Skip to content Skip to navigation

Beyinciğin Hareketleri Kontrol Etmekten Daha Fazla Görevi Olabilir

Mehmet Şen
26/02/2019 - 16:36

Diğer dillerde de Türkçede olduğu gibi “küçük beyin” anlamına gelen, beynimizin altında yer alan beyincik organı günümüze kadar denge ve hareket olaylarını kontrol eden yapı olarak biliniyordu. Fakat son zamanlarda yapılan araştırmalar beyinciğin bilinenden daha fazla işlevinin olabileceğini ortaya koyuyor.

Beyinciğin dengemizi sağlamada rolü vardır.

Araştırmacılar beynimizdeki sinir hücrelerinin yarısından fazlasının beyincikte bulunduğunu tahmin ediyor. Sinir hücrelerinin bu kadar yoğun bulunduğu beyincik organının sadece denge olaylarında rol alması araştırmacılar tarafından çok anlamlı bulunmadı. Bu nedenle beyinciğin muhtemel diğer görevleri ile ilgili araştırma yapmaya başladılar.

Araştırmacılar öncelikle beynin ön tavan bölgesinin (VTA) beynin diğer bölgeleriyle bağlantısını araştırdı. VTA bölgesi ödül beklentisi durumunda heyecanlanmamızı sağlıyor. Araştırmacılar fareler ile yaptıkları deneyde farelerin beyinciklerinden VTA bölgesine doğrudan sinir hücrelerinin gönderildiğini tespit ettiler.

Fareler başka fareler ile aynı ortama konulduğunda beyinciklerinden VTA bölgesine giden bu hücrelerin aktif olduğu gözlemlendi ve hayvanların birlikte daha fazla zaman geçirdikleri belirlendi. Beyincikten VTA bölgesine giden sinir hücrelerinin etkinliği ışık yardımıyla yapay olarak engellendiğinde ise farelerin grup halinde hareket etmedikleri ve tek başlarına daha fazla zaman geçirdikleri tespit edildi.

Farenin beyinciğinden VTA bölgesine giden hücreler aktif olduğunda diğer fareyle daha fazla zaman geçiriyor.

Araştırmacılar bu sonuçların beyincikten VTA bölgesine giden sinir hücrelerinin, hayvanların sosyal davranışlarını olumlu yönde etkilediğinin göstergesi olduğunu düşünüyor.

Beyincik ve sosyal davranış arasındaki bağlantı beyinciğin otizm ile de ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor. Beyinciği hasar gören bireylerde otizm görülme riski artıyor. Otizm, şizofreni gibi mental bozukluklara sahip olan bireylerin beyinciklerinde işlevsel problemler olduğunu gösteren araştırmalar var.

Sinirbilimcilere göre beyinciği hasar gören bireyler denge problemlerinin yanı sıra hatırlama, planlama, aynı anda birden fazla iş yapma, yaratıcı olma ve dili kullanma becerilerinde de sorun yaşıyor. Beyincik diğer insanların duygularını fark etmemize de yardımcı oluyor. Örneğin yapılan bir araştırmada beyinciğinin çalışması güçlü mıknatıslarla engellenen bireylerin karşılarındaki insanların yüz ifadelerini tanıyamadıkları belirlendi.

Beyinciğinin çalışması engellendiğinde bireyler karşılarındaki insanların yüz ifadelerini tanıyamayabiliyor.

Bütün bu bilgiler beyinciğin bilinenden farklı birçok işlevinin olduğuna işaret ediyor. Bu konuda gerçekleştirilen bilimsel araştırmaların sayısı arttıkça beyinciğin bilmediğimiz başka işlevleri de zamanla ortaya çıkabilir.

Kaynaklar:

 

Yazar Hakkında:
Mehmet Şen
Orta Doğu Teknik Üniversitesi İlköğretim Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü
Araştırma Görevlisi

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

İkinci bir dili öğrenmek bizi iki dilli bireyler arasına sokuyor. İkiden fazla dil bilmek ise çok dillilik olarak adlandırılıyor. Peki çok dilli olmanın ne gibi avantajları var? 

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüne bakalım...

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüne bakalım: A. Jaquot, 1934

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım: Franz Palatz, 1930.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ocak 2020 probleminin çözümüne ve Şubat 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz duyu organlarımız aracılığıyla çevreden bilgi toplar ve hafızaya kaydeder. Bu bilgiler de çevreyi algılama, problem çözme ve davranış geliştirme gibi işleri gerçekleştirmek için kullanılır. Bilgileri bazen anlık olarak, bazen kısa, bazen de uzun süre hafızamızda tutarız.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Aralık 2019 probleminin çözümüne ve Ocak 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Yeni doğan bebeklerde görülen genetik sağlık sorunlarından biri, sinir hücrelerinin etrafında miyelin kılıfın olmamasıdır. Sinir hücrelerinin işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olan bu koruyucu kalkan olmadan doğan bebeklerin el ve ayaklarında kısmi felç ortaya çıkabilir.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Kasım 2019 probleminin çözümüne ve Aralık 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

San Francisco’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, insanların hiçbir sağlık sorunu yaşamadan az uykuyla yetinebilmesini sağlayan bir genetik mutasyon keşfetti.