Skip to content Skip to navigation

Gözümüz Çevreden Gelen Zararlı Bakterilerden Nasıl Korunuyor?

Dr. Öğr. Üyesi Ceren Türkcan
04/08/2019 - 09:30

Gözlerin de tıpkı mide gibi sindirim yaptığını biliyor muydunuz? Evet, yanlış okumadınız. Gözler de mide gibi sindirim yapabiliyor. Ancak tek farkla... Midemiz tükettiğimiz gıdaları sindirirken gözümüz çevreden gelen bakterileri sindiriyor.

Vücudumuzda birçok bakteri yaşıyor. Bakteriler yalnızca vücudumuzda değil çevremizdeki her türlü yüzeyde bulunabiliyor. Vücudumuzun bakterilere karşı geliştirdiği savunma mekanizmalarından biri gözyaşıdır.

Gözyaşı bezleri tarafından üretilen gözyaşı, düzenli olarak üretilerek belirli aralıklarla göze salınır. Bu sıvı gözümüzü her kırptığımızda tüm yüzeye dağılır. Peki, bu sıvının içinde ne var? Gözyaşında gözü besleyici maddelerin yanı sıra çevreden gelebilecek bakterileri ortadan kaldırmakla görevli bir de enzim yer alır. Bu enzimin adı lizozimdir. Lizozim tıpkı midede bulunan sindirim enzimleri gibi çalışır. Hava, toz, kir, ter gibi etkenlerle göze taşınan bakterilerin hücre duvarındaki molekülleri parçalar. Böylece bakteri kendini koruyamayacak hâle gelir ve bütünlüğü bozulduğu için ölür. Peki, ölü bakterilere ne oluyor? Tabii ki gün boyu gözümüzdeki ölü bakterilerle dolaşmıyoruz. Gözümüzde ölü bakterileri atık arıtma sistemi gibi ortadan kaldıran bir sistem var. Yeni üretilen gözyaşı göze salınırken önceden gözde bulunan sıvı ve sıvının içindeki maddeler gözden uzaklaştırılır. İşte bu şekilde devridaim yapılarak her defasında yeni üretilmiş lizozim enzimi ile gözü besleyici özellikteki maddeler düzenli olarak transfer edilir. Bu sayede gözümüzü her kırpışımızda gözümüz taze sıvı ve bakteri savaşçısı enzim ile kaplanır. Bu durum bakterilere karşı bir kalkan görevi görür ve gözümüz enfeksiyonlardan korunmuş olur.

Yazar Hakkında:
Dr. Öğr. Üyesi Ceren Türkcan
Beykent Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Michigan Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı uzuvlarını kaybeden insanların (amputelerin) yapmak istedikleri hareketleri düşünerek kontrol edebildiği bir robot el geliştirdi. Dr. Philip P. Vu ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale Science Translational Medicine’da yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Çin’de ortaya çıktıktan sonra hızla yayılan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığı, dünya genelinde yaklaşık 210.000 insanı etkiledi. SARS-CoV-2 diğer koronavirüs türlerine göre neden hızla yayılıyor ve çok sayıda insanı etkiliyor?

Tıp ve Sağlık

Ellerimizi temiz tutmak, koronavirüs gibi patojenler (hastalık yapıcı mikroorganizmalar ve virüsler) yoluyla yayılan hastalıklardan korunmak için alabileceğimiz önlemlerin başında geliyor. Hatta bazı bilim insanları el hijyenini “kendi kendinize yapabileceğiniz aşı” olarak tanımlıyor. Ancak araştırmalar ellerimizi gerektiği gibi yıkamadığımızda patojenlerin ellerimizde kaldığını gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Kanser, Down sendromu, renk körlüğü gibi pek çok hastalığın kökeninde genler vardır. Ancak bu hastalıkları tedavi etmek için kullanılan geleneksel yöntemlerde sadece belirtiler ortadan kaldırılmaya çalışılıyor, hastalığın kökeninde yer alan genlere bir müdahalede bulunulmuyor.

Tıp ve Sağlık

McMaster Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacının complestatin ve yeni keşfedilmiş corbomycin adlı antibiyotiklerle yaptıkları deneyler, bu antibiyotiklerin bakterilerle daha önceleri bilinenlerden farklı bir biçimde savaştıklarını gösterdi.

Tıp ve Sağlık

Kıyafetlerimizin üretiminde kullanılan iplikçikler çoğu zaman polyester, naylon ve akrilik gibi plastiklerden elde edilir. Yapılan son bilimsel çalışmalar, bu mikroiplikçiklerin denizlerdeki plastik kirliliğinin ana kaynaklarından biri olduğunu gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Hafta sonları tüm aile bir aradayken pazar kahvaltıları nasıl da güzel olur, değil mi? Patatesli omlet, simit, börek, krep, kızarmış ekmek... Bu kadar şeyi yedikten sonra tatlı bir uyku bastırır. Peki ama neden?

Tıp ve Sağlık

Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgın dünyanın farklı yerlerine hızla yayılıyor. Şu ana kadar 21.000'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan virüs hakkında bilinmesi gerekenleri derledik.

Tıp ve Sağlık

San Diego’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan Prof. Dr. Karen Christman ve arkadaşları kalp krizi geçirmiş hastaların kalp kaslarını onarmak için bir hidrojel geliştirdi.

Tıp ve Sağlık

Okulda sınav haftasındasınız ve ders çalışırken sürekli bir şeyler atıştırıyorsunuz. Bu durumda muhtemelen “Stresten yiyorum” cevabını verirsiniz. Bazı insanlar stresli oldukları dönemlerde normalde olduğundan daha fazla yemek yer. Stres bazı insanların ise yeme isteklerinin azalmasına neden olur. Peki, stres yeme alışkanlıklarımızı nasıl etkiliyor?