Skip to content Skip to navigation

Haziran Ayında Gökyüzünde Neler Görebilirsiniz?

Dr. Tuba Sarıgül
01/06/2019 - 09:00

NASA/JPL/Space Science Institute - Jüpiter’in NASA’ya ait Cassini uzay aracı tarafından Aralık 2000’de çekilen fotoğrafı

Jüpiter’in Rengindeki Değişimi Gözlemleyin

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter, üzerindeki renkli şeritler ve Büyük Kırmızı Leke ile gökyüzü gözlemcilerine hayli ilginç görüntüler sunar. Jüpiter’in atmosferindeki, ekvatora paralel açık ve koyu renklerdeki şeritlerin renginin atmosferdeki gazların türü ve sıcaklığı ile ilişkili olduğu düşünülüyor.

Jüpiter’in ekvator bölgesi genellikle beyaz renkte görünür. Ancak geçmişte yapılan gözlemler bu bölgenin renginin bazı zamanlar sarı-kahverengiye döndüğünü gösteriyor. Yakın zamanda sonuçları yayımlanan bir araştırma ise yaklaşık olarak her 6-7 yılda bir Jüpiter’in ekvator bölgesinin renginin beyazdan sarı-kahverengiye döndüğünü gösteriyor. Araştırmacılar 2019-2021 yıllarında bu bölgenin renginde bir değişim meydana geleceğini tahmin ediyor.

Jüpiter’in atmosferindeki sıcaklığı düşük bölgelerde amonyak yükseldikçe soğur ve yoğunlaşarak donmuş amonyak kristalleri içeren ve beyaz renkte görünen bulutları oluşturur. Jüpiter’in atmosferindeki sıcak bölgelerdeyse amonyak bulutları buharlaşır ve atmosferdeki fosfor, kükürt ve karbon atomlarının oluşturduğu bileşiklerin sarı-kahve renkleri ortaya çıkar.

 

Akşam Gökyüzünde Dört Parlak Gezegen

Haziran ayında Merkür, Mars, Jüpiter ve Satürn gece yarısından önce gökyüzünde. Merkür ay boyunca Güneş’in batışından sonra batı-kuzeybatı ufkunun üzerinde görülebilir. Günler ilerledikçe Merkür’ün gözlem süresi uzuyor. Gezegen 24 Haziran’da gözlem için hayli uygun konumda olduğu en büyük doğu uzanımına geliyor. Haziran ayında Güneş’in batışından sonra gökyüzünü süsleyen diğer gezegen Mars. Her geçen gün Mars ufkun üzerinde alçalırken Merkür yükseliyor. 18 Haziran’da ise her iki gezegen birbirine değecek kadar yakın görünümde.

Haziran boyunca neredeyse bütün gece gökyüzünde olan Jüpiter hayli parlak. Ayın başında gün batımından kısa süre sonra doğu ufkundan doğan gezegen, ilerleyen günlerde Güneş battığında doğu ufkunun üzerinde bulunuyor. Satürn ise Jüpiter’den yaklaşık iki saat sonra doğu ufkundan doğuyor ve gün doğumuna kadar gökyüzünde kalıyor. Satürn’ü, gökyüzünde çaydanlığa benzeyen şekliyle tanıyabileceğiniz Yay Takımyıldızı’nın yakınlarında bulabilirsiniz.

Venüs ise haziran ayında gün doğumundan önce kısa süreliğine görülebilir. Ancak gezegen ufkun üzerinde alçalmaya devam ettiğinden haziran ayının sonunda görülmesi hayli zorlaşıyor.

Ay 8 Haziran’da hava karardıktan sonra batı ufkunun üzerinde Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus ile birlikte görülebilir. 15 Haziran’da ise dolunay evresine yaklaşan Ay, Jüpiter ve Akrep Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Antares’in gökyüzünde oluşturduğu üçgen şeklini güney ufkunun üzerinde bulmayı deneyebilirsiniz.

16 Haziran’da Jüpiter, 18 Haziran’da Satürn ile gökyüzünde yakınlaşacak olan Ay’ı 17 Haziran’da her iki gezegenin ortasında bulabilirsiniz.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu, nötrinoların ve antinötrinoların birbirlerine dönüşme süreçleri arasında belirgin farklar tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yapılan çalışmalar sonucunda mezosfer deliklerini aydınlatan yeni bir tür “kutup ışığı” keşfedildi.

Gökbilim ve Uzay

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünde çalışan bir grup araştırmacı da 2012 yılında tamamlanan Rossi X-Işını Zamanlama Kâşifi (RXTE) görevi sırasında toplanan verilerde karadelikler tarafından hareket yönü tersine çevrilen ışık ışınlarının izlerine rastlamışlar. 

Gökbilim ve Uzay

Son günlerde gökyüzünde ip gibi dizilmiş parlak noktaların geçişine tanık olmuş olabilirsiniz. Bu durumun nedeni, fütüristik projeleriyle bildiğimiz Elon Musk’ın sahip olduğu SpaceX şirketi tarafından geliştirilen Starlink projesi.

Gökbilim ve Uzay

Mayıs ayında Merkür ve Venüs’ü gün batımından sonra; Mars, Satürn ve Jüpiter’i ise gün doğumundan sonra gökyüzünde görebilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK tarafından düzenlenen canlı bilim söyleşilerinin dördüncüsü, 7 Mayıs 2020 tarihinde saat 17.00’de TÜBİTAK Bilim Genç YouTube kanalında canlı olarak yayınlanacak. 

Gökbilim ve Uzay

Güneş panellerinden yansıyan ışıklar sayesinde uyduları geceleri gökyüzünde rahatça görmek mümkün. Uydulardan yansıyan bu ışık, ışığa duyarlı gözlem aletleri tarafından da algılanıyor ve bu durum bazen verilerde bozulmalara sebep olabiliyor.

Gökbilim ve Uzay

Dünya’dan Mars’a gitmek için neden belirli zamanlar daha uygun diye merak etmiş miydiniz?

Gökbilim ve Uzay

Bu soruyu cevaplayabilmek için ilk olarak ısının nasıl yayıldığını anlamamız gerekir. Isı ışıma, iletim ve konveksiyon olmak üzere üç yolla yayılır.

Gökbilim ve Uzay

Bütün dünyada hayatı etkileyen yeni tip koronavirüs salgını uzay çalışmalarını da olumsuz etkiledi. Birçok ülkede okullar kapanınca anne ve babalar da çocuklara bakmak üzere işi bırakmak ya da yavaşlatmak durumunda kaldı.