Skip to content Skip to navigation

Güneş Kremi Cildimizi Zararlı Işınlardan Nasıl Korur?

Nurulhude Baykal
07/08/2018 - 16:00

Güneş’ten farklı dalga boylarında ışınlar yayılır. Ancak Dünya’nın atmosferi belirli dalga boylarındaki ışınların yeryüzüne ulaşmasına izin verir. Dalga boyu 100-280 nanometre aralığındaki morötesi ışınlar (UVC) atmosfer tarafından tamamen soğrulurken, dalga boyu 280-315 nanometre aralığındaki morötesi ışınların (UVB) küçük bir bölümü ve UVA ışınlar (dalga boyu 315 nanometreden büyük olan morötesi ışınlar) yeryüzüne ulaşır.

Nature

UVA cildin alt katmanlarına nüfuz ederek erken yaşlanmaya, kırışıklıklara ve kalıcı cilt hasarlarına dolayısıyla da cilt kanserine neden olabilir, UVB ışınlar ise güneş yanıklarına ve cilt kanserine yol açabilir.

Güneş kremlerinde UVA ve UVB ışınlara karşı koruma sağlayan organik ve inorganik kimyasal maddeler bulunur. İnorganik kimyasal maddeler (örneğin çinko oksit ve titanyum dioksit) morötesi ışınları geri yansıtarak ve soğurarak Güneş’ten gelen zararlı ışınlara karşı fiziksel koruma sağlar. Organik kimyasal maddeler içeren güneş kremlerinin içindeki moleküller ise morötesi dalga boyundaki ışınları soğurur.

Güneş kremlerinin üzerinde ne kadar koruma sağladıklarını gösteren sayısal bir değer vardır. Bu sayı güneş kreminin UVB ışınlara karşı koruyuculuk özelliğini belirtir. Güneş koruma faktörü (SPF) 30 olan bir güneş kremi UVB ışınların yaklaşık %97’sinin, 50 olan bir güneş kremi ise UVB ışınların %98’inin cilde ulaşmasını engeller. Normalde güneşte 10 dakika kaldıktan sonra kızarmaya başlıyorsanız, SPF15 değerinde bir güneş kremi bu süreyi sizin için 15 kat uzatır ve 150 dakika boyunca  (10x15=150) kızarmadan durabilirsiniz. Bu hesaba göre 50 faktörlü bir güneş koruyucu da 500 dakikaya kadar koruma sağlayabilir.

Güneş kremleri çoğunlukla UVB ışınlara karşı koruma sağlar. UVA ışınlar güneş yanığına sebep olmadığından etkileri hemen görülemeyebilir. Ancak cildimizin alt katmanlarına ulaştıkları için etkileri uzun vadede ortaya çıkabilir. Güneş kremlerinin Güneş’ten gelen morötesi dalga boyundaki ışınlara karşı etkili bir koruma sağlayabilmesi için UVA ve UVB ışınlara karşı koruma sağlayan farklı kimyasal maddeleri birlikte içeren güneş kremlerinin kullanılması yararlı olacaktır.

Güneş kreminin cildi koruyabilmesi için yeterli miktarda kullanılması ve dış etmenler nedeniyle zamanla silinebildiği için iki saatte bir yenilenmesi gerekiyor.

Doktorlar güneş kremi kullanmanın yanı sıra öğle saatlerinde (özellikle sabah saat 10 ile öğleden sonra saat 4 arasında) güneşten uzak durmanın, morötesi dalga boyundaki ışınları tamamen engelleyen güneş gözlükleri tercih etmenin, şapka ve şemsiye gibi gölge sağlayan aksesuarlar kullanmanın ve uygun kıyafetler giymenin güneşin zararlı etkilerine karşı korunmada etkili olduğunu söylüyor.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Michigan Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı uzuvlarını kaybeden insanların (amputelerin) yapmak istedikleri hareketleri düşünerek kontrol edebildiği bir robot el geliştirdi. Dr. Philip P. Vu ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale Science Translational Medicine’da yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Çin’de ortaya çıktıktan sonra hızla yayılan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığı, dünya genelinde yaklaşık 210.000 insanı etkiledi. SARS-CoV-2 diğer koronavirüs türlerine göre neden hızla yayılıyor ve çok sayıda insanı etkiliyor?

Tıp ve Sağlık

Ellerimizi temiz tutmak, koronavirüs gibi patojenler (hastalık yapıcı mikroorganizmalar ve virüsler) yoluyla yayılan hastalıklardan korunmak için alabileceğimiz önlemlerin başında geliyor. Hatta bazı bilim insanları el hijyenini “kendi kendinize yapabileceğiniz aşı” olarak tanımlıyor. Ancak araştırmalar ellerimizi gerektiği gibi yıkamadığımızda patojenlerin ellerimizde kaldığını gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Kanser, Down sendromu, renk körlüğü gibi pek çok hastalığın kökeninde genler vardır. Ancak bu hastalıkları tedavi etmek için kullanılan geleneksel yöntemlerde sadece belirtiler ortadan kaldırılmaya çalışılıyor, hastalığın kökeninde yer alan genlere bir müdahalede bulunulmuyor.

Tıp ve Sağlık

McMaster Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacının complestatin ve yeni keşfedilmiş corbomycin adlı antibiyotiklerle yaptıkları deneyler, bu antibiyotiklerin bakterilerle daha önceleri bilinenlerden farklı bir biçimde savaştıklarını gösterdi.

Tıp ve Sağlık

Kıyafetlerimizin üretiminde kullanılan iplikçikler çoğu zaman polyester, naylon ve akrilik gibi plastiklerden elde edilir. Yapılan son bilimsel çalışmalar, bu mikroiplikçiklerin denizlerdeki plastik kirliliğinin ana kaynaklarından biri olduğunu gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Hafta sonları tüm aile bir aradayken pazar kahvaltıları nasıl da güzel olur, değil mi? Patatesli omlet, simit, börek, krep, kızarmış ekmek... Bu kadar şeyi yedikten sonra tatlı bir uyku bastırır. Peki ama neden?

Tıp ve Sağlık

Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgın dünyanın farklı yerlerine hızla yayılıyor. Şu ana kadar 30.000'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan virüs hakkında bilinmesi gerekenleri derledik.

Tıp ve Sağlık

San Diego’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan Prof. Dr. Karen Christman ve arkadaşları kalp krizi geçirmiş hastaların kalp kaslarını onarmak için bir hidrojel geliştirdi.

Tıp ve Sağlık

Okulda sınav haftasındasınız ve ders çalışırken sürekli bir şeyler atıştırıyorsunuz. Bu durumda muhtemelen “Stresten yiyorum” cevabını verirsiniz. Bazı insanlar stresli oldukları dönemlerde normalde olduğundan daha fazla yemek yer. Stres bazı insanların ise yeme isteklerinin azalmasına neden olur. Peki, stres yeme alışkanlıklarımızı nasıl etkiliyor?