Skip to content Skip to navigation

Dijital Teknolojiler Bağımlılık mı, Gereklilik mi?

Gamze Yılmaz Güntay
27/07/2019 - 07:00

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler yaşam biçimimizi geri dönülmez şekilde değiştiriyor. Dijital cihazlar gündelik hayatımızın her alanına yayılmış durumda. Hızla değişen ve yayılan bilgiyi takip etmek isteyenler için internete bağlı bilgisayar, mobil telefon ve tablet, giyilebilir teknoloji ürünü cihazlar gibi yeni medya araçları vazgeçilmez bir ihtiyaç hâline geldi. Bu cihazları en aktif şekilde kullanan gençler ise bu yeni teknolojiler ile büyüyen ilk nesil.

ABD’li eğitimci Mark Prensky bu nesli “dijital yerliler” olarak adlandırıyor. Bilgisayarların, internetin ve video oyunlarının “dijital dili” gençlerin ana dillerinden biri. Dolayısıyla dijital medya cihazlarını aktif bir şekilde kullanan bugünün gençlerinin eğitiminde daha önceki nesillerin eğitim sisteminin kullanılması yetersiz kalıyor. Örneğin günümüzde gençler yeni bir şey öğrenirken yazılardan önce görsellere odaklanıyor. Artık mobil cihazlarımızda inanılmaz büyüklükte bir kütüphane taşıyabiliyor, anlık iletilerle dünyada neler olup bittiğini eş zamanlı olarak öğrenebiliyor ve değişen bilgiye hızla ulaşabiliyoruz.

Günlük yaşamımızın her anında internete bağlı olmak hayli önemli. Çevirim içi (online) bilgisayar oyunları, sosyal medya ve anlık mesajlaşma uygulamalarıyla sürekli başka insanlarla etkileşim hâlindeyiz. Televizyon, gazete, dergi gibi geleneksel kitle iletişim araçları günümüzde çoğunlukla dijital ortamda takip ediliyor. Artık internet üzerinden televizyon izliyor, radyo dinliyor, basılı yayınları okuyor, dizileri ve sinema filmlerini seyrediyoruz. Yani bütün iletişim ağı internet üzerinde toplanmış durumda. Bu nedenle “dijital dil” dünya genelinde yaygınlaşarak evrensel bir dil hâline geldi.

Bilişim teknolojilerini aktif olarak kullanarak büyüyen “dijital yerlilerin” beyinleri de farklı çalışıyor. ABD’li psikiyatr Dr. Bruce D. Perry’nin yaşadığımız deneyimlerin beynin çalışma şeklini etkilediğini ortaya koyan çalışmaları var. Dolayısıyla dijital teknoloji dünyasında edindiğimiz deneyimler de düşünme, algılama ve öğrenme biçimlerini ve yöntemlerini değiştiriyor olabilir.

 

Dijital Dönüşüme Uyum Sağlamak

Bilgi edinme, eğlenme ve sosyalleşme alışkanlıklarımızı yeniden şekillendiren bilişim teknolojileri sadece gençler tarafından kullanılmıyor, yediden yetmişe her yaş grubundan insanın yaşamını etkiliyor. Teknolojilerin hızla dijitalleşmesi sonucu elde edilen büyük verinin işlenmesi için yeni nesil yazılım ve donanımlar geliştiriliyor. Birbirine bağlı nesnelerin oluşturduğu ağ (nesnelerin interneti olarak isimlendirilir) sayesinde yeryüzündeki tüm cihazlar birbiriyle bilgi ve veri alışverişi yapabiliyor. Böylece makineler arasında iletişim kurulabiliyor. Üretim sürecinde kendi kendini koordine ederek üretim yapabilecek akıllı fabrikalar ortaya çıkıyor. Bu gelişmelerin yeni bir endüstri çağının başlamasına öncülük edeceği düşünülüyor.

Nesnelerin İnterneti

Dijital teknolojilerin neden olduğu bu değişimler yeni mesleklerin ortaya çıkmasına da öncülük ediyor. Çünkü yapay zekâ, nesnelerin interneti, robot teknolojileri, makine öğrenmesi, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik uygulamaları, dijital pazarlama, otonom ulaşım, üç boyutlu yazıcı teknolojisi, giyilebilir teknolojiler gibi geleceği şekillendireceği düşünülen teknolojilere yönelik yetkin insan kaynağına ihtiyaç duyuluyor. Bu nedenle becerilerimizi ve donanımımızı bu değişime göre uyarlamamız önemli.

Dijital Teknolojilerin Olumsuz Etkilerinden Nasıl Korunabiliriz?

Dijital teknolojiler ile büyüyen gençler dijital dönüşüme kolayca uyum sağlıyor. Günümüz gençlerinin ebeveynleri ise dijital dünyaya doğmamış, ancak dijital teknolojilerin getirdiği değişimlere uyum sağlamaya çalışan bir nesil. Bu nedenle “dijital göçmenler” olarak da isimlendiriliyorlar. Ebeveynler çocuklarının internetin sınırsız evreninde olumsuz deneyimler yaşamalarından endişe duyuyor. Çünkü dijital teknolojilerin bilinçli kullanılmamasının pek çok olumsuz sonucu olabiliyor. Hem anne ve babaların çocukları için duydukları endişeyi azaltabilmesi hem de gençlerin kendilerini dijital çağın olumsuz etkilerinden koruyabilmesi için iyi birer “dijital medya okuryazarı” olmaları gerekiyor. Dijital dönüşüm sürecinde ayrıca her yaştan bireyin “dijital vatandaşlık” konusunda bilgi sahibi olması hayli önemli.

Sonraki yazılarımızda bu kavramları örnekleriyle birlikte açıklamaya çalışacağız.

 

Kaynaklar:

 

Yazar Hakkında
Gamze Yılmaz Güntay
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Doktora Öğrencisi

İlgili İçerikler

Teknoloji

Mikroçip (üzerinde farklı işlevlere sahip elektronik devreler bulunan çok küçük boyuttaki birleşik devreler), küresel konumlama sistemi (GPS), kablosuz internet, sensör gibi teknolojiler tüm dünyayı hızla değiştiriyor. Bu değişimin son yıllardaki ürünlerinden biri de giyilebilir teknolojiler. Giyilebilir teknolojiler vücuda bağlı oldukları için günlük işler yapılırken de rahatça kullanılabiliyor.

Teknoloji

 TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali 17-22 Eylül tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı’nda düzenleniyor.

Teknoloji

Bir grup araştırmacı çok sayıda ufak robotun bir araya gelmesiyle oluşan, herhangi bir merkezî kontrol birimi olmaksızın çevredeki uyaranlara tepki verebilen ve hareket edebilen bir robot geliştirdi.

Teknoloji

Günümüzün aktif araştırma alanlarından biri esnek elektronik cihazlar. Michigan Üniversitesinden Nicholas Kotov önderliğinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı yakın zamanlarda esnek, iletken malzemeler üretmek için yeni bir yöntem geliştirdi.

Teknoloji

1950’ler sinemada seyirci sayısının azaldığı yıllar olarak tarihe geçer. Bunun en önemli nedeni, şehirlere taşınan ailelerin, ucuz ve erişilebilir olmasından dolayı televizyonu eğlence aracı olarak seçmesiydi. Televizyon o yıllarda toplumda hızlı bir şekilde yaygınlaşıyordu ve birçok aile tarafından satın alınıyordu.

Teknoloji

Hassas Tarım ve Sürdürülebilir Uygulamaların Yaygınlaştırılması Projesi (HASSAS) sayesinde havacılık ve uzay teknolojileri kullanılarak çiftçilerimiz yenilikçi tarım uygulamalarından biri olan hassas tarım uygulamalarından yararlanabilecek.

Teknoloji

Japon otomobil üreticisi Toyota, yeni geliştirdikleri bir hibrit aracın test sürüşlerine başlayacaklarını açıkladı. Güneş paneliyle kaplı olan araç sadece elektrik motoruyla 56,3 kilometre yol yapabilecek.

Teknoloji

1940’lı yıllara gelindiğinde, yönetmenliğini Clarence Brown’ın yaptığı Yağmurlar Geldi (1939) filmi Oz Büyücüsü (1939) filminin de aday olduğu “En İyi Özel Efekt” kategorisinde ilk Akademi Ödülü’nün (Oscar Ödülü) sahibi oldu. Filmde, Hindistan’ın Ranchipur şehrinde yağmur fırtınası sonucunda...

Teknoloji

Amerikan Uzay Topluluğu (AAS) tarafından üniversite öğrencilerine yönelik düzenlenen CanSat Competition model uydu yarışmasında bu yıl İstanbul Teknik Üniversitesinden Apis Arge takımı birinci oldu.

Teknoloji

Kaliforniya Üniversitesinden bilim insanları, 2016 yılında, zıplayan bir robot geliştirmişti. Salto adı verilen robota zamanla yeni özellikler eklendi. Salto artık zorlu engelleri daha kolay aşabiliyor.