Skip to content Skip to navigation

Egzoz Dumanını Temizlemek İçin Yeni Bir Katalizör

Dr. Mahir E. Ocak
05/01/2018 - 16:20

Motorlu araçların atmosfere bıraktığı egzoz dumanının çevreye ve sağlığa zarar vermemesi için katalitik dönüştürücüler kullanılıyor. Benzinli ve dizel motorlu araçların temel bir parçası olan bu sistemler, motordan çıkan karbonmonoksiti (CO), hidrokarbonları (karbon ve hidrojenden oluşan bileşikleri) ve azot oksitleri (NxOy); azot gazı (N2), karbondioksit (CO2) ve su buharına dönüştürüyor. Günümüzde kullanılan katalitik dönüştürücüler, 750°C sıcaklıktaki egzoz dumanını bile verimli bir biçimde işlemden geçirebiliyor. Şu an araştırmacıları meşgul eden konuysa sistemleri düşük sıcaklıklarda da verimli hale getirmek. Geçtiğimiz yıllarda geliştirilen yeni motorlar, yakıtı daha verimli bir biçimde kullandığı için egzoz dumanındaki atık enerji miktarı daha az ve dolayısıyla dumanın sıcaklığı daha düşük oluyor. Özellikle motorlar ilk çalıştırıldığında, henüz soğukken egzoz gazının sıcaklığı çok düşük oluyor. Şu an kullanılan katalitik dönüştürücüler, 250°C’nin üzerindeki egzoz sıcaklıklarında verimli çalışıyor. Araştırmacıların ulaşmaya çalıştığı hedefse bu değeri 150°C’ye kadar düşürebilmek.

Bir grup araştırmacı, yakın zamanlarda egzoz dumanını temizlemek için kullanılabilecek yeni bir katalizör geliştirdiklerini açıkladı. Yüzeyinde platinyum atomları bulunan seryum oksitten oluşan katalizörün hem yüksek sıcaklıklara karşı dayanıklı olduğu hem de düşük sıcaklıklarda da verimli olduğu belirtiliyor. Dr. Lie Nie ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

İlgili İçerikler

Kimya

Sabun ve sentetik deterjanlar, suda çözünerek farklı yüzeylerdeki kirleri temizleyen maddelerdir.

Kimya

Dünya’daki yaşamın temelinde karbon vardır. İnsanların ve diğer canlıların yapısındaki organik moleküllerin iskeletini karbon atomları oluşturur. Peki, evrendeki karbon nasıl oluştu?

Kimya

Bilim Çizgi Dizi köşesinde Nobel ödüllü bilim insanımız Prof. Dr. Aziz Sancar'ın hayat öyküsüne yer veriyoruz.

3. bölüm (yakında...)

Kimya

1940’lardan beri organik madde içeren nesnelerin yaşını tespit etmek için radyokarbon tarihlendirme ya da karbon-14 tarihlendirme olarak adlandırılan yöntem yaygın olarak kullanılıyor

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kimya ve fizik bilgilerimizi kullanarak bir yumurtanın kabuğunu kırmadan çiğ mi yoksa pişmiş mi olduğunu nasıl anlayabileceğimizi öğreniyoruz.

Kimya

Limon suyu ekşidir. Elimizi yıkamak için kullandığımız sabun ise kaygandır. Bu maddeler sırasıyla asit ve baz olarak sınıflandırılır. Peki, asit ve baz nedir? Okulda kimya dersinde ya da laboratuvarında sıkça karşılaştığımız bu kavramlar neden önemli?

Kimya

2019 yılı Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı olarak ilan edildi. Bilim Genç olarak 2019 yılı boyunca Prof. Dr. Fuat Sezgin’in İslam bilim ve teknoloji tarihine katkılarını farklı yazılarla ele alacağız. Prof. Dr. Fuat Sezgin anısına hazırladığımız diğer yazılara ulaşmak için tıklayın.

Kimya

İdeal gazların hareketlerini ve birbirleriyle etkileşmelerini bilardo ya da pinpon toplarınınkine benzetebiliriz. Bu etkinliğimizde de pipon toplarını kullanarak maddenin gaz hâlinin bir benzetimini yapacağız.

Kimya

Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından üniversite ve lise öğrencilerine konuşma yapmak üzere Türkiye’ye gelen Nobel ödüllü Prof. Dr. Agre başarı hikâyesini Bilim Genç’e anlattı.

Kimya

Herhangi bir maddenin bir molü atomlarının ya da moleküllerinin belirli bir sayısıdır. Bu değer Avogadro sayısıyla ifade edilir. Avogadro sayısının ismi İtalyan bilim insanı Amedeo Avogadro’dan gelir.