Skip to content Skip to navigation

Beynin Büyüklüğü ile Zekâ Arasında Bir İlişki Var mıdır?

Dr. Mahir E. Ocak
28/11/2017 - 08:09

İnsanların yeryüzünde yaşayan en başarılı tür olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. İnsanlar gibi Dünya'nın dört bir tarafına yayılmış, yaşadığı çevreye kısmen de olsa hâkim olmayı başarabilmiş başka bir tür daha yok. İnsanların bu kadar başarılı olabilmesinin sebebi haklı olarak diğer türlere göre daha zeki olması ile ilişkilendirilir. Yanlış olan bir kanı ise insanların diğer canlılara göre daha zeki olmasının beyinlerinin büyüklüğüne bağlanmasıdır.

Beynin büyüklüğü ile zekâ arasında doğrusal bir ilişki yoktur. Bir insanın kısa boylu hatta cüce olduğu için beyninin küçük olması daha az zeki olacağı anlamına gelmez. Bunu insan dışındaki türleri inceleyerek de anlayabiliriz. Örneğin yunusların beyinleri -yaklaşık 1400 gram- insanların beyinleri ile hemen hemen aynı büyüklüktedir. Fakat görece olarak zeki canlılar olmalarına rağmen yunusların insanlar kadar zeki oldukları söylenemez. Sekiz kilogramlık beyne sahip balina türlerinin ise genel olarak yunuslar kadar zeki olmadığı düşünülür. Balinalara göre çok daha zeki olduğu düşünülen orangutanların beyni ise yaklaşık olarak sadece 400 gramdır.

Bir canlının daha zeki olmasını sağlayan şey beynin büyüklüğü değil, beynin kütlesinin canlının toplam kütlesine oranıdır. Yaklaşık olarak yetmiş kilogram olan bir insanda bu oran bire elli iken, diğer memeli hayvan türlerinde bire yüz seksene kadar düşer. Kuşlarda ise beynin kütlesinin canlının toplam kütlesine oranı yaklaşık olarak sadece bire iki yüz yirmidir. 

Beynin kütlesinin canlının toplam kütlesine göre büyük olması, beynin daha büyük kısmının hafıza, düşünce, iletişim gibi entelektüel çaba gerektiren işlere odaklanmasını sağlar. Bu da canlının daha zeki olmasına sebep olur.

Kaynak:

 

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Los Angeles’taki Kaliforniya Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı, anıların hafızada saklanması ile ilgili çok önemli sonuçlara ulaştı.

Beyin ve Sinir Bilim

Müzik dinlemek günlük hayatımızın vazgeçilmez bir parçası. Birçoğumuz araba kullanırken, spor yaparken, ders çalışırken ya da kitap okurken bir yandan da müzik dinleriz.

Beyin ve Sinir Bilim

Kasların yorulması güç üretme kabiliyetlerinin azalması olarak tanımlanabilir. Kaslar yoğun bir etkinlik sırasında dinlenme durumuna göre 100 kat fazla enerji tüketir.

Beyin ve Sinir Bilim

Austin’deki Teksas Üniversitesi’nde yapılan yeni bir araştırmaya göre, akıllı telefonunuz –kapalı dahi olsa- erişebileceğiniz bir yerde ise bilişsel kapasiteniz önemli ölçüde düşüyor! 

Beyin ve Sinir Bilim

Bu soruya en sık verilen cevap esnemenin alınan oksijen açısından...

Beyin ve Sinir Bilim

Rüyaları yönlendirebilme yeteneği daha çok bilimkurgu filmlerinde görülse de rüyaları kontrol etme ya da en azından etkileme teknikleri uyku ile ilgili araştırmalara da konu oluyor. Kontrol edilebilir rüyalar ile ilgili gözlemlerini yazıya...

Beyin ve Sinir Bilim

Yapay zekâ alanındaki gelişmelere paralel olarak, felçli hastaların konuşma ve hareket etme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla geliştirilen beyin implantlarından makineleri düşünceyle yönlendirmeye kadar, beyin teknolojileri alanında yapılan araştırmalara her geçen gün bir yenisi ekleniyor. Peki, beyin-bilgisayar bağlantısını sağlamaya ne kadar yakınız?

Beyin ve Sinir Bilim

Dinlenen bir melodinin daha sonra zihinde canlandırılabilmesi insanlara has bir yetenek.

Beyin ve Sinir Bilim

Uykuya daldığınız sırada düşme hissiyle sarsılarak uyandığınız olmuştur. Bu yaygın olarak karşılaşılan bir durum ve insanların yaklaşık %70’i uykularında düşüyormuş hissini zaman zaman yaşıyor.

Beyin ve Sinir Bilim

Los Angeles’taki Kaliforniya Üniversitesi’nde (UCLA) çalışan Dr. Jason J. Moore ve arkadaşları, Science’ta yayımladıkları makalede beynin kapasitesinin daha önce zannedilenden onlarca kat daha fazla olduğunu gösterdi.