Skip to content Skip to navigation

Dr. Yapay Zekâ

Bünyamin Yıldırım
16/02/2018 - 11:37

IBM'nin Watson'ı ve Microsoft'un InnerEye'ından sonra yapay zekânın tıp ve sağlık alanında kullanılmasına yönelik girişimlere başlayan bir başka firma olan Enlitic, derin öğrenmeyi ve makine öğrenmesini tıp dünyası ile buluşturarak erken teşhiste doktorlara yardımcı olmayı ve daha etkili tedavi yöntemleri bulmayı amaçlıyor.

Derin öğrenmeyi kullanarak doktorların daha etkili ve doğru değerlendirme yapmaları amacıyla geliştirilen Enlitic yapay zekâ teknolojisi, radyoloji yöntemi (farklı dalga boylarındaki ışınların ve ses dalgalarının hastalıkların teşhisinde ve tedavisinde kullanıldığı tıbbi yöntem) ile elde edilen görüntüler üzerinden hastalığı teşhis edebiliyor.

2020'ye kadar dünya genelinde hasta verilerinin büyüklüğünün 25.000 petabayta (1 petabayt=1024 terabayt) ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu kadar büyük bir veri derin öğrenme yöntemi ile birleştirildiğinde hastalıkların teşhisi konusunda büyük gelişmeler kaydedilebilir.

Geliştirilen yapay zekâ uygulamasının sunabileceği bazı çözümler var. Bunlar:

1. Hasta triaji: Triaj, hastaları aciliyet durumlarına göre sınıflandırmaktır. ABD'de her yıl teşhis amacıyla 300 milyon radyolojik tetkik isteniyor. Bu sayının gittikçe artmasıyla radyologların bu tetkikleri daha etkili ve doğru değerlendirmesi zorlaşıyor. Yeni geliştirilen yapay zekâ uygulaması, gelen hastaların klinik bulgularına göre tarama yaparak önceliklerini belirleyebiliyor ve onları en uygun doktora yönlendirebiliyor. Böylece tıbbi bir görüntü milisaniyeler içinde, bir radyoloğa göre 10.000 kat daha hızlı yorumlanabiliyor.

2. Tarama programları: Günümüzde daha sık görülmeye başlanan kanser hastalığının erken teşhisi için tarama testleri yapılıyor. Geliştirilen yapay zekâ uygulaması, tarama testleri sonucu şüpheli olan vakaları tespit ediyor ve radyoloğun dikkatini oraya çekerek hasta sayısındaki yoğunluğa rağmen doktorların daha etkili çalışmasını sağlıyor. Örneğin Enlitic bir akciğer kanseri vakası için istenen bilgisayarlı tomografi görüntüsündeki kanserli olma olasılığı olan kitleleri yüksek doğrulukta tespit etmek konusunda uzman radyologlara göre %50 daha başarılı.

3. Eş zamanlı klinik destek: ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü'nün raporlarına göre ABD’de her yıl 12 milyon hatalı teşhis vakası ile karşılaşılıyor. Hastalıkların doğru teşhisi için geliştirilecek etkili yöntemler sayesinde bu sayı hızla azaltılabilir. Geliştirilen yapay zekâ uygulaması eş zamanlı klinik destekle doktorlara zorlu vakaların yorumlanması konusunda yardımcı olabilir. Örneğin derin öğrenme teknolojisi, bir X-ray görüntüsünün sadece binde birlik kısmını kaplayan çok küçük boyutlardaki kırıkları dahi tespit edebiliyor.

Enlitic’i geliştiren araştırmacılar, radyologların yerini alacak bir teknoloji değil işlerini çok daha hızlı yapmalarını sağlayacak bir yapay zekâ teknolojisi geliştirmeye çalıştıklarını, ayrıca yeni ilaçların üretimi ve laboratuvar testlerinin geliştirilmesi gibi konularda da çalışmalarını sürdürdüklerini söylüyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Bilgisayar ve İnternet

2 Nisan’da başlayan 23. Ulusal Ortaokul Bilim Olimpiyatları ve 26. Ulusal Bilim Olimpiyatları birinci aşama sınavı başvuruları 24 Nisan’da sona eriyor.

Bilgisayar ve İnternet

ABD’de bulunan Brain of Things adlı bir şirket “robot ev” adını verdikleri apartman daireleri üzerinde çalıştıklarını duyurdu. Bu daireler çok yoğun olarak algılayıcılarla, otomatik aksesuar ve cihazlarla donatılıyor.

Bilgisayar ve İnternet

Zekâ genel anlamda kavrama, öğrenme, problem çözme, planlama gibi bilişsel özelliklerin kapasitesi olarak tanımlanabilir. Bilgisayarlara bu yeteneklerin kazandırılması olarak nitelendirebileceğimiz yapay zekâ önemli bir araştırma alanı.

Bilgisayar ve İnternet

Bugün ülkemizde internet kullanımının 25. yıl dönümü. 12 Nisan 1993’te TÜBİTAK ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin (ODTÜ) iş birliği ile başlatılan TR-NET projesi kapsamında 64 Kbps kapasiteli bir kiralık hat kullanılarak ODTÜ ile ABD’deki Ulusal Bilim Vakfı Ağı (NSFNet) arasında ilk internet bağlantısı kuruldu.

Bilgisayar ve İnternet

Berkeley’deki (ABD) Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları farklı türlerde, daha önce karşılaşmadığı nesneleri tutup kaldırmayı başaran yeni bir robot tasarladı. Bu basit bir iş gibi görünebilir. Birtakım nesneleri tutup kaldıran robotlar endüstride yaygın olarak kullanılıyor.

Bilgisayar ve İnternet

İnönü Üniversitesi Bilgoritma Topluluğu tarafından düzenlenen Robocot 2018, 4-6 Mayıs tarihleri arasında Malatya Turgut Özal Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek.

Bilgisayar ve İnternet

Türkiye’nin en önemli bilim etkinliklerinden biri olan ve bu yıl yedincisi düzenlenen Bursa Bilim Şenliği 26-29 Nisan tarihleri arasında TÜYAP Bursa Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştiriliyor. Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen şenlik sırasında bilimseverler birbirinden farklı etkinliklere katılabilecek.

Bilgisayar ve İnternet

TÜBİTAK BİLGEM Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü Blokzincir Araştırma Laboratuvarı tarafından düzenlenen 1. Ulusal Blokzincir Çalıştayı 2-3 Nisan 2018 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek.

Bilgisayar ve İnternet

Yapay zekâ denilince ilk olarak insanların kontrolünden çıkan robotlar akla gelir. Oysa yapay zekâ teknolojileri sayesinde günümüzde daha önce sadece insanların yapabildiği işlevler makineler, robotlar ya da bilgisayarlar tarafından daha hızlı, doğru ve etkin şekilde gerçekleştirilmeye çalışılıyor. Peki gelecekte bilgisayarlar insanlar gibi düşünebilecek mi?

Bilgisayar ve İnternet

1939 yılında eğitim öğretime başlayan Cebeci Ortaokulu, devlet okulları arasında Ankara genelinde ilk kez oyun kodlama yarışmasının yapılmasına öncülük etti. “Oyunumu Kodluyorum” adıyla düzenlenen yarışma TÜBİTAK’ın yanı sıra EBA, Hacettepe Stem & Maker Lab, Roketsan, Havelsan gibi kurumların desteğiyle yapıldı.