Skip to content Skip to navigation

Gözbebeklerimiz Neden Büyür?

Nurulhude Baykal
25/04/2017 - 15:17

Görmenin gerçekleşmesi için ışığı retinaya ulaştıran gözbebekleri ışığa duyarlı olarak büyüyüp küçülür. Fazla aydınlık ortamlarda ışık yoğun olduğundan gözbebeklerimiz küçülürken karanlıkta göze mümkün olduğunca ışığın girmesi için büyürler. Kaza ya da yaşamı tehlikeye sokan bir olay sonrası ilk yardım uygulamalarında da göze ışık tutularak hastanın durumu kontrol edilir. Gözbebeklerinin büyüklüğü iç kanamaya işaret ederken, gözbebeklerinin ışığa tepki vermemesi beyin korteksinin çalışmadığının göstergesidir. Nabız durduğu halde gözbebeklerinin küçülmesi ise beyne oksijen iletiminin kısa bir süre önce kesildiğini, dolayısıyla hastayı kalp masajı ile hayata döndürmenin mümkün olduğunu gösterir. Ancak gözbebeklerinin büyüyüp küçülmesinin tek nedeni ışık değildir.

Heyecanlandığımızda, bir meseleye ya da bir nesneye odaklandığımızda gözbebeklerimiz büyür. Gözbebeklerinin büyümesine yol açan diğer durumlar da temelde heyecan ve odaklanmadan kaynaklıdır. Örneğin sevdiğimiz ya da âşık olduğumuz birine bakarken de gözbebeklerimiz büyür. Diğer yandan nefret ettiğimiz birine bakarken de gözbebeklerimiz aynı şekilde tepki verir. Konu ile ilgili yapılan çalışmalarda deneklere ilgi çekici resimler gösterildiğinde gözbebeklerinin büyüdüğü görülmüştür. Bu deneylerin ilginç bir sonucu da kadınların gözbebeklerinin erkeklere oranla daha fazla büyümesi. Bu durum, kadınların duyguları daha yoğun yaşadığının ve dikkatlerini bir noktada toplamak için daha fazla enerji harcadığının göstergesi olabilir.

Büyük gözbebeklerinin kişiyi daha çekici gösterdiği de bir araştırmaya konu oldu. 1965’te psikiyatr Dr. Eckhardt Hess bir grup erkek deneğe bir faktör hariç birbirinin aynı olan kadın portre fotoğrafları gösterdi. Deneydeki değişken, kadınların gözbebeklerinin büyüklüğüydü. Denekler kendilerine gösterilen iki fotoğrafın tıpatıp aynı olduğunu belirtmelerine rağmen, hangisinin daha çekici olduğu özellikle sorulduğunda gözbebekleri büyük olan kadının fotoğrafını seçiyorlardı. Yukarıda sözü edilen çalışma ile büyük gözbebeklerinin insanı daha çekici gösterdiği araştırmanın sonuçları birlikte değerlendirilirse, karşınızda size ilgiyle baktığı için gözbebekleri büyüyen birinden etkilenmeniz olası görünüyor.

Yeniden Dr. Hess’in çalışmasına dönecek olursak, büyük gözbebeklerinin kişiyi daha çekici kıldığı bilimsel olarak tespit edilmeden uzun zaman önce, Orta Çağ’da kadınlar belladona (güzelavrat otu) kullanarak gözbebeklerinin büyük görünmesini sağlıyordu. Bitkinin, gözbebeklerinin büyümesine neden olan atropin etken maddesinin yanı sıra görmeyi olumsuz etkileyen toksin maddeleri de içermesi bu alışkanlığın zamanla terk edilmesine yol açmış olabilir. 

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Yara izleri vücudumuzda oluşan yaraların iyileşme sürecinin doğal bir parçasıdır. Derinin bir travma sonucu hasar gömesi nedeniyle açık yaralar oluşabilir.

Tıp ve Sağlık

Avustralya’daki Adeleide Üniversitesi’nden bir grup araştırmacının öncülüğünde yapılan çalışmalar sonucunda hastaların kalan ömrünü tahmin eden bir yapay zekâ uygulaması geliştirildi.

Tıp ve Sağlık

Geçtiğimiz on yılda pek çok ilaç kadınlarda erkeklere göre daha fazla yan etkiye sahip olduğu için piyasadan çekildi. Bu ilaçların geliştirilme aşamasında tüm deneylerin sadece erkek hücreleri üzerinde yapıldığı ortaya çıktı.

Tıp ve Sağlık

Newcastle Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı yeni nesil protez eller üretti. Üzerindeki kamerayla nesneleri algılayan protez el, otomatik olarak nesnelere yönelebiliyor ve nesneleri kavrayabiliyor.

Tıp ve Sağlık

Hava koşullarındaki değişimlerin eklemlerde ağrıya neden olduğu hayli yaygın bir inanış. Özellikle eklem iltihabı (artrit) hastalığı olan insanlar genellikle hava koşullarının ağrılarının şiddetini etkilediğini belirtir.

Tıp ve Sağlık

Gün boyunca çevremizdeki bakterilerden korunmak için çeşitli önlemler alırız: Ellerimizi antibakteriyel sabunlarla yıkar, dezenfektan sıvılarla dokunduğumuz yerleri temizleriz.

Tıp ve Sağlık

Kan grubu kalıtsal olarak belirlenen özelliklerimizden. Kırmızı kan hücreleri üzerindeki antijenlerin ve kan plazmasındaki antikorların türüne göre kan grubu sınıflandırma çeşitleri var.

Tıp ve Sağlık

İnsanlar özellikle de ergenler genellikle geceleri geç saatlerde yatar, sabah ise vaktinde kalkmakta zorlanır. Bu durumun neden olduğu uyku düzensizliği problemini çözmek için...

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacı kanser teşhisinde kullanılacak bir bilgisayar programı geliştirdi. Program kan örneğinden elde edilen verileri kullanarak hem hastanın kanserli olup olmadığını hem de kanserli hücrelerin...

Tıp ve Sağlık

Zika salgını 2016 yılının en önemli sağlık sorunlarından biriydi. Vücudunda zika virüsü taşıyan kadınların dünyaya getirdiği bebeklerde mikrosefali (kafatasının normalden çok daha küçük olması) görülüyor.