Skip to content Skip to navigation

Dünyanın En Yüksek Rakımlı Şehri Neresidir?

Dr. Tuba Sarıgül
07/02/2017 - 17:06

Dünyanın yıl boyu kalıcı olarak yaşanan en yüksek yerleşim bölgesi, Peru’daki 5100 metre yükseklikte bulunan La Rinconada şehri. Çevresindeki altın madenleri nedeniyle insanların çoğunlukla madencilikle uğraştığı bu şehrin 40 yıldan fazla zamandır varlığını sürdürdüğü biliniyor. İnsanların ekonomik nedenlerle bu bölgeye yerleştiği düşünülüyor.

Aslında yüksek irtifalarda yaşamak insanlar açısından hiç de kolay değil. Çünkü yükseklik arttıkça atmosfer basıncı, sıcaklık, havadaki oksijen miktarı ve nem azalıyor. Ayrıca atmosferin yoğunluğunun azalması nedeniyle yüksek irtifalarda Güneş’in zararlı etkileri çok daha belirgin şekilde hissediliyor. Örneğin irtifadaki her 1000 metrelik artış, morötesi dalga boyundaki ışınların yoğunluğunun yaklaşık %10 artmasına neden oluyor.

Yüksek irtifanın insanlar üzerinde en önemli etkisi havadaki oksijen miktarının azalması nedeniyle dokulara yeterli miktarda oksijen ulaşamaması. Bu durumda organizma oksijen eksikliğinin yol açtığı problemleri engellemek ve oksijen ihtiyacını karşılamak için daha hızlı nefes alıp vermeye başlar ve kalp ritmi hızlanır. Ancak vücudun yüksek irtifa koşullarına uyum sağlayabilmesi için belirli bir süreye ihtiyaç vardır.

Genellikle 2500 metre yüksekliğe kadar insan vücudunda kandaki oksijen seviyesinin azalmasından kaynaklanan belirgin sorunlar görülmez. 2500-5300 metre arasındaki irtifalarda kandaki oksijen doygunluk oranı %90’ın altına düşer ve vücudun yüksek irtifaya uyum sağlayabilmesi için vücut fonksiyonlarında bazı değişiklikler ortaya çıkmaya başlar. Ancak bu mekanizmalar 5300 metreden daha yüksek irtifalarda -örneğin Everest Dağı’nın zirvesinde bulunan bir insanın kanındaki oksijen doygunluk oranı yaklaşık %50’dir- insanların birkaç günden daha fazla hayatta kalması için yeterli değildir.

Araştırmalar çok eski dönemlerde de insanların yüksek rakımlı bölgelerde yaşadığını gösteriyor. Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre Peru’da yaklaşık 12.000 yıl öncesine ait 4500 metre yükseklikte kurulu yerleşim bölgeleri keşfedildi. Bu keşif insanların yüksek irtifalarda yaşamaya genetik olarak uyum sağlayabildiği anlamına gelebilir.

İlgili İçerikler

Sosyal Bilimler

TÜBİTAK'ın 4004 Doğa Eğitimi ve Bilim Okulları, 4005 Yenilikçi Eğitim Uygulamaları ve 4007 Bilim Şenlikleri Destekleme Programı başvuruları başladı.

Sosyal Bilimler

2. Türkiye Bilim ve Teknoloji Merkezleri (TÜBİTEM) Konferansı’nın bu yılki teması “Geleceğimiz İçin Bilim Merkezleri”ydi.

Sosyal Bilimler

Bir ülkenin mutfak kültürünün şekillenmesinde coğrafi koşullar, ekolojik özellikler, iklim ve geçmişten gelen birikimler etkilidir.

Sosyal Bilimler

Prof. Dr.

Sosyal Bilimler

Her zaman olduğu gibi, hazır matlar olup olmadığını kontrol edelim. Gerçekten de siyahın yapabileceği bütün hamlelere karşı beyazın hazır matları var...

Sosyal Bilimler

Ekonomi günlük hayatta sıkça duyduğumuz ve kullandığımız bir kavram. Konuşma dilinde bireylerin günlük yaşamlarını etkileyen parayla ilgili unsurların ortak ifadesi olduğu düşünülür.

Sosyal Bilimler

2001 yılında başlatılan TÜBA-Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödülleri Programı (GEBİP) ile temel bilimlerden mühendisliğe, sosyal bilimlerden tıbba pek çok alandan genç bilim insanı ödüllendiriliyor.

Sosyal Bilimler

Türkiye Bilim ve Teknoloji Merkezleri (TÜBİTEM) Konferansı’nın ikincisi bu yıl 11 – 12 Eylül 2018 tarihlerinde Bursa Büyükşehir Belediyesi ve TÜBİTAK iş birliğiyle Bursa’da gerçekleştirilecek.

Sosyal Bilimler

Alışkanlıklar, aynı durum ve şartlar altında sıklıkla sergilenen ve planlanmadan, kendiliğinden gerçekleşen davranışlar olarak tanımlanabilir. Yeni bir alışkanlık edinme sürecinde de belirli bir süre bu alışkanlığın gerektirdiği davranışları düzenli olarak yapmamız gerektiğini düşünürüz.

Sosyal Bilimler

Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen Konya Bilim Merkezi Sosyal Bilimler Makale Yarışması’na makale göndermek isteyenler için son başvuru tarihi 30 Temmuz 2018.