Skip to content Skip to navigation

Bebekler Uyurken Öğrenmeye Devam Ediyor

Dr. Tuba Sarıgül
05/02/2015 - 10:43

Uyku çoğu zaman beynin dinlendiği bir zaman dilimi olarak değerlendirilir. Çünkü bu süreçte duyu organlarından gelen bilgi akışı en düşük seviyededir. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar uykunun özellikle yeni öğrenilen bilgilerin beyinde kalıcı olarak kaydedilmesinde ve var olan bilgilerle ilişkilendirilmesinde önemli etkisinin olduğunu gösteriyor. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları bu sürecin bebeklerde bile gerçekleştiğini belirledi.

Araştırmada 9-16 aylık bebeklere belirli nesnelerin görüntüleri gösterildi ve nesnelere verilen isimler dinletildi. Nesneler arasında şekil olarak birbirlerine çok benzeyen ancak aralarında renk ve boyut farklılıkları olanlar vardı. Beyin etkinlikleri incelendiğinde bu süreçte bebeklerin nesnelerin isimlerini öğrendikleri, ancak benzer nesneleri birbirleriyle ilişkilendiremedikleri yani sınıflandırma yapamadıkları anlaşıldı. Daha sonra bebeklerin bir kısmı yaklaşık 1,5 saat boyunca uyurken, diğer grup bu zamanı oyun oynayarak geçirdi. Uyuyan bebeklere uyandıktan sonra araştırmanın başlangıcındakilere benzer nesneler gösterildiğinde, bebeklerin yeni gördükleri nesneleri öncekilerle ilişkilendirebildikleri anlaşıldı. Aynı bebekler uyumadan önce bunu başaramamıştı. Uyanık kalan bebekler ise yeni gördükleri nesneleri öncekilerle ilişkilendiremedi.

Sonuçlar uykunun yeni öğrenilen bilgilerin uzun süreli belleğe kaydedilmesinde, bu bilgilerin analiz edilerek sınıflandırılmasında ve önceki bilgilerle ilişkilendirilmesinde bebeklik döneminde bile belirgin etkisi olduğunu gösteriyor.

Genelleme ve sınıflandırma yapabilme insanların sahip olduğu önemli bir bilişsel yetenek. Bu yetenek sayesinde geçmişte sahip olduğumuz bilgileri, aralarındaki benzerliklerden yararlanarak, yeni karşılaştığımız durumlara uyum sağlamada kullanabiliyoruz.

1

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümünü sizlerle paylaşıyoruz: Klavdiya Tuşavina, Smena, 1938.

Beyin ve Sinir Bilim

1999’da vizyona giren Matrix filminde ana karakter Neo, Headjack olarak isimlendirilen bir beyin-bilgisayar arayüzü sayesinde Matrix dünyasına girebiliyordu. Neo’nun kafatasının arkasında yer alan bağlantı girişi sayesinde bu cihaz binlerce küçük bağlantı boyunca beynin derinliklerine ulaşabiliyordu. Headjack bilgisayarlara bağlanıyor ve bu şekilde insanlar bir sanal gerçeklik dünyası olan Matrix'e giriş yapabiliyordu.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Temmuz 2019 probleminin çözümüne ve Ağustos 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Çok acıktığınızı ve arkadaşlarınızla beraber en sevdiğiniz ev yapımı hamburgerciye gittiğinizi hayal edin. Büyük bir iştahla siparişinizi verdiniz. Ancak yan masada oturan kişi meyve suyunu höpürdeterek içiyor. Çok rahatsız oluyor ve hemen orayı terk ediyorsunuz.

Beyin ve Sinir Bilim

Bazen zamanın nasıl geçtiğini anlayamayız. Akşam olmak üzeredir ancak biz hâlâ gün ortasındaymışız gibi hissederiz. Bunun tam tersine trafiğin çok yoğun olduğu bir yerde zaman bir türlü geçmek bilmez. Peki nasıl oluyor da beynimiz zamanı farklı biçimlerde algılayabiliyor?

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Haziran 2019 probleminin çözümüne ve Temmuz 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Hiç elinizin ya da ayağınızın uyuşması nedeniyle art arda iğneler batıyormuş gibi hissettiğiniz oldu mu? Karıncalanma dediğimiz bu olay uzun süre alışılmadık pozisyonda durduğumuzda ortaya çıkar.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Mayıs 2019 probleminin çözümüne ve Haziran 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Uluslararası bir araştırma grubu, farelerin gözlerine nanoparçacıklar (boyutları metrenin milyarda biri ölçeğinde olan parçacıklar) enjekte ederek kızılötesi ışığı algılamalarını sağladı. Çalışma ile ilgili makale Dr. Yuqian Ma ve arkadaşları tarafından Cell’de yayımlandı.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Nisan 2019 probleminin çözümüne ve Mayıs 2019 problemine yer veriyoruz.