaşamımızın bir parçası. Kolay şekillendirilebilmeleri, maliyetlerinin düşük olması, ısı ve elektrik yalıtımı sağlamaları gibi özellikleri nedeniyle yaygın olarak kullanıyorlar. Peki, plastiksiz bir dünya mümkün mü? Biyoplastikler, plastiklerin neden olduğu sorunlara çözüm olabilir mi?

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde çeşitli kimyasal maddeler kullanarak ve elektrik devresi kurarak yazı yazarken kimyanın alt dallarından biri olan elektrokimyayı daha yakından tanıyoruz.

Kimya

Arşimet prensibine göre su ve hava gibi herhangi bir akışkana bırakılan bir katı cisme akışkan tarafından cismin ağırlığının karşı yönünde yani yukarı doğru bir kuvvet uygulanır. Suya bırakılan katı cisimlere uygulanan bu kuvvete suyun kaldırma kuvveti denir. 

Kimya

Bir periyodik tabloda elementler yapısal özelliklerine göre kategorilere ayrılarak sınıflandırılır. Fakat periyodik tablonun nasıl okunacağı yani periyodik tablodan neler öğrenebileceğimiz bazı önemli fizik kurallarına bağlıdır. 

Kimya

Araştırmacılar maddenin yeni bir halini keşfetti. Deneysel ve kuramsal çalışmalar potasyum metalinin yüksek basınç ve sıcaklık altında hem katı hem de sıvılara benzer özelliklere sahip olduğunu gösteriyor. 

Kimya

İnsan vücudu sürekli ısı yayar. Uzak geçmişte bu ısıyı düzenlemenin tek yolu daha kalın ya da daha ince kıyafetler giymekti. Geçtiğimiz yüzyılda kumaşlar üzerine yapılan bilimsel çalışmalarsa bu durumu değiştirdi. Günümüzde uzun mesafe koşucularının vücutlarını serin tutan ya da dağcıların vücutlarını sıcak tutan kumaşlar var.