Skip to content Skip to navigation

Gök Gürültüsü Neden Oluşur?

Dr. Tuba Sarıgül
22/05/2017 - 16:43

Gök gürültüsü yıldırımlardan kaynaklanır. Elektriksel olarak yüklenen fırtına bulutlarının içinde, fırtına bulutları arasında ya da fırtına bulutu ile yer arasında gerçekleşen yük aktarımı yıldırımları oluşturur. Yıldırımlar esnasında yıldırım hattının etrafındaki havanın sıcaklığı 30.000°C’ye ulaşabilir. Bu değer Güneş’in yüzey sıcaklığının yaklaşık beş katına eşittir. Ancak yüksek sıcaklıktaki iyonlaşmış haldeki havanın oluşturduğu bu hat hayli dardır (1-4 cm) ve mikrosaniye ölçeğinde etkilidir. Yıldırımların fotoğraflanmasıyla yapılan ölçümlerde yük aktarım hattının genişliğinin 10 cm’ye, yıldırım çarpan kayaçların kristal yapısında oluşan değişimlerin analizine dayanan ölçümlerde ise 5 cm’ye ulaşabileceği belirlenmiştir. 

Isınan havanın basıncı normal atmosfer basıncının 10-100 katına çıkabilir ve hava ani bir şekilde genleşir. Bu durum yıldırım hattı boyunca havada -sonik patlamalar sırasında olduğu gibi- şok dalgalarının oluşmasına neden olur. Gök gürültüleri sırasında duyduğumuz patlamaya benzer sesler bu durumdan kaynaklanır.

Gök gürültüsü, yıldırımın oluşma şekline ve konumuna bağlı olarak ani ve şiddetli bir çatlama sesi ya da daha alçak sesli ve uzun süreli gümbürtüler şeklinde duyulabilir.

Yıldırım olmaksızın gök gürültüsünün ortaya çıkması mümkün değildir. Ancak yıldırımların oluşması için her zaman fırtına bulutlarına ihtiyaç yoktur. Yıldırımlar volkanik patlamalar ve büyük orman yangınları sırasında da gözlenebilir.

İlgili İçerikler

Fizik

Elektrik telleriyle taşınan yüksek akım hem insanlar hem de hayvanlar için hayli tehlikelidir. Peki, elektrik tellerine konan kuşlar bu durumdan neden zarar görmez? 

Fizik

CERN araştırmacılarının geliştirdiği mıknatıs teknolojisi, kanser tedavisinde kullanılan hadron terapi yönteminin uygulanmasında karşılaşılan sorunların çözümüne katkılar sağlayabilir.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak sıvıların basıncı nasıl ilettiğini gösteren bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak esneklik potansiyel enerjisi ve kinetik enerjinin (hareket enerjisinin) birbirine dönüştüğü farklı bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Boğaziçi Üniversitesi Elektroteknoloji Kulübü ve IEEE Öğrenci Kolu’nun düzenlediği Boğaziçi Enerji Zirvesi, 4 Kasım’da Albert Long Hall Kültür Merkezi’nde düzenlenecek.

Fizik

Nanobilim ve yoğun madde fiziği alanında yaptığı çalışmalar nedeniyle 2016 TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. Oğuz Gülseren ile araştırmaları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Lazerle bilgi aktarımının önündeki en önemli engel bulutlar. Cenova Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı, lazerle iletişimin önündeki sorunları bulutları delerek aşmaya çalışıyor.

Fizik

4006-TÜBİTAK Bilim Fuarları Destekleme Programı başvuruları 22 Ekim - 22 Kasım 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Fizik

Arthur Ashkin optik cımbızların icadı, Gérard Mourou ve Donna Strickland ise yüksek yoğunluklu yüksek enerjili lazer atımlarının üretilmesine imkân veren bir yöntem geliştirmeleri sebebiyle Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

Fizik

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde evde ya da okulda kolayca bulabileceğiniz malzemelerle yüzey gerilimi etkisiyle yüzen kâğıttan bir balık tasarlıyoruz.