Skip to content Skip to navigation

Enerji Dönüşümü

Namdar Gürsönmez
28/09/2015 - 16:43

İş yapabilme yeteneğine enerji diyoruz. Hayatımızın her alanında enerjiye ihtiyaç duyarız. Örneğin vücudumuzda meydana gelen yaşamsal faaliyetler ya da bir otomobilin çalışması için enerji gereklidir.

Çok farklı enerji türleri vardır:

  • Kimyasal enerji
  • Nükleer enerji
  • Işık enerjisi
  • Ses enerjisi
  • Potansiyel enerji
  • Kinetik enerji
  • Güneş enerjisi

Enerji vardan yok olmaz ya da yoktan var olmaz. Buna enerjinin korunumu kanunu denir. Bir enerji türü başka bir enerji türüne dönüşebilir.

Cisimlerin konumları nedeniyle sahip oldukları enerjiye potansiyel enerji, hareketleri nedeniyle sahip oldukları enerjiye ise kinetik enerji denir. Örneğin esnek cisimler sıkıştırıldıkları veya gerildikleri zaman potansiyel enerji kazanır. Potansiyel ve kinetik enerjinin birinin diğerine dönüşmesi mümkündür. Günlük yaşamdaki birçok alanda da potansiyel ve kinetik enerji birbirine dönüşür.

Bu etkinliğimizde potansiyel enerjinin kinetik enerjiye nasıl dönüştüğünü gösteren bir düzenek tasarlayacağız.

Etkinlik için gerekli malzemeler:

  • 4 adet 5 cm x 10 cm boyutlarında maket kartonu veya sert mukavva karton
  • 2 adet CD
  • 1 adet çöp şiş
  • 1 plastik kapak
  • 1 adet boncuk (büyük boy)
  • 1 adet paket lastiği (kalın)
  • Silikon tabancası ve yapıştırıcı
  • Makas
  • Cetvel

Etkinliğin yapılışı:

1. Maket kartonundan 5 cm x 10 cm boyutlarında dört parça keselim.

2. Kestiğimiz parçaları silikon tabancası kullanarak CD’nin dış yüzeyine eşit aralıklarla yapıştıralım.

3. İkinci CD’yi, dış yüzeyi içe gelecek şekilde maket kartonlarına yapıştıralım.

4. Plastik kapağın çevresini makas ile keselim ve ortasından lastik geçebilecek şekilde delelim.

5. Plastik kapağı, silikon kullanarak CD'nin orta kısmındaki boşluğa denk gelecek şekilde yapıştıralım.

6. Çöp şişten 4 cm ve 12 cm uzunluklarında iki parça keselim.

7. Paket lastiğinin bir ucunu çöp şişin küçük parçasına bağlayalım. Diğer ucunu sırasıyla birinci CD’nin boşluğundan, düzeneğin iç kısmından, ikinci CD’nin plastik kapaktaki boşluğundan ve boncuk deliğinden geçirdikten sonra uzun çöp şişin uca yakın bölümüne bağlayalım. Küçük çöp şişi silikon kullanarak yapıştırıp sabitleyelim.

8. Artık düzeneğimiz çalışmaya hazır. Uzun çöp şişi CD’nin çevresinde dairesel hareket ettirerek iç bölümde kalan lastiğin gerilmesini sağlayalım. Böylece lastiğe potansiyel enerji depolamış olacağız.

 

 

9. Düzeneği düz bir zeminde serbest bıraktığımızda depoladığımız potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşmeye ve böylece düzenek hareket etmeye başlayacak.

 

 

İlgili İçerikler

Fizik

Evde ve okulda kolayca bulabileceğiniz malzemelerle gerçekleştirebileceğiniz bu etkinlik sayesinde kendi kartezyen dalgıcınızı tasarlayabilirsiniz.

Fizik

Metalik mavi renkli kelebekler, yanardöner renkli meyveler, altın rengi kabuğa sahip böcekler... Peki, bu renklerin hiçbirinin kaynağının boyalar ya da pigmentler olmadığını biliyor muydunuz? Öyleyse bu ışıl ışıl parıldayan renkler nasıl ortaya çıkıyor?

Fizik

ABD’de uzunluk ölçüsü olarak metre yerine yard, feet ve inç; kütle ölçüsü olarak kilogram yerine pound ve ons gibi metrik olmayan ölçü birimlerinin kullanılması dikkatinizi çekmiştir. Peki, ABD’de bu ölçü birimlerinin kullanılmasında Karayip korsanlarının da payı olduğunu biliyor muydunuz?

Fizik

Elektrik ve nükleer enerji santrallerinde soğutma amacıyla kullanılan suların büyük kısmı buharlaşarak atmosfere karışır. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde çalışan bir grup araştırmacı bu kayıp suları geri kazanmak için yeni bir yöntem geliştirdi.

Fizik

Mikroakışkan çipler, mikrolitre ve daha küçük hacimlerdeki akışkanların mikro ölçekteki (metrenin milyonda biri) kanallar içerisinde kontrol edilm

Fizik

Baryon grubu parçacıklar üç kuarktan oluşur. Uluslararası bir araştırma grubu, di-Omega olarak adlandırılan bir parçacığın doğada var olabileceğini ileri sürdü. Baryon türü iki omega parçacığının bir araya gelmesiyle oluşan di-Omegaların Avrupa ve Japonya’daki parçacık hızlandırıcılarda üretilebileceği düşünülüyor.

Fizik

Farklı düğüm yapılarının dayanıklılıkları üzerine pek çok araştırma yapıldıysa da bir düğümün nasıl olup da kendi kendine açıldığına dair bir çalışma yapılmamıştı. Ta ki bir akademisyen küçük kızının ayakkabı bağcıklarının neden sürekli çözüldüğünü merak edene kadar. Bunun üzerine iki öğrencisiyle birlikte koşu sırasında ayakkabı bağcığının ne gibi etkilere maruz kaldığını yakından gözlemledi.

Fizik

Hem bilimsel çalışmalar hem de günlük hayattaki pek çok etkinlik için kendi içinde tutarlı ölçüm birimlerine ihtiyaç vardır. Günümüzde bu amaçla yaygın şekilde kısaca SI olarak adlandırılan Uluslararası Birim Sistemi (Système international d’unités) kullanılsa da henüz arzu edilen düzeye erişilebilmiş değil.

Fizik

Ölçü birimlerine bir standart getirmek için 1790’larda Fransa’da metrik sistem oluşturulmuştu.

Fizik

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı tarafından üniversite öğrencilerine yönelik olarak düzenlenen Girişimcilik ve Yenilikçilik Yarışması, Özel Sektöre Yönelik Lisans Bitirme Tezleri Yarışması ve Öncelikli Alanlarda Üniversite Öğrencileri Proje Yarışması başvuruları bugün başladı.