Skip to content Skip to navigation

DNA’da Bilgi Depolamak

Görkem Saylam
26/02/2015 - 09:05

Binlerce yıl öncesinden kalma antik metinler, atalarımıza ve yok olmuş kültürlere dair bize çeşitli bilgiler sunuyor. İçinde bulunduğumuz dijital bilgi çağında ise veriler sabit disklerde ve diğer elektronik depolama aygıtlarında saklanıyor. Ancak bu aygıtların verileri bırakın binlerce yılı sadece 50 yıl bile korunması mümkün değil. Verileri çok daha uzun süre hafızada tutabilecek teknolojiler geliştirmeye çalışan araştırmacılar yeni bir yöntem buldu. Bu yöntem ile verilerin 1 milyon yıldan daha uzun bir süre ve hatasız bir biçimde DNA’da saklanabileceği düşünülüyor.

Fosillerdeki DNA molekülleri uzun süre değişmeden kalabiliyor. Zürih Teknoloji Enstitüsü Kimya ve Uygulamalı Biyobilimler Bölümü’nden Robert Grass liderliğindeki araştırmacılar, bu durumdan esinlenerek sentetik bir fosil geliştirdi ve İsviçre’ye ait 1291 Federal Beyannamesi ile Arşimet’in Mekanik Teorem Metotları’nı DNA molekülleri üzerine kodladı. Cam kap içinde saklanan moleküllerdeki bilgiler daha sonra okunabiliyor.

Araştırmacılar DNA moleküllerinde kodlanan bilgelerin ne kadar uzun süre korunabileceğini sınamak için DNA moleküllerini sıcaklığı 60 ile 70oC arasında olan bir ortamın içine koydu. Moleküllerin bu kadar yüksek sıcaklıklarda sadece birkaç hafta kalması, doğal koşullar altında yüzlerce yıl geçmesine denk geliyor. Deneyler sonucunda bu yöntemin bilgileri korumakta hayli başarılı olduğu görüldü.

İlgili İçerikler

Biyoloji

Pek çok hayvan türü doğada sürüler ve kümeler oluşturuyor ve kolektif davranışlar sergiliyorlar. Farklı türlerin oluşturduğu grupların yapılarının ve davranışlarının birbirine benzediği söylenemez. Örneğin arı kümelerinin ve göç eden kuş sürülerinin yapıları ve davranışları birbirinden hayli farklıdır. Ancak hayvanların sürüler ve kümeler oluşturarak kolektif davranışlar göstermesini sağlayan, türden bağımsız genelgeçer yasalar olabilir mi?

Biyoloji

Keçiler dik yamaçlara tırmanma konusunda uzman canlılardır. En yetkin dağcılar bile kaya tırmanışı sırasında ip, kaya çivisi, çekiç, emniyet kemeri gibi güvenlik ekipmanlarına ihtiyaç duyar. Dağ keçileri ise 60 derece eğimli arazilere bile tırmanabilir.

Biyoloji

İç Anadolu Bölgesi’ndeki bitki türlerinden bazıları sadece Ankara’da bulunuyor. Haydi gelin, Ankara’dan başka yerde yaşayamayan bu bitkilerin bazılarıyla tanışalım!

Biyoloji

Bazı bitkiler vardır ki hazine niteliğindedir. Her yerde yetişmez, sadece belli bir ülkede ya da bölgede yaşarlar. Ender bulunan, sadece o bölgeye has bu bitkilere “endemik bitkiler” adı verilir. Gelin, hep birlikte ülkemizin biyolojik hazinelerini keşfedelim!

Biyoloji

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde kış ile yaz mevsimi arasındaki geçişin etkilerini gözlediğimiz nisan ayında objektiflerinizi doğada yaşanan değişimlere odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #CanlananTabiat etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar değerlendirildi ve ayın en beğenilen fotoğrafları belirlendi.

Biyoloji

Yeni Zelanda’da yüksek volkanik etkinliğe sahip bir bölgedeki bitkiler üzerinde yapılan incelemeler sonucunda aşırı sıcak topraklarda yaşayabilen bitkilere rastlandı. Yeni Zelanda’daki Landcare Research’ten Mark Smale ve ekibi Yeni Zelanda’nın North Adası’ndaki Taupao Volkanik Alanı’nda incelemeler yaptı.

Biyoloji

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde mayıs ayında objektiflerinizi yaşadığınız bölgeye özgü bitki türlerine odaklamanızı istiyoruz. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #EndemikBitkiler etiketini eklemeyi unutmayın.

Biyoloji

Balinaların ses çıkarabildiği ve birbirleriyle iletişim kurabildiği biliniyor. Ancak bugüne kadar bu canlıların nasıl duyduğu anlaşılamamıştı. Balinaların hem büyüklükleri hem de okyanuslarda yaşamaları bilimsel araştırmaları zorlaştırıyordu.

Biyoloji

Avustralya’nın Sidney şehrindeki Garvan Enstitüsü araştırmacıları ilk defa i-motifi adı verilen farklı bir yapıdaki DNA’nın da insan vücudunda var olduğunu gösterdi. 

Biyoloji

Bir bölgede yaşayan belirli bir canlı türünün sayısını nasıl hesaplayabilirsiniz? “Canlıların tamamını tek tek yakalayıp sayarak” şeklinde bir çözüm aklınıza gelmiş olabilir. Ancak canlıların tamamını yakalamak, özellikle canlı sayısının çok yüksek ve canlıların yaşadığı bölgenin çok geniş olması durumda, mümkün değildir.