Skip to content Skip to navigation

Günümüzün Süper Kahramanları Gama Işını Takımyıldızlarında

Nurulhude Baykal
11/12/2019 - 08:30

Hulk çizgi romanında bilim insanı Dr. Bruce Banner laboratuvarda deneyler yaparken bir kaza geçirir ve gama ışınlarına maruz kalan DNA’ları mutasyona uğrar. Bu yüzden Dr. Banner artık her sinirlendiğinde Hulk adı verilen yeşil bir deve dönüşür.

Hulk’un ortaya çıkmasına neden olan gama ışınları, ışık tayfındaki en yüksek enerjili radyasyon türüdür. Gama ışınlarının evrendeki temel kaynağının süpernova patlamaları, pulsarlar, nötron yıldızı birleşmeleri ve karadelikler olduğu düşünülüyor. Uzay araştırmalarında gama ışınlarını tespit etmek için özel teleskoplara ihtiyaç duyuluyor.

NASA’nın 2008 yılında uzaya fırlattığı Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu on yıldan uzun süredir alçak Dünya yörüngesinde görev yapıyor. Adını Enrico Fermi’den alan teleskop ile gökadaların merkezlerindeki karadelikler, ışık hızına yakın hızlarda hareket eden gaz parçacıkları ,pulsarlar ve diğer yüksek enerji kaynakları tespit edilebiliyor.

Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu gökyüzünü dalga boyu görünür dalga boyundaki ışıktan daha küçük dalga boyuna sahip gama ışınları ile görüntülüyor. Bu nedenle gökyüzünün Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu tarafından oluşturulan haritası çıplak gözle göründüğünden çok daha farklı.

İnsanlar çok eski zamanlardan beri gökyüzünde gözlemledikleri yıldızların oluşturduğu şekillere çeşitli isimler vermişti. Bugün gökyüzünde kolayca fark edilebilen ve özgün bir şekli olan yıldız topluluklarına takımyıldız diyoruz. Takımyıldızlar isimlerini bazen bir canlıdan ya da mitolojik bir karakterden alır.

Avcı Takımyıldızı’nın şekli gökyüzünde ok atan bir avcıya benzer.

Takımyıldızlar arasında günlük hayattan aşina olduğumuz burçlara da adını veren Boğa, Akrep, Kova, İkizler, Balık, Yay ve Aslan gibi takımyıldızlar da yer alır.

NASA araştırmacıları bildiğimiz takımyıldızlardan esinlendi ve Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu’nun gama ışınlarını tespit ederek oluşturduğu gökyüzü haritasında yeni takımyıldızlar belirledi. Belirlenen 21 Fermi takımyıldızları arasında ise süper kahraman Hulk’tan Thor’un çekici Mjolnir’e, Albert Einstein’dan Japonya’daki Fuji Yanardağı’na, dünyanın yedi harikasından biri olarak kabul edilen İskenderiye Feneri’nden kuramsal fiziğin en bilinen olgularından Schrödinger’in Kedisi’ndeki kutuya, Paris’teki Eiffel Kulesi’nden tüm bu görüntülerin kaynağı olan Fermi Uydusu’nun kendisine farklı şekiller var.

NASA’nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu ile tespit edilen takımyıldızlar için hazırladığı internet sayfasında bu şekilleri yakından inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar:

 

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Temmuz ayında Güneş’in batısına geçen Merkür ayın ortalarına doğru gökyüzünde görülebilecek. 

Gökbilim ve Uzay

Avrupa Güney Gözlemevi’ndeki (ESO) Çok Büyük Teleskop (VLT), Dünya’dan 520 ışık yılı uzaklıktaki AB Aurigae yıldızının etrafında yeni doğmakta olan bir gezegen görüntüledi.

Gökbilim ve Uzay

Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemler ilk yıldızların tahmin edilenden daha erken bir dönemde oluşmaya başladığını gösteriyor.

Gökbilim ve Uzay

Astronotlar ilk defa özel bir şirket tarafından geliştirilen uzay aracı ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na taşındı. 

Gökbilim ve Uzay

Bir grup Japon araştırmacı, Mars’tan Dünya’ya gelmiş bir meteoritin içinde azotlu organik bileşikler keşfetti. Dr. Mizuho Koike ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Nature Communications’ta yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Haziran ayında çıplak gözle görülebilen tüm gezegenleri gözlemleme fırsatı bulabilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu, nötrinoların ve antinötrinoların birbirlerine dönüşme süreçleri arasında belirgin farklar tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yapılan çalışmalar sonucunda mezosfer deliklerini aydınlatan yeni bir tür “kutup ışığı” keşfedildi.

Gökbilim ve Uzay

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünde çalışan bir grup araştırmacı da 2012 yılında tamamlanan Rossi X-Işını Zamanlama Kâşifi (RXTE) görevi sırasında toplanan verilerde karadelikler tarafından hareket yönü tersine çevrilen ışık ışınlarının izlerine rastlamışlar. 

Gökbilim ve Uzay

Son günlerde gökyüzünde ip gibi dizilmiş parlak noktaların geçişine tanık olmuş olabilirsiniz. Bu durumun nedeni, fütüristik projeleriyle bildiğimiz Elon Musk’ın sahip olduğu SpaceX şirketi tarafından geliştirilen Starlink projesi.