Skip to content Skip to navigation

Geçmişte Kullanılan İlginç Tıbbi Aletler

Dr. Özlem Ak İkinci
22/12/2014 - 09:39

Günümüzden çok daha önce yaşadığınızı ve bir cerrahın anestezi yapmadan sizi ameliyat ettiğini hayal edin. Ameliyat sırasında hiç hareket etmeden ya da çığlık atmadan durabilir miydiniz? Geçmişte kullanılan ve bugün pek de alışık olmadığımız tıbbi aletler o dönemlerde yaşayan kişilerle empati kurmanıza yardımcı olabilir.

Osteotom (Kemik Keskisi)

Osteotom denilen bu alet 1830’larda Bernard Heine tarafından keşfedildi. Her ne kadar ağaç budama aletine benzese de ameliyatlarda kullanılıyordu. Cerrahlar, osteotom sayesinde kemiklere zarar vermeden daha az güç ve zaman harcayarak hastayı ameliyat edebiliyordu.

İdrar Kanalı Genişleticisi

Bir erkek hastanın idrar yolu, idrar akışını sağlayamayacak kadar daraldıysa doktorlar bu idrar kanalı genişletici aleti kullanıyordu. Temel olarak vidanın döndürülmesiyle aletin iki kanadı ayrılıyor ve idrar yolu mümkün olduğunca genişletiliyordu.

Diş Modeli

Bu tür modeller doktorların teknikleri öğrenmesi ve pratik yapması için kullanılıyordu. 1930’lu yıllarda kullanılan ve pek de sevimli görünmeyen bu eklemli diş modeli H.R. Giger’in Alien filmi için yaptığı tasarımlara benziyor. Bu alüminyum modelin şimdi nerede olduğu bilinmiyor. Diş modellerinde genellikle kadavralardan çıkarılan dişler kullanılıyordu. Günümüzde diş hekimliği okuyan öğrencilerin eğitimlerinde hâlâ benzer modeller kullanılıyor.

Bademcik Giyotini

Antibiyotiklerin keşfinden önce herhangi bir enfeksiyon hayatı tehdit etme potansiyeline sahipti. Bademcik iltihabını ve bu iltihabın neden olduğu anjin gibi diğer boğaz hastalıklarını tedavi etmek için bademcik giyotini geliştirildi.

Hemoroid Kıskacı

Hemoroid tedavisi için kullanılabilen ilaçlardan önce hastalar ciddi bir probleme yol açmadığı sürece can sıkıcı hemoroid ile yaşamak zorundaydı. Eğer problem büyürse hemoroidin bağlanması ya da kesilerek alınması tercih edilen bir tedavi şekliydi. Bu hemoroid kıskacı dış hemoroidi sıkıca kavrayarak ve ezerek çalışıyordu, böylece kanama önleniyordu. Zarar görmüş doku sonunda ölüyor ve kayboluyordu.

Ezici

Hemoroidin alınmasında ya da yemek borusunda, boğazda, rahimde veya yumurtalıklarda bulunabilen poliplerin, tümörlerin ve kistlerin alınmasında ezici olarak adlandırılan bu alet kullanılıyordu. Aletin ucundaki kıvrımlı bölüm testere dişli bir zincir ya da basit bir tel olabiliyor; bastırmak, ezmek ve hemoroidde turnike görevi yaparak kan ulaşımını durdurmak için kullanılıyordu.  

Diş Anahtarı

Diş çürüklerinin ve diş eti hastalıklarının nedenlerinin bilinmediği dönemlerde diş ağrısı çeken çoğu kişinin yardımına en yakın berber koşardı. 18. yüzyılın başlarında yani diş anahtarının keşfinden önce ise diş çekimi bilek gücüyle yapılırdı. Bu sırada olur da diş kırılırsa kemik keskisi kullanılarak parçalar diş etinden ayrılırdı. Diş anahtarının kullanılmaya başlanmasıyla birlikte doktorlar, artık bu aletin ucu ile dişi kavrayıp anahtarı çevirerek kökü ile beraber dişi çekebiliyordu, tabii herhangi bir anestezi uygulamadan.

20. yüzyılın ilk yarısına gelindiğinde makineler teşhis ve tedavi sürecinin en önemli parçaları haline geldi. Bilim insanları ve doktorlar gerçekten çok ilginç aletlerle deneyler yapıyor ve çok sayıda görünüşü tüyler ürperten araçlar ve makineler geliştiriyordu. İşte bunlardan bazıları…

ABD Ulusal Brookhaven Laboratuvarı’ndaki araştırmacılar tarafından beyin ile ilgili araştırmalar yapmak için geliştirilen ve bir nükleer görüntüleme tekniği olan günümüzdeki PET’in öncüsü (Pozitron Emisyon Tomografi)

İki küçük motor ile çalıştırılan büyük ölçekli göz modelleri

Radyoaktivite ölçmek için kullanılan sodyum klorür çözeltisi ile doldurulmuş plastik, insansı zırhlar

Psikonörotik vakalarda özellikle I. Dünya Savaşı sırasında elektrik verilerek yapılan tedavilerde kullanılan sandalye

Yapay böbrek makinesi

Retinanın elektrik potansiyelini ölçmek için kullanılan elektroretinogram denilen alet

1940’larda beyin dalgaları bu şekilde ölçülüyordu.

Tel kullanılarak tasarlanmış bu giysi 1690’larda yüksek hızın ve uzay yolculuklarının fizyolojik etkilerini araştırırken vücut sıcaklığını ölçmek için kullanılıyordu.

1

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Kimi zaman bazı yiyecekleri canımız diğerlerine göre daha çok çeker. Bunun sebebiyse vücudumuz için gerekli besin maddelerini günlük olarak belirli oranlarda almak zorunda olmamız.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün ağız, burun, boğaz gibi solunum yollarından geçip akciğerlere ve havayı soluk borusundan akciğerlere taşıyan hava yolları olan bronşlara yerleştiği ve bunun sonucunda virüsün bulaştığı kişide solunum yetmezliğinin ortaya çıktığı artık biliniyor.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs, solunum yolu enfeksiyonuna neden oluyor. Bu nedenle COVID-19’a yakalanan hastalardan ciddi solunum yetmezliği yaşayanların tedavisinde mekanik ventilatörlere yani solunum cihazlarına ihtiyaç duyuluyor.

Tıp ve Sağlık

Kısa bir sürede tüm dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığının henüz bir tedavisi ya da aşısı bulunmuyor.

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacı, fareler üzerinde yaptıkları deneylerde hayvanların beyninde ağrı algısını kontrol eden bir bölge keşfetti. 

Tıp ve Sağlık

Virüslerin neden olduğu solunum yolu enfeksiyonları, virüs taşıyan kişinin nefes alıp verirken, konuşurken, öksürürken ve hapşırırken açığa çıkardığı damlacıkların başka bir insana bulaşması ile ortaya çıkıyor.

Tıp ve Sağlık

Yapılan araştırmalar, COVID-19’a yakalanan kişilerde yaygın olarak D vitamini eksikliği olduğunu gösteriyor. Peki vitamin, mineral veya gıda takviyeleri bağışıklık sisteminin güçlendirilmesine nasıl katkı sağlıyor?

Tıp ve Sağlık

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün her yaştaki insana ve özellikle gençlere tavsiye olarak verdiği bu sözü, spor yapan kişinin zihinsel olarak da sağlıklı olacağını anlatıyor. Peki, spor yapmak beynimizi nasıl etkiler?

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs nedeniyle hasta olan kişi sayısı her geçen gün artıyor. Yeni tip koronavirüs için aşı adayı çalışmalarından biri olan Sinovac Biotech’in aşı çalışmasıyla ilgili detaylar ise yakın zamanlarda Science dergisinde yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Bütün hastalıkların bir aşısı olmasa da bugüne kadar pek çok hastalığa karşı aşı geliştirilmiştir. Peki aşı vücudumuzu hastalıklardan nasıl korur?