Skip to content Skip to navigation

Dünyanın En Ağır Organizması Küçülüyor

Dr. Mahir. E. Ocak
26/10/2018 - 10:40

ABD’nin Utah eyaletindeki Pando ya da diğer adıyla Titreyen Dev yeryüzündeki en ağır organizma. Dışarıdan bakıldığında 100 futbol sahası büyüklüğünde bir alana yayılmış bir ormana benziyor, ancak içindeki her bir titrek kavak ağacı aynı DNA’ya sahip ve yeraltındaki karmaşık kök sistemiyle kolonideki diğer ağaçlara bağlı. Titreyen Dev’in toplam kütlesinin 6000 tonun üzerinde olduğu düşünülüyor.

Titreyen Dev benzeri titrek kavak ormanları iki şekilde çoğalır. Birincisi, yetişkin ağaçların yere bıraktığı tohumların zamanla büyüyerek ağaca dönüşmesidir. İkincisi, titrek kavak ve bazı diğer ağaç türleri köklerinden filiz vererek de çoğalır.

Titreyen Dev’in küçülmeye başladığı ilk olarak 1990’lı yılların sonlarında fark edilmişti. İlk tahminler bu durumun sebebinin yeni çıkmış filizlerin sığırlar ve geyikler tarafından yenilmesi olduğu yönündeydi.

Utah Eyalet Üniversitesi’nden Paul Rogers ve arkadaşları Titreyen Dev’in küçülmesinin sebeplerini belirlemek için bir çalışma yürütmüş. Araştırmacılar ormanı üç bölgeye ayırmışlar. Birinci bölgeye hiçbir müdahalede bulunulmamış, hayvanların serbestçe dolaşmasına ve beslenmesine imkân tanınmış. İkinci bölge, büyük hayvanların içine giremeyeceği biçimde çitle çevrilmiş ve kendi haline bırakılmış. Çitle çevrilen üçüncü bölgede ise bitkilerin gelişimine yardımcı olmak için çalıların yolunması ya da kontrollü biçimde yakılması gibi uygulamalara başvurulmuş. Araştırmacıların PLoS One’da yayımladıkları sonuçlar Titreyen Dev’in yeniden gelişmeye başlamasını sağlamak için geyikleri ortamdan uzak tutmanın yeterli olduğunu gösteriyor. Çitle çevrili ancak çalıların yakılması gibi uygulamaların yapılmadığı bölgede bile genç ağaçların irileştiği görülmüş. Araştırmacılar, Titreyen Dev’in küçülmeye başlamasının insanların bölgede yaşamaya ve ev kurmaya başladığı döneme rastladığını söylüyor. Avlanmanın yasaklanması ve geyiklerle beslenen kurt gibi yırtıcı hayvanların bölgeden uzaklaşmasıyla birlikte geyik popülasyonu aşırı büyümeye başladı. Titreyen Dev’i çitle çevirmek daha fazla küçülmesini engellemek için bir çözüm olabilir, ancak bir doğal güzelliğin çitle çevrilmesinin uygun olmayacağı düşünülüyor. Araştırmacılar, en iyi çözümün bölgedeki geyiklerin bir kısmını başka bölgelere aktarmak olacağını söylüyor.

 

İlgili İçerikler

Biyoloji

İnsan Genom Projesi ile insanların gen haritasının çıkarılması pek çok gelişmeye kapı araladı. Bunlardan biri de genetik testler. Genetik testler kan, tükürük gibi vücut sıvılarındaki hücrelerden elde edilen DNA’nın incelenmesine dayanıyor.

Biyoloji

Dünyada bilinen örümcek türlerinin sayısı 43.000’den fazladır. Bu örümcek türlerinin birçoğu zehirli olmasına rağmen zehirleri insanı öldürücü nitelikte değildir. Fakat 30 kadar türün zehrinin insanlar için tehlikeli olabileceği düşünülüyor.

Biyoloji

İnsan genomunun sadece %2’lik kısmı protein kodlar. Kodlamayan DNA ise geriye kalan %98’lik kısmı ifade etmek için kullanılan terimdir. Bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar, kodlamayan DNA’daki mutasyonların otizme yol açabileceğini gösteriyor.

Biyoloji

Bilkent Üniversitesi Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Urartu Özgür Şafak Şeker ile sentetik biyoloji ve genetiği değiştirilmiş biyosistemlerin oluşturulması amacıyla sürdürdüğü çalışmaları üzerine videolu bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

Yapılan farklı araştırmalar karıncaların kendi vücut ağırlıklarının 10-50 kat fazlasını taşıyabildiklerini gösteriyor. Peki, karıncalar nasıl bu kadar kuvvetli olabiliyor?

Biyoloji

Yenilenebilir enerji kaynaklarının tercih edildiği, su ve enerjinin verimli kullanıldığı, hava kalitesinin artırıldığı, geri dönüştürülebilen malzemelerden yapılan yeşil binalar içinde yaşayanların verimliliğini artıracak şekilde tasarlanıyor.

Biyoloji

İskorpitgiller takımında yer alan uçan kırlangıç balığı dünyada tuzlu, sıcak ve ılıman denizlerde yaşar.

Biyoloji

Karbon, azot, fosfor, kükürt, hidrojen ve oksijen canlıların yapısında bulunan temel elementlerdir. Bu elementler ekosistemde sürekli olarak bir formdan başka bir forma dönüştürülür ve canlılar tarafından yaşamsal faaliyetler için tekrar tekrar kullanılır. 

Biyoloji

Türkiye doğasında zehirli ve zehirsiz birçok büyük mantar türü bulunuyor. Mantarların zehirli olup olmadığını anlamak ise hiç kolay değil. Çünkü aynı ortamda yaşayabilen mantarlar şekillerine, renklerine ve kokularına göre kolayca ayırt edilemezler.

Biyoloji

Hücrelerimizde genetik bilgiyi taşıyan molekül olan DNA’nın keşfinden bu zamana kadar hayli yol alındı. Bu yıl 66.’sı kutlanan 25 Nisan DNA Günü’nde, 1860’lardan bugüne kadar genler üzerinde yapılan araştırmalara ve bu alanda yürütülen büyük projelere göz atmaya ne dersiniz?