Skip to content Skip to navigation

Dr. Cem Elbi ile Söyleşi

Dr. Mahir E. Ocak
11/07/2014 - 09:53

Çağımızın en önemli sağlık sorunlarından biri kanser. Her yıl çok sayıda insan kanser sebebiyle hayatını kaybediyor. Modern tıp, kanser ile mücadele konusunda çok yol almış olsa da, henüz her türlü kanserin tamamen tedavi edilmesi mümkün değil. Ancak dünya genelinde pek çok araştırma grubu çok önemli çalışmalara imza atıyor. Biz de kanser araştırmaları konusunda önde gelen kuruluşlardan biri olan Bayer'de çalışan Dr. Cem Elbi ile kısa bir söyleşi yaptık.

TÜBİTAK Bilim Genç: Kendinizi tanıtır mısınız?

Dr. Cem Elbi: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 1987 yılında mezun olduktan sonra Amerika Birleşik Devletleri’nde kanser moleküler ve hücre biyolojisi üzerine doktora yaptım. Daha sonra 1998-2005 yılları arasında Amerika Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) ve Amerika Ulusal Kanser Enstitüsü’nde (NCI) üst düzey araştırma görevlisi olarak kanserin gelişme nedenleri üzerine doktora sonrası çalışmalarıma devam ettim. 2005-2011 yılları arasında Boston’daki Merck Araştırma Laboratuvarları Onkoloji Bölümü’nde grup bașkanı olarak çalıştım. Daha sonra Boston Merrimack Pharmaceuticals Onkoloji Bölümü’nde müdür olarak görevimi sürdürdüm. Şu an ise Bayer’in Kanser Tedavisi İçin İlaç Geliştirme ve Klinik Araştırmalar Bölümü’nde araştırmacıyım. Ayrıca aynı bölümde yöneticilik de yapıyorum. 

TÜBİTAK Bilim Genç: Sizi kanser ile ilgili araştırmalar yapmaya yönelten sebepler neler?

Dr. Cem Elbi: Ekonomik yönden gelişmiş ülkelerde kanser, en fazla ölüme sebep olan hastalıklar arasında birinci sırada yer alırken gelişmekte olan ülkelerde ise ikinci sıradadır. Dolayısıyla kanser tüm insanlık için çok önemli bir sorun. Pek çok araştırma grubu, bu hayati önemdeki sağlık sorununa çözüm bulmaya çalışıyor. Ben de hem bir doktor hem bir bilim insanı olarak kariyerimin başında insan vücudunda kanserin gelişme nedenleri ile kanserin teşhis ve tedavisinde rol oynayan biyolojik ve genetik etkenler üzerine araştırmalar yaptım. Daha sonra, bu bilgilerimi kanser hastalarının tedavisine yardımcı olacak yeni ilaçların bulunması üzerine kullanmaya karar verdim. O nedenle şu an çalışmalarımı bu konularda önde gelen bir kuruluş olan Bayer'in Amerika’daki klinik Ar-Ge (araştırma-geliştirme) bölümünde sürdürüyorum.

TÜBİTAK Bilim Genç: Yaptığınız araştırmalar neleri kapsıyor?

Dr. Cem Elbi: Yaptığım çalışmaları iki sınıfa ayırabiliriz. Birincisi kişiselleştirilmiş tıbbi tedavi uygulamaları. İkincisi ise yenilikçi ilaçların geliştirilmesi ve kanser hastalarının tedavilerinde kullanılması. Değişik kanser türlerinin -örneğin akciğer, meme, prostat, baş/boyun ve kalın bağırsak kanserleri- tedavisinde etkili rol oynayabilecek yeni ilaçlar üzerine çalışmalar yapıyorum. Kanser türleri doğaları gereği sürekli değiştiği için, bu konularda araştırmalar yapan bilim insanlarının büyük bir bilgi birikimine sahip olması gerekiyor. Ancak bu sayede çok daha büyük bir hasta kitlesine yardımcı olabiliyoruz. Bana mesleğimde en çok ilham veren şey de kanser gibi ölümcül bir hastalıkla mücadele eden hastaların yaşamlarına devam etmelerini sağlayabilmemizdir.

TÜBİTAK Bilim Genç: Son olarak kanser araştırmalarının geleceği hakkında neler söylemek istersiniz?

Dr. Cem Elbi:  Her ne kadar kanser teşhis ve tedavisinde çok önemli adımlar atılmış olsa da henüz yürümemiz gereken uzun bir yol var. Bu uzun yolun çabuk bir şekilde katedilmesi için işbirliği çok önemli. O nedenle endüstri kuruluşları, üniversiteler, araştırma enstitüleri ve devlet makamlarının işbirliği yaparak kanserin teşhis ve tedavisinde etkili olacak ortak çalışma ve araştırmalara öncelik vermeleri gerekiyor. Aksi takdirde, kanser teşhis ve tedavisinde başarılı olabilmemiz çok zor olacaktır.

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Michigan Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı uzuvlarını kaybeden insanların (amputelerin) yapmak istedikleri hareketleri düşünerek kontrol edebildiği bir robot el geliştirdi. Dr. Philip P. Vu ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale Science Translational Medicine’da yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Çin’de ortaya çıktıktan sonra hızla yayılan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığı, dünya genelinde yaklaşık 210.000 insanı etkiledi. SARS-CoV-2 diğer koronavirüs türlerine göre neden hızla yayılıyor ve çok sayıda insanı etkiliyor?

Tıp ve Sağlık

Ellerimizi temiz tutmak, koronavirüs gibi patojenler (hastalık yapıcı mikroorganizmalar ve virüsler) yoluyla yayılan hastalıklardan korunmak için alabileceğimiz önlemlerin başında geliyor. Hatta bazı bilim insanları el hijyenini “kendi kendinize yapabileceğiniz aşı” olarak tanımlıyor. Ancak araştırmalar ellerimizi gerektiği gibi yıkamadığımızda patojenlerin ellerimizde kaldığını gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Kanser, Down sendromu, renk körlüğü gibi pek çok hastalığın kökeninde genler vardır. Ancak bu hastalıkları tedavi etmek için kullanılan geleneksel yöntemlerde sadece belirtiler ortadan kaldırılmaya çalışılıyor, hastalığın kökeninde yer alan genlere bir müdahalede bulunulmuyor.

Tıp ve Sağlık

McMaster Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacının complestatin ve yeni keşfedilmiş corbomycin adlı antibiyotiklerle yaptıkları deneyler, bu antibiyotiklerin bakterilerle daha önceleri bilinenlerden farklı bir biçimde savaştıklarını gösterdi.

Tıp ve Sağlık

Kıyafetlerimizin üretiminde kullanılan iplikçikler çoğu zaman polyester, naylon ve akrilik gibi plastiklerden elde edilir. Yapılan son bilimsel çalışmalar, bu mikroiplikçiklerin denizlerdeki plastik kirliliğinin ana kaynaklarından biri olduğunu gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Hafta sonları tüm aile bir aradayken pazar kahvaltıları nasıl da güzel olur, değil mi? Patatesli omlet, simit, börek, krep, kızarmış ekmek... Bu kadar şeyi yedikten sonra tatlı bir uyku bastırır. Peki ama neden?

Tıp ve Sağlık

Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgın dünyanın farklı yerlerine hızla yayılıyor. Şu ana kadar 30.000'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan virüs hakkında bilinmesi gerekenleri derledik.

Tıp ve Sağlık

San Diego’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan Prof. Dr. Karen Christman ve arkadaşları kalp krizi geçirmiş hastaların kalp kaslarını onarmak için bir hidrojel geliştirdi.

Tıp ve Sağlık

Okulda sınav haftasındasınız ve ders çalışırken sürekli bir şeyler atıştırıyorsunuz. Bu durumda muhtemelen “Stresten yiyorum” cevabını verirsiniz. Bazı insanlar stresli oldukları dönemlerde normalde olduğundan daha fazla yemek yer. Stres bazı insanların ise yeme isteklerinin azalmasına neden olur. Peki, stres yeme alışkanlıklarımızı nasıl etkiliyor?