Skip to content Skip to navigation

Böcekler Gibi Düşünen Robotlar

Dr. Mahir E. Ocak
28/12/2017 - 14:53

Geçmişte araştırmacılar, böceklere benzeyen ufak robotlar üretmeyi başardı. Ancak bu makineleri gerçek böceklermiş gibi davranacak biçimde programlamak bugüne kadar mümkün olmadı. Cornell Üniversitesi’nde çalışan bir grup mühendis, böceklerin beyinlerinin çalışma ilkelerini taklit eden yeni bir programlama yöntemini kullanarak bir süredir robot böcekler üzerinde deneyler yapıyor. Öyle ki yakın gelecekte robot böcekleri gerçeklerinden ayırt etmenin çok zorlaşacağı belirtiliyor.

Bir robot böceğin gerçek böcekler gibi davranabilmesi için ortam koşullarını algılayabilmesi ve davranışlarını koşullara göre ayarlayabilmesi gerekir. Ancak böyle bir işi başarmak için gerekli hesaplama gücü çok yüksektir. Örneğin uçan bir robot böceğin, kanatlarına yerleştirilmiş ufak saç benzeri duyargalarla rüzgârı algılaması ve uçuşunu koşullara göre düzenleyebilmesi için üzerinde masaüstü bilgisayar büyüklüğünde bir bilgisayar taşıması gerekir ki bu imkânsızdır. Cornell Üniversitesi’nden Prof. Dr. Silvia Ferrari, bu sorunu aşmanın yolunun nöromorfik bilgisayar çiplerinin geliştirilmesinden geçtiğini belirtiyor. Dijital bir biçimde “0”larla ve “1”lerle kodlanmış bilgileri işleyen geleneksel bilgisayar çiplerinin aksine nöromorfik çiplerin bilgiyi işleme süreci insan beyninin çalışmasına benziyor. Nöromorfik çiplerde insanların sinir sistemlerindeki nöronlara benzer biçimde çalışan yapılar var. Bu yapılar, gerçek nöronlar gibi yeterli derecede uyarıldığında elektrik sinyalleri üretirler. Bilgi, nöromorfik çiplerde karmaşık kombinasyonlarla elektrik sinyalleri üreten bu yapay nöronlar tarafından işlenir. Nöromorfik çipler geleneksel çiplere göre çalışmak için çok daha az enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu durum hesaplama kapasitelerinin aynı büyüklükteki geleneksel çiplerden daha fazla olmasını sağlar.

Prof. Dr. Ferrari ve öğrencileri Harvard Üniversitesi’nden bir grup araştırmacıyla iş birliği yaparak 80 miligram ağırlığında, kanat açıklığı 3 santimetre olan, uçan robot arılar üretmiş. Şu an için robot arılar bir güç kaynağına bağlı biçimde çalışıyor. Ancak yakın gelecekte yeni güç kaynaklarının kullanılmasıyla birlikte robot arıların hareketlerini kısıtlayan bu bağlantılardan kurtarılabileceği düşünülüyor.

Robot arılar, rüzgârlı havalarda kontrollerini kolayca kaybedebilir ve etrafa çarpabilirler. Bu ve benzeri sorunları aşmak için algoritmalar geliştirmeye çalışan Cornell Üniversitesi araştırmacıları bir simülatör kurmuşlar. Hem robot arıların hem de arıların maruz kalabileceği koşulların modellendiği simülatör sayesinde arıların çok çeşitli ortamlardaki hareketleri tahmin edilebiliyor. Simülatörden hem algoritmaları geliştirmede hem de geliştirilmiş algoritmaları test etmede yararlanılıyor.

Araştırmacılar, robot arıların davranışlarını tahmin etmenin diğer robotların davranışlarını tahmin etmeye göre çok daha zor olduğu için robotlar arılar üzerine çalıştıklarını belirtiyor. Robot arılar için geliştirilecek teknolojileri ve benzer algoritmaları diğer robotlarda da kullanmak mümkün.

İlgili İçerikler

Teknoloji

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü ve Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü’nde çalışan bir grup araştırmacı herhangi bir motor ya da güç kaynağı olmadan yol alabilen bir mini denizaltı geliştirdi. Robotik cihaz, sudaki sıcaklık değişimlerinden yararlanarak kürek çekiyor.

Teknoloji

Massachussetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) çalışan bir grup mühendis, bir tür robot planör tasarladı.

Teknoloji

ABD’deki Carnegie Mellon Üniversitesi’nden bilim insanları düşük maliyetli bir biyoyazıcı sistemi geliştirdi.

Teknoloji

Sürücüsüz araçlar konusunda önemli gelişmeler kaydedildi. Ancak bu araçların yolculuk etme konusundaki yetilerinin, insanlarla karşılaştırıldığında, hâlâ çok zayıf olduğu söylenebilir. Bilmedikleri bir yere yolculuk ederken araç kullanan insanlar yolculuğun büyük kısmında sadece yola bakar, yanlış yollara sapmamak için ara sıra haritalardan yardım alırlar.

Teknoloji

Yıldırım bir uçağa çarptığında hiç zarar vermeyebileceği gibi ciddi hasarlara da yol açabilir. Yıldırımların sebep olduğu son kaza 1988 yılında meydana geldi. Sonraki yıllarda ise yıldırımların uçaklar üzerinde etkilerinin belirlenmesi sayesinde etkin koruma teknikleri geliştirildi.

Teknoloji

Birleşik Krallık’taki Lancaster Üniversitesi’nden mühendisler yolların yüzeyine gömülecek ve geçen taşıtlardan kaynaklanan titreşimleri elektrik enerjisine dönüştürecek akıllı malzemeler, piezoelektrik özellikli seramikler üzerinde çalışıyor.

Teknoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen 13. İletişim ve Bilişim Teknolojileri (İLTEK) Günleri 20-22 Mart tarihleri arasında Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü Elektrik-Elektronik Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştiriliyor.

Teknoloji

TÜBİTAK tarafından 2005 yılından beri üniversite öğrencilerine yönelik olarak düzenlenen Alternatif Enerjili Araç Yarışları (Efficiency Challenge Electric Vehicle) katılımcıları için 17-18 Şubat 2018 tarihlerinde Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü’nde (TÜSSİDE) iki günlük bir eğitim programı düzenlendi.

Teknoloji

Kaldırma kuvveti uçakların havada kalmasını sağlayan kuvvettir. Uçak kanatlarının üst kısmı alt kısmına göre daha bombelidir. Bu nedenle kanadın üst kısmından geçen hava, alt kısmından geçen havadan daha hızlı hareket eder.

Teknoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen Yıldızlı Projeler Yarışması 2018’in başvuruları başladı. Başvurular 11 Mart’a kadar devam ediyor.