Skip to content Skip to navigation

Astronotlar Mars Yolculuğunu Kış Uykusunda Geçirebilir mi?

Dr. Tuba Sarıgül
11/12/2019 - 08:30

ESA

Ay’a giden astronotların Ay’a ulaşması yaklaşık üç gün sürmüştü. İnsanların uzaydaki bir sonraki hedefi Mars. Mars’ın ötesindeki gökcisimlerine örneğin Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenlere ya da Güneş Sistemi’nin dışındaki yıldızlara ulaşmak ise çok daha uzun sürecek.

Bazı bilim insanları uzun uzay yolculuklarında astronotların yolculuk boyunca uyutulup hedeflerine ulaştıklarında uyandırılarak, uzun uzay görevlerinin insanlar üzerindeki fiziksel ve psikolojik olumsuz etkilerinin en aza indirilebileceğini düşünüyor.

Bazı hayvan türleri hava koşullarının uygun olmadığı ya da yiyecek kaynaklarının yetersiz olduğu dönemlerde enerjilerini tasarruflu kullanabilmek için kış uykusuna yatar. Kış uykusu sürecinde kalp atım hızı azalır, nefes alışverişi yavaşlar ve vücut sıcaklığı düşer. Ancak insanlar kış uykusuna yatan canlı türlerinden biri değil.

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) araştırmacıları DADLE olarak isimlendirilen bir maddeyi kullanarak normalde kış uykusuna yatmayan canlıların yapay olarak kış uykusuna yatmasını sağlamayı hedefliyor. Deney fareleri ile yapılan araştırmalarda DADLE maddesi verilen hayvanların kalp atım hızları, vücut sıcaklıkları ve beyin aktiviteleri sensörler aracılığıyla takip edilebilecek. Bu süreçte astronotların metabolizma hızlarının %75 azaltılması hedefleniyor. Kış uykusu sırasında kasların güçsüzleşmesi de önemli bir problem. Bu sorunu çözmek için kasları güçlendiren ilaçlar kullanılabileceği düşünülüyor.

Yıldızlararası filminde astronotları uyutmak için “hypersleep” olarak isimlendirilen kapsül kullanılıyordu.

Astronotların uzun uzay yolculuklarını kış uykusunda geçirmesinin başka avantajları da var. Çünkü normal uzay görevlerinde astronotların zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabilecek yaşam alanlarına ihtiyaç var. Ancak yolculuğun büyük kısmını bireysel kapsüllerin içinde kış uykusunda geçirecek astronotlar için daha küçük boyutlarda bir uzay modülü yeterli olabilecek.

ESA

Bu durum uzay araçlarının boyutlarının ve kütlesinin küçülmesini sağlayabilecek. ESA araştırmacıları bu sayede uzay araçlarının kütlesinin üçte bir oranında azaltılabileceğini belirtiyor.

Astronotların yapay bir kış uykusuna sokulması çılgınca bir fikir gibi gelebilir. Ancak aslında benzer bir uygulama tıp alanında da kullanılıyor. Örneğin ciddi travma geçiren hastalar yapay komaya sokularak metabolizma hızları azaltılıyor. Beynin ciddi hasar gördüğü durumlarda ise hastalar aylarca uyutulabiliyor.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Haziran ayında çıplak gözle görülebilen tüm gezegenleri gözlemleme fırsatı bulabilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu, nötrinoların ve antinötrinoların birbirlerine dönüşme süreçleri arasında belirgin farklar tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yapılan çalışmalar sonucunda mezosfer deliklerini aydınlatan yeni bir tür “kutup ışığı” keşfedildi.

Gökbilim ve Uzay

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünde çalışan bir grup araştırmacı da 2012 yılında tamamlanan Rossi X-Işını Zamanlama Kâşifi (RXTE) görevi sırasında toplanan verilerde karadelikler tarafından hareket yönü tersine çevrilen ışık ışınlarının izlerine rastlamışlar. 

Gökbilim ve Uzay

Son günlerde gökyüzünde ip gibi dizilmiş parlak noktaların geçişine tanık olmuş olabilirsiniz. Bu durumun nedeni, fütüristik projeleriyle bildiğimiz Elon Musk’ın sahip olduğu SpaceX şirketi tarafından geliştirilen Starlink projesi.

Gökbilim ve Uzay

Mayıs ayında Merkür ve Venüs’ü gün batımından sonra; Mars, Satürn ve Jüpiter’i ise gün doğumundan sonra gökyüzünde görebilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK tarafından düzenlenen canlı bilim söyleşilerinin dördüncüsü, 7 Mayıs 2020 tarihinde saat 17.00’de TÜBİTAK Bilim Genç YouTube kanalında canlı olarak yayınlanacak. 

Gökbilim ve Uzay

Güneş panellerinden yansıyan ışıklar sayesinde uyduları geceleri gökyüzünde rahatça görmek mümkün. Uydulardan yansıyan bu ışık, ışığa duyarlı gözlem aletleri tarafından da algılanıyor ve bu durum bazen verilerde bozulmalara sebep olabiliyor.

Gökbilim ve Uzay

Dünya’dan Mars’a gitmek için neden belirli zamanlar daha uygun diye merak etmiş miydiniz?

Gökbilim ve Uzay

Bu soruyu cevaplayabilmek için ilk olarak ısının nasıl yayıldığını anlamamız gerekir. Isı ışıma, iletim ve konveksiyon olmak üzere üç yolla yayılır.