Skip to content Skip to navigation

Doğayı Koruyan Turizm Anlayışı: Ekoturizm

Ayşenur Okatan
27/06/2019 - 16:39

Havaların ısınmasıyla birlikte birçoğumuz tatil planları yapmaya başladık. Kimimiz tatil için deniz, kum ve güneşin bir arada olduğu sahil kesimlerine giderken kimimiz el değmemiş ağaçların ve yaban hayatın bir arada olduğu ormanlık alanları tercih ediyor.

Dinlenmek, yeni yerler görmek ve yeni kültürler tanımak amacıyla bir ülkeye ya da bir bölgeye gerçekleştirilen seyahatlere turizm denir. Seyahat edilen yerlere turist çekmek amacıyla yapılan ekonomik, kültürel ve teknik faaliyetlerin tamamı da turizm olarak adlandırılır. Bu yüzden turistik alanlara birçok otel, yol, park yeri ve restoran inşa edilir. Fakat bu çalışmalar doğru planlanmadığında doğal alanların zarar görmesine, yaban hayvanlarının zorunlu olarak göç etmesine, çevre kirliliğinin artmasına ve yerel halkın yaşam alanlarının daralmasına sebep olabilir. Toplumda çevre konusundaki farkındalığın artmasıyla birlikte günümüzde turizmin yol açtığı olumsuz etkilere karşı farklı turizm türleri ortaya çıkıyor.

Bunlardan biri de ekoturizm. Ekoturizm insan eli değmemiş bölgelerin muhafaza edilerek turizm amacıyla kullanılmasıdır. Ekoturizm ayrıca yerel halkın ekonomik olarak kalkınmasına katkıda bulunurken farklı doğal ve kültürel değerlerin keşfedilmesini de sağlar.

Ekoturizm sayesinde biyoçeşitliliğin (bitki, hayvan ve mantar gibi canlı çeşitliliğinin) zengin olduğu bölgelerde doğa yürüyüşleri, rafting veya kano gibi farklı doğa etkinlikleri yapabilir, volkanik alanları ziyaret edebilir ya da yaban hayvanlarını kendi yaşam alanlarında görebilirsiniz.

Ekoturizm genelde küçük gruplar hâlinde yapılır.

Ekoturizm dünyada Brezilya, Ekvador ve Madagaskar gibi ülkelerde, özellikle insan yerleşiminin şehirlere göre daha az olduğu yerel bölgelerde uygulanıyor.

Gün geçtikçe yaygınlaşan ekoturizm uygulamalarına yerel halk da katılıyor. Ekoturizm yapılan bölgelerde yemek, araç kiralama, taksi, rehberlik gibi hizmetler ve el sanatları gibi yerel kültüre ait ürünler yerel girişimciler tarafından karşılanıyor. Elde edilen maddi kazanç yerel halkın ihtiyaçları için (örneğin hastane ve sağlık kuruluşu gibi kurumların inşa edilmesinde) kullanılıyor.

Ekoturizmde yerel halk turistlere rehberlik yaparak ekonomiye katkı sağlıyor.

Ekoturizmde doğal alanların ve yaban hayvanlarının zarar görmemesine önem veriliyor. Örneğin gezi alanlarına çevrenin kirletilmemesi ve yaban hayvanlarına yiyecek verilmemesi gibi uyarı levhaları yerleştiriliyor, turistler için inşa edilen barınak ve restoran gibi yapılarda çevreye duyarlı geri dönüştürülebilen doğal malzemeler kullanılıyor. Ayrıca ziyaretçilerin yerel halkın gelenek ve göreneklerini öğrenmeleri amacıyla yapılan ziyaretlerde yerel halka rahatsızlık verecek davranışlarda bulunulmamasına özen gösteriliyor.

Ekoturizmde konaklama ya da restoran olarak “eco lodge” adı verilen, genelde ahşaptan yapılma binalar kullanılıyor.

Ekoturizm özellikle biyoçeşitlilik yönünden tehdit altında olan bölgelerin korunmasında önemli bir rol oynuyor. Güneydoğu Asya’da bulunan ve dünyanın en büyük üçüncü adası olan Borneo Adası yeryüzündeki biyoçeşitliliğin %6’sına sahip. Orangutan, fil, pars ve gergedan gibi birçok yabani türe ev sahipliği yapan Borneo Adası’nda tropik yağmur ormanları bulunuyor. Son otuz yıldır ise Borneo Adası’nın biyoçeşitliliği tehdit altında. Bu nedenle koruma altına alınan Borneo Adası’nın merkezi, ekoturizm sayesinde adanın doğal zenginlikleri zarar görmeden yerel halkın ekonomik olarak kalkınmasını sağlıyor.

Borneo Adası’nın doğası birçok farklı türde bitki ve hayvana ev sahipliği yapıyor.

Ekoturizm ile farklı kültürler ve doğal güzellikler doğaya zarar verilmeden insanlara tanıtılırken aynı zamanda turistlerin çevre duyarlılıkları artırılmaya çalışılıyor. Yapılan araştırmalar ülkemizde ekoturizm için en uygun bölgenin zengin biyoçeşitliliğe sahip Karadeniz Bölgesi olduğunu gösteriyor. Gelecekte Karadeniz Bölgesi’ndeki doğal alanlarda ekoturizmin yaygınlaştırılması hedefleniyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

3. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ne katılan 17 kişilik Türk araştırma ekibinde yer alan Dr. Öğr. Üyesi Korhan Özkan ile Antarktika seferi üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç olarak aralık ayında objektiflerinizi çevrenizdeki hayvanlara odaklamanızı istiyoruz. Fotoğrafınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #HayvanDesenleri etiketini eklemeyi unutmayın.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bitkiler güneş enerjisini fotosentez süreciyle kimyasal enerjiye dönüştürür. Cambridge Üniversitesinden bir grup araştırmacı güneş enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan sentez gazı üreten yapay bir yaprak mekanizması geliştirdi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Arkeologlar, eski yerleşim bölgeleri ve kalıntılar üzerinde çalışmalar yaparak geçmiş dönemde yaşayan insanların hayat tarzları hakkında bilgi toplar. Bir grup arkeolog bu amaçla ABD’nin Philadelphia şehrinde bir nehir kenarında bulunan, 1850’lerden kalma bir konağın önündeki çamur yığınındaki atıkları inceledi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde çalışan Sahag Voskian ve Alan Hatton, havadaki karbondioksiti yakalamak için yeni bir yöntem geliştirdi. Yeni yöntemin en önemli özelliği, havadaki karbondioksit derişimi ne kadar düşük olursa olsun başarılı olması.

Ekoloji / Çevre Bilim

İnsanların toprağı ekip biçmeyi öğrenmeleri, yerleşik hayata geçip gelişmiş uygarlıklar kurmalarına imkân sağladı. Bu devrim niteliğinde bir değişimdi. Sonraki yıllarda insanların beslenme ihtiyacını karşılamak için tarımsal verimin artırılması amacıyla farklı yöntemler geliştirildi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Tırmanma; yürüme, koşma ve sıçrama gibi insanların hareketle ilgili en temel becerileri arasında yer alır. Aslında tırmanma becerisini hayatımızın çoğu alanında kullanırız. Örneğin evlerde ayaklı merdivenlere, parklarda demir çubuklara, bahçede ağaçlara veya spor salonlarında halatlara tırmanırız.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde eylül ayında objektiflerinizi çevrenizdeki tarihî mekânlara odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #TarihîMekânlar etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Bir grup araştırmacının Science’ta yayımladıkları bir makaleye göre, iklim değişikliğiyle savaşmanın en iyi yolu ağaç dikmek olabilir. Çünkü ağaçlar fotosentez sırasında atmosferdeki karbondioksiti tüketirken oksijen ve besin üretiyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

İspanya Castilla-La Mancha Üniversitesinden bir grup araştırmacı iklim değişikliğine bağlı olarak dünyanın ortalama sıcaklığı arttıkça İber Yarımadası’ndaki ağaç eşek arılarının vücut ve kanat büyüklüklerinin azaldığı belirlendi.