Skip to content Skip to navigation

Antarktika Günlükleri XX

Dr. Bülent Gözcelioğlu
16/06/2016 - 16:18

Antarktika’da hem kara hem de deniz buzları var. Kara kısmında ortalama buz kalınlığı 1,8 kilometredir, bu buzulların kalınlığı 4,8 kilometreye varabiliyor. Karadaki buzun hacmi ise yaklaşık 30 milyon km3. Diğer bir deyişle, Dünya’daki buzun %90’ı Antarktika’da. Bununla birlikte, Dünya’daki içilebilir tatlı suyun %70-%85’i de Antarktika’da kara buzu olarak duruyor. Küresel iklim değişikliği ise bu tatlı su rezervini tehdit ediyor.

Antarktika kıtasında buz örtüsünün altındaki kara parçası üzerinde çok sayıda buz altı gölü var. Bu göller radyo ses dalgaları ile belirlenebiliyor. Bu yöntemle belirlenen ilk göl 1970 yılında tespit edildi. Bugün, 400 civarında gölün kalın buz tabakası altında yer aldığı belirlenmiş durumda. Bilim adamları bu göllerin Antarktika’da yaşam için en uygun yerler olabileceği için çok önemli olduklarını düşünüyor. Göllerin büyük çoğunluğu kıtanın doğu kısmında yer alıyor.

Antarktika’daki buz altı göllerden en önemlisi Vostok Gölü. Bu gölün atmosferle bağlantısının milyonlarca yıl önce kesildiği tahmin ediliyor. Göl adını Rusya’nın Vostok Araştırma İstasyonu'ndan alıyor. 1960’lı yılların sonlarına doğru buzun altını gösteren radarların gelişmeye başlamasıyla göl keşfedildi. 1996 yılında hem radar hem de uydu verileriyle gölün tüm kısımları belirlendi ve Vostok dünyanın yüzey alanı bakımından 15’inci, hacim bakımından ise 7’inci büyük gölü olarak kayıtlara geçti. 2012 yılında yaklaşık 20 yıllık bir sondaj işleminden sonra göle ulaşıldı. Göle ulaşmayı çok daha uzun yıllardır bekleyen bilim insanları bu amaca ulaştıktan sonra gölde hayat olup olmadığı ile ilgili çalışmalara başladılar.

Bir başka önemli buz altı gölü ise Whillans Gölü’dür. Bu göl Ross buzulu yakınlarında ve yaklaşık 800 metrelik bir buz kütlesinin altında yer alır. Hem Vostok hem de Whillans göllerinde tarih öncesi denebilecek kadar uzun bir zamandan kalma bakteriler keşfedildi.

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Günümüzde dünyadaki enerji ihtiyacı çoğunlukla fosil yakıtlardan (örneğin petrol, kömür, doğal gaz) karşılanıyor. Fosil yakıt kaynakları sınırlıdır ve oluşmaları milyonlarca yıl sürer. Bu nedenle fosil yakıtlar yenilenebilir enerji kaynağı olarak kabul edilmez.

Ekoloji / Çevre Bilim

Yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan mikroalglerin gelecekte fosil yakıtların yerini alabileceği düşünülüyor. Mikroalgler aynı zamanda endüstri, ilaç ve tarım alanlarında kullanılan kimyasal maddeleri üretebilen önemli bir kaynak olabilir.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde mart ayında objektiflerinizi suyun canlı yaşamın devamlılığındaki rolüne odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #SuveHayat etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. Seçilen fotoğraflar aynı zamanda Facebook’ta ve Twitter’da Bilim Genç okurları tarafından oylandı.

Ekoloji / Çevre Bilim

Dünya, Güneş etrafındaki yörüngesini bir yılda tamamlıyor. Dünya’nın ekseninin yaklaşık 23 derece eğik olması sayesinde yıl boyunca yeryüzünde farklı mevsimler oluşuyor. Mevsimler arasındaki geçiş doğayı ve bütün canlıları etkiliyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Günlük hayatımızda yemek pişirme, yıkanma ve temizlik gibi faaliyetler için su kullanıyoruz. Bunlar suyu doğrudan kullandığımız etkinlikler. Bir insanın günlük ortalama su tüketimi 150 litre. Peki, dolaylı olarak ne kadar su kullandığımızın farkında mıyız? Örneğin giydiğimiz bir tişörtün üretilmesi için ne kadar su harcanıyor?

Ekoloji / Çevre Bilim

Şehirleşme oranı yüksek bölgelerin ortalama sıcaklığı çevrelerindeki kırsal bölgelerinkinden 1-3°C daha yüksektir. Geceleri bu fark 12°C’ye ulaşabilir. İlk defa 1818’de İngiliz bilim insanı Luke Howard tarafından kayda geçirilen bu olgu ısı adası olarak isimlendirilir.

Ekoloji / Çevre Bilim

Kutup ayılarının temel besin kaynağı halkalı foklardır. Kutup ayıları yıllık enerji ihtiyaçlarının büyük kısmını bahar aylarında deniz buzulları üzerinde bu fokları avlayarak karşılar. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Ülkemizin Antarktika üzerinde bilimsel araştırmalar yapmak için başlattığı girişim hız kazanarak devam ediyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde ocak ayında objektiflerinizi buz kristallerinin farklı şekillerine odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #BuzKristalleri etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. Seçilen fotoğraflar aynı zamanda Facebook’ta ve Twitter’da Bilim Genç okurları tarafından oylandı.

Ekoloji / Çevre Bilim

Ülkemizin Antarktika üzerinde bilimsel araştırmalar yapmak için başlattığı girişim hız kazanarak devam ediyor.