Skip to content Skip to navigation

Çin'den Dünyaya Yayılan Salgın: Wuhan Koronavirüsü

Dr. Tuba Sarıgül
30/01/2020 - 12:17

Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgın dünyanın farklı yerlerine hızla yayılıyor. Şu ana kadar 30.000'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan virüs hakkında bilinmesi gerekenleri derledik.

Aralık ayının sonunda Çin’in Wuhan şehrinde görülen zatürre vakaları dünya gündemine oturdu. Başlangıçta zatürreye neden olan virüsün türü bilinmiyordu. Daha sonra hastalığa yol açan virüsün hayvanlarda ve insanlarda üst solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan koronavirüslerin yeni bir türü olduğu anlaşıldı. Yeni tespit edilen virüse SARS-CoV-2 adı verildi. Verüsün neden olduğu hastalık ise COVID-19 olarak adlandırılıyor.

Koronavirüs Nedir?

Koronavirüsler şekillerinden dolayı böyle isimlendiriliyor. Corona “çelenk” anlamına geliyor.
Koronavirüsler hayvanlarda görülen bir virüs ailesi. Memeli hayvanlarda ve kuşlarda (örneğin deve, sığır, kedi ve yarasa) hastalığa neden olabiliyor. Hayvanlardaki koronavirüsler nadiren insanlara bulaşabiliyor. Ardından insandan insana geçebiliyor. SARS-CoV-2 insanlarda görülen yedinci koronavirüs türü. Ağır akut solunum yolu yetersizliği sendromuna (SARS) neden olan virüs de koronavirüs ailesinden.

Başlangıçta yeni tip koronavirüsün neden olduğu hastalığa yakalanan kişilerin birçoğunun deniz ürünleri ve canlı hayvan satılan pazarlarla ilişkisi olduğu tespit edilmişti. Bu nedenle virüsün sadece hayvanlardan insanlara bulaştığı düşünülmüştü. Ancak hastalığa yakalanan kişi sayısı arttıkça hayvanlara temas etmeyen insanların da hastalığa yakalandığı anlaşıldı. Bu durum nedeniyle yeni tip koronavirüsün insandan insana bulaşabildiği düşünülüyor.

Belirtileri Neler?
İnsanlarda görülen koronavirüsler solunum sistemini etkiliyor. Bazı koronavirüs türlerinin sebep olduğu belirtiler hafif. Ancak 2002-2003 yıllarında salgına sebep olan ağır akut solunum yolu yetersizliği sendromu (SARS) ve Orta Doğu solunum yolu sendromu (MERS) gibi türleri ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Yeni tip koronavirüsün hastalığa neden olduğu insanlarda görülen yaygın belirtiler ise ateş, öksürük ve nefes darlığı. Belirtiler virüsün bulaşmasından 2-14 gün sonra ortaya çıkabiliyor.

Ne Kadar Hızla Yayılıyor?

Bilim insanları, SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu salgının ne kadar hızlı yayıldığı hakkında fikir sahibi olabilmek için virüsü taşıyan bir kişinin kaç kişiye bulaştırma riski olduğunu tespit etmeye çalışıyor. Dünya Sağlık Örgütü bu değerin SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu salgın için 1,4-2,5 olduğunu açıkladı.

Bilim insanları SARS-CoV-2 kaynağının hangi canlı olduğunu belirlemeye çalışıyor. Bu amaçla virüsün gen dizisi çıkarılmaya çalışılıyor.

Salgın Küresel Bir Sağlık Sorunu mu?
COVID-19 ilk olarak Çin’in Wuhan şehrinde görülmüştü. Şu ana kadar virüsün neden olduğu hastalığa Çin’in yanı sıra İtalya, ABD ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu 202 ülke ve özerk bölgede rastlandı.

Görselin büyük hâlini görmek için üzerine tıklayın.

WHO

Dünya Sağlık Örgütü Acil Durum Komitesi, 22 Ocak’ta toplandı ve yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgının uluslararası öneme sahip halk sağlığı sorunu olup olmadığı konusunu görüştü. Toplantı sonunda komite durumun henüz bu ölçekte olmadığı yönünde tavsiye kararı verdi. Ancak komite 30 Ocak'ta tekrar toplandı ve komitenin tavsiyesi doğrultusunda Dünya Sağlık Örgütü yeni koronavirüs salgını için "uluslararası kamu sağlığı acil durumu" ilan etti. 11 Mart'ta ise Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19'un dünya geneline yayılması ve çok sayıda insanı etkilemesi sebebiyle "pandemi" ilan etti

Wuhan şehrine girişler ve çıkışlar durduruldu.

Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre 29 Mart itibarıyla dünya genelinde virüsün bulaştığı insan sayısı 638.146. Türkiye'de ise şu ana kadar 9217 vaka görüldü ve 131 kişi hayatını kaybetti. Yeni koronavirüs salgınından dolayı dünya genelinde 30.105 can kaybı yaşandı.

Yeni tip koronavirüs salgınıyla ilgili güncel gelişmeleri Dünya Sağlık Örgütünün internet sayfasından takip edebilirsiniz.

 

Güncelleme tarihi: 29.03.2020

 

Kaynaklar:

 

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün sebep olduğu salgın ortaya çıktığından beri etkilerini daha iyi anlamak, karşılaştırma yapmak ve neler olabileceğini öngörmek adına dünya üzerinde bugüne kadar yaşanan büyük salgınlara odaklanıldı. Biz de tarihteki önemli salgınları sizin için özetledik.

Tıp ve Sağlık

El hijyeni, yeni tip koronavirüs gibi solunum yolu enfeksiyonuna neden olan virüslerden korunmak için alınabilecek en etkili önlemlerden biri. Peki sabun virüsleri nasıl yok ediyor?

Tıp ve Sağlık

Michigan Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı uzuvlarını kaybeden insanların (amputelerin) yapmak istedikleri hareketleri düşünerek kontrol edebildiği bir robot el geliştirdi. Dr. Philip P. Vu ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale Science Translational Medicine’da yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Çin’de ortaya çıktıktan sonra hızla yayılan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığı, dünya genelinde yaklaşık 210.000 insanı etkiledi. SARS-CoV-2 diğer koronavirüs türlerine göre neden hızla yayılıyor ve çok sayıda insanı etkiliyor?

Tıp ve Sağlık

Ellerimizi temiz tutmak, koronavirüs gibi patojenler (hastalık yapıcı mikroorganizmalar ve virüsler) yoluyla yayılan hastalıklardan korunmak için alabileceğimiz önlemlerin başında geliyor. Hatta bazı bilim insanları el hijyenini “kendi kendinize yapabileceğiniz aşı” olarak tanımlıyor. Ancak araştırmalar ellerimizi gerektiği gibi yıkamadığımızda patojenlerin ellerimizde kaldığını gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Kanser, Down sendromu, renk körlüğü gibi pek çok hastalığın kökeninde genler vardır. Ancak bu hastalıkları tedavi etmek için kullanılan geleneksel yöntemlerde sadece belirtiler ortadan kaldırılmaya çalışılıyor, hastalığın kökeninde yer alan genlere bir müdahalede bulunulmuyor.

Tıp ve Sağlık

McMaster Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacının complestatin ve yeni keşfedilmiş corbomycin adlı antibiyotiklerle yaptıkları deneyler, bu antibiyotiklerin bakterilerle daha önceleri bilinenlerden farklı bir biçimde savaştıklarını gösterdi.

Tıp ve Sağlık

Kıyafetlerimizin üretiminde kullanılan iplikçikler çoğu zaman polyester, naylon ve akrilik gibi plastiklerden elde edilir. Yapılan son bilimsel çalışmalar, bu mikroiplikçiklerin denizlerdeki plastik kirliliğinin ana kaynaklarından biri olduğunu gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Hafta sonları tüm aile bir aradayken pazar kahvaltıları nasıl da güzel olur, değil mi? Patatesli omlet, simit, börek, krep, kızarmış ekmek... Bu kadar şeyi yedikten sonra tatlı bir uyku bastırır. Peki ama neden?

Tıp ve Sağlık

San Diego’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan Prof. Dr. Karen Christman ve arkadaşları kalp krizi geçirmiş hastaların kalp kaslarını onarmak için bir hidrojel geliştirdi.